Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тууйулун

туохт.
1.
тууй диэнтэн атын. туһ. Дьэ, доҕоттоор, бултуйан кэллим, туһахnар аарыма лөкөй тууйуллан сытарын эһэ булбут. И. Гоголев
2. көсп. Өйүҥ-санааҥ тутахсыйан, улаханнык мунчаар, муҥутахсый. ☉ Впасть в уныние, быть в угнетённом, подавленном состоянии, грустить
[Сөдүөт] өйөсанаата тугу да быһаарар кыаҕа суох буола тууйулунна. Д. Токоосоп
Онтон сиэттэрэн кыыс атын киһини хоонньугар сытыарбытын санаат уол өссө тууйулунна. Дьүөгэ Ааныстыырап

тууйулун-тумнаһын

тууйулун 2 диэн курдук
Тэлгэһэтин иһинээҕи үрдүк мастар, кини ордук бу кэнники кэмҥэ көймөстөн тууйуллубут-тумнастыбыт санаатыгар, субу саба түһэн ыга баттыах курдук сабырыһан, нөрүһэн тураллар. П. Аввакумов

Якутский → Русский

тууйулун=

страд. от тууй = 1) душиться, быть задушенным; 2) перен. подвергаться угнетающему действию (напр. кош.маров) 3) перен. зажиматься, душиться (напр. о критике).

Еще переводы:

туоххаһыт

туоххаһыт (Якутский → Якутский)

көр туорхаһый I
Дууһа тууйуллуоҕа суохха дылы, Туоххаһытыах эйигин суохха дылы. С. Тарасов
Куппун-сүрбүн дойдум барахсан күһүнэ Курдаттыы тардан туоххаһыттаҕа сүрүөн. «ХС»

тууйуллуу

тууйуллуу (Якутский → Якутский)

тууйулун диэнтэн хай
аата. Чэ эрэ, кэл эрэ, тууйуллуубун тоҕуорутар дьоллоох добун тойугум, ыар санаабын ыраах кыйдыыр ыраас ырыа чуорааным! Суорун Омоллоон
Ол ырыаҕа өрүүтүн Тууйуллуу баар буолар. С. Данилов
Бар дьон үтүө сыһыана, сырдыкка, кэрэҕэ талаһыыта уонна кырдьык тууйуллуутун мөккүөрэ. «ХС»

холур

холур (Якутский → Якутский)

көр холус
Уолаттар …… дөбөҥнүк хоруйдуу охсубатахтарыгар Даша Сенькина холур соҕустук эттэ. Амма Аччыгыйа
Хоһооннорбун сорохтор, мыынаннар, Холур, көһүүн, унньу да …… диэтэллэр, Хоһуйуохпун-туойуохпун баҕарабын — Хоһооно-ырыата суох тууйуллабын. Болот Боотур

буумтуй

буумтуй (Якутский → Якутский)

туохт. Барар-кэлэр, сүүрэр-көтөр кыах бохсуллубутуттан (хол., ыалдьан) тууйулун. ☉ Быть в угнетенном, подавленном состоянии (напр., утратив из-за болезни способность свободно двигаться)
Түксү! Мин олус өр сы-рыттым бу манна — Үтүөрдэр дьаныардаах балыыһа дьиэтигэр, Мин Мүлдьү бөҕөлүү буумтуйан муҥнанным Бу өлүү олохтуун быысаһар сиригэр. С. Данилов
Буумтуйар муҥур түгэммэр Эн күөх отуҥ сыта кэлэр, Сырдык уулаах, үрдүк күннээх Түбэлэргин тилиннэрэр. «Кыым»

тэлбистээ

тэлбистээ (Якутский → Якутский)

туохт. Бириэмэни, күнү-дьылы туһата суох, таах, көрүнньүк ыыта сатаан төттөрү-таары сырыт, аалыҥнаа. ☉ Проводить время без пользы, шататься, бездельничать, слоняться
Сүллэһин Сүөдэр туоҕа да табыллыбакка, санаата тууйуллан, харчытын тобоҕолоон, уулуссаҕа тэлбистиир түбэһиэх дьону кытта тиэрэ иһэн кэбиспитэ. П. Аввакумов
Олег дьиэ иһигэр төттөрү-таары хааман тэлбистии сырытта. «ХС»
Ханна да үлэлээбэт эбэтэр үөрэммэт оҕо таах тэлбистиириттэн бэрээдэги кэһиилэр тахсаллар. «Кыым»

урансый

урансый (Якутский → Якутский)

туохт. Нарын-намчы, уран буол. ☉ Быть очень тонким, изящным
Доҕордоһуу уустугуран, урансыйан, дириҥээн, духовнай ис хоһооно улаатан иһэр. ПБН КДьСО
Көҥүл тууйуллар-хаайыллар, хам баттанар усулуобуйатыгар лиирикэ баар да буоллаҕына, таһа урансыйбытын иннигэр, иһэ силээхтэтийэр биитэр санаа түһүүлээх, тыын былдьаһыылаах дорҕооннонор. КНЗ КАӨ

хантас гыннар

хантас гыннар (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Туох эмэ утаҕы (үксүгэр арыгыны) эмискэ биир тыынынан иһэн кэбис. ☉ Выпить залпом, осушить (обычно о спиртном)
Эбээн оҕонньор иһитин хантас гыннарда. «Чолбон»
Кээтии санаата дэлби тууйуллан уонна абарбычча дуу, эмискэ баҕайы үрүүмкэни хантас гыннарбыта. П. Аввакумов
Друскин кимиэхэ да кыһаллыбакка биир үрүүмкэни өссө хантас гыннаран кэбистэ. С. Курилов (тылб.)

ытамньый

ытамньый (Якутский → Якутский)

туохт. Туохтан эмэ хараастан ытаары гын, ытыы сыс. ☉ Сильно, до слёз огорчиться, всплакнуть
«Таптыыр киһибин булларбын, дьолум диэм этэ», — Долгунова ытамньыйа сыста. Р. Баҕатаайыскай
Кууһума хайдах эрэ санаата тууйуллан, бу хара тыа ортотугар олорон эрэн, ытамньыйыах санаата кэлитэлээтэ. Н. Павлов
Сайыына эбэтэ ытамньыйбытыттан олус долгуйда. Т. Находкина

угнетение

угнетение (Русский → Якутский)

с. 1. (эксплуатация) баттал, баттабыл, баттааһын; 2. (подавленное состояние) баттатыы, тууйуллуу.

угнетённый

угнетённый (Русский → Якутский)

прил. 1. (порабощенный, притесняемый) баттаммыт, батталга олорор; угнетённые народы баттаммыт норуоттар; 2. перен. (подавленный) баттаппыт, тууйуллубут.