лыһыгырат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кэллэҕин иккис күнүгэр Маша көстө түһэн күлэн лыһыгыраппахтаан, …… нууччалыы-сахалыы тыыммахтаан ааста. Р. Кулаковскай

сыһ. Кыра-кыратык, кылгас-кылгастык. ☉ Помаленьку, понемногу; учащенно
Өлүүлээх бааһыттан, хааныттан, Өй-санаа туймааран, Бычыктык бөтүөхтүү тыыммахтаан, Быстахтык саҥарар. А. Абаҕыыныскай

сыһ. Сырдьыгынаан иһиллэр, сырдьыгынаан тыаһыыр курдук. ☉ Издавая, производя шипение, треск
Ньукулааскы …… үтэһэҕэ сырдьыгыначчы буспут эти таһаарда. Т. Сметанин
Сылабаар оргуйан сылаас паарынан сырдьыгыначчы тыыммахтаата. М. Доҕордуурап

туохт. Тыыныҥ кылгаан быһыта-орута тыыммахтаа. ☉ Дышать учащённо, прерывисто, запыхаться
Ол тылы Маайа бэйэтэ сүрдээх ис киирбэхтик, тыына кылгаан тыгыаластаан ыла, сыа-арыы быыһынан сыыйан саҥарбыта. С. Федотов

туохт., кэпс. Ырыынакка бар. ☉ Идти, направляться на рынок
[Ийэлэрэ] кыргыттарыгар бэлэхтээри Кырааска той ыла сүүрэр, Ылыы ыла ырыынактыыр, Ыксаан өрүтэ тыыммахтыыр. С. Тимофеев

сыһ. Тыастаахтык (быһыттаҕастык тыастары таһааран таныынан тыыныы туһунан). ☉ Шумно, с шумом (об учащенном сильном выдыхании воздуха носом)
Тимир көлө Бурдьугунуу-бурдьугунуу Буһурҕаччы тыыммахтаата. П. Ойуунускай
Кыргыттар ынахтара, буһурҕаччы тыынатыына, хоруудаттан кураанах уотурбаны салыы тураллар. С. Никифоров
Бу күүстээх-уохтаах эдэркээн киһи кинилэр диэки санаалааҕыттан туохтан даҕаны дьааххаммакка, тот оҕус курдук, буһурҕаччы тыыммахтаата. А. Сыромятникова

дьүккүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Ойуунускай] икки өттүнэн киэҥ-киэҥник дьалкыйбахтаан, иннин диэки өндөҥнүү дьүккүйбэхтээн кэбиһэ-кэбиһэ, улам уоҕуран-күүһүрэн, уот курбуу тыллары дэхси-дэгэт түһэртээн, этэн-эҥсэн киирэн барда эбээт, кини диэтэх уол оҕо барахсан! Амма Аччыгыйа
Паровоз өһөх буруонан тыыммахтыы-тыыммахтыы мэктиэтигэр иннин диэки дьүккүйбэхтээн ыла турар. Эрилик Эристиин
Ыстаабытын ыйыран дьүккүйбэхтээтэ. «ХС»

дьүһ. туохт. Өрө токуруйан таҕыс, токуруччу бар (киһи-сүөһү көхсүн, арҕаһын этэргэ). ☉ Согнуться, сгорбиться, сильно ссутулиться
[Ийэм] баттаҕын дуома арбайбыт, көхсө бөгдьөйбүт, ис иһиттэн күүскэ өрүтэ тыыммахтаан ылла. Н. Заболоцкай. Тэҥн. бөгдөй

саҥа алл. Хотуолуур саҥаны үтүктэр тыл. ☉ Подражание звуку рвоты. Иһэргэ иэдэйбит, Утахха умсуйбут, Өкчөйөн-бөкчөйөн Өрүтэ тыыммахтаан Өөх-өө-өөх диэбит. Саха фольк.
♦ Өөх буолбут харыс., оҕо т. — өлбүт. ☉ Умереть, скончаться.

көр тигинээ
Ортолуу чэй иһэ-иһэ сэһэргэһэ олордохторуна, хотоҥҥо сүөһү тыаһа тиҥинээтэ. Н. Неустроев
Сүбэлиирэп …… уотуулаах уон биир атынан тиҥинээн киирбит. Амма Аччыгыйа
Паарынан тыыммахтаан, күн орто Паровоз айманан аттанна, — Тимиртэн тирэнэн, тиҥинээн Ньиргиэрдээх айаҥҥа турунна. Күннүк Уурастыырап