несов. 1. (быть в лихорадочном состоянии) лихорадкалаа, тоҥон-тиритэн ыарый; 2. безл. (об ознобе, лихорадке) титирэт; меня лихорадит миигин титирэтэр.

сов. 1. кого-что, чем сахсый, сахсыйан бар, дьигиһит; 2. кого, безл. (вызвать дрожь) титирэт.

уолут диэнтэн төхт
көрүҥ. [Тайах] Улардары уолуталыыр, Тииҥнэри титирэтэр. С. Тимофеев

дьүрүһүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Музыка дорҕоонноох ньиргиэрэ сири-халлааны титирэтэн дьүрүһүйбэхтээтэ. П. Филиппов
Сити кэмҥэ көмүү маршын бастакы дорҕоонноро дьүрүһүйбэхтээн иһэн ах баран хааллылар. «ХС»

аат. Үксүн күһүн-саас тарҕанар, киһи тыынар уорганнарын ыарытыннарар уонна титирэтэр сыстыганнаах ыарыы. ☉ Грипп
Грибинэн ыалдьыы үксүгэр бэрт суһаллык саҕаланар. Урут быалык оту медицинаҕа ымынаҕы, гриби, дьахтар ыарыыларын эмтииргэ тутталлара. МАА ССЭҮү

туохт., поэт. Тас кытыылаан оҥор, дьайыҥнаан биэр. ☉ Иметь края из чего-л. [Үрүҥ Аар Тойон сири айарыгар] Оҕо улуус отордоон төрүөн аастын диэн, Таас хайа дьайыҥнаабыта үһү. Саха нар. ыр. Махтанабын айбыппар Тыйыс дойду, тымныы дойду Тыынын уйдун диэбиккэр - Хаар хайыҥнаан, муус дьайыҥнаан Бу манна төрөппүккэр. С. Тарасов
Тоҕо Дьаҥхалаах дьайыҥнааҥҥыт таһырдьа чигдигэ титирэттигит? С. Васильев

титириир диэн курдук
Бу дэриэбинэҕэ үгүс дьону кумахы титирэтэрэ, быччыҥ уонна сүһүөх дьарҕа ыарыыта быһыта сиирэ. ПП Дь
Сэллик, одуруун, кумахы, ымынах курдук ыарыылар сир ахсын бүрүүкээбиттэрэ. АНХ СС
[Уол] аҕата ыалдьан хас да хонукка тэллэх-суорҕан киһитэ буолбута. Сураҕа сахалыыта «кумахы» ыарыыта үһү. «ХС»
русск. диал. кумаха ‘лихорадка’

даҕ. Буруолуу-бургучуйа сылдьар итии күдэннээх. ☉ Пышащий горячим паром, водными испарениями
Сылабаар буоллаҕына эҥин араастаан сүрэҕэлдьээбит курдук, сырылаансырылаан баран, паардаах сылаас уутунан сабыта биэрдэ. Эрилик Эристиин
Тиксии пуорт итии паардаах дьиэтигэр киирэммит, Титирэтэ тоҥорор тибииттэн дьэ тэйдибит. Эллэй
Учуонайдар быһаарыыларынан, алмаас элбэх гаастаах итиэннэ паардаах маагыма сир иһиттэн өрө анньан тахсарыгар үөскээбит буолуохтаах. ДФС КК

аат., сөбүлээб. Сидьиҥ, чиччик киһи. ☉ Низкий, подлый человек
Ол чэмэйдэртэн сиргэнэммин Этиҥ эрчиминэн күлэбин, Үктэл буордарын титирэтэн Өлөр өһүөнү үөгүлүүбүн. С. Данилов
Эр хааҥҥын киллэрэн, Умнуо да эбиккин чэмэйи. С. Тарасов
«Хаппыыс чэмэй, ол-бу буолума. Хата, үчүгэйинэн тахса тур. Киирбит ааныҥ ити турар», — диэн күргүйдээбитэ. В. Дедюкин

несов. 1. что (теребить, тормошить) үрэй, үрэллэҥнэт, бурай; ветер треплет её волосы тыал кини суһуоҕун бурайар; 2. кого-что (похлопывать) таптай; трепать по плечу саннын таптай; 3. кого-что, разг. (дёргать, рвать) илгиэлээ; трепать кого-л. за волосы баттаҕыттан илгиэлээ; 4. что, разг. (приводить в негодность одежду, обувь) ил- бирит, илдьи тыыт; 5. кого-что, разг. (о болезни) титирэт; его треплет лихорадка кинини лихорадката титирэтэр; 6. что (очищать, раздёргивать волокно) тыыт, ыраастаа; трепать коноплю көлөппүнэни тыыт; # трепать нервы киһи нервэтин алдьат, кыйахаа; трепать языком разг. тылгын ыстаа, мээнэ лахсый.