Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түптэлээ

I
туохт. Түптэтэ оҥор. ☉ Делать дымокур
Бэс кур туорааҕын хомуйан, отууларын ааныгар түптэ түптэлээтилэр. И. Гоголев
Кыыс ынахтары хомуйан аҕалан баран, түптэлээбитэ. Софр. Данилов
Көстөкүүн түптэлээбэтэр, ынах да ыаспатар, бу сарсыарда эрдэ турбута. Н. Заболоцкай
II
туохт.
1. кэпс. Тугу эмэ түргэнник, утуу-субуу оҥор. ☉ Делать что-л. быстро, одно за другим. Уол ытан түптэлээтэ. Ыт буору хаһан түптэлээн барда
2
түптэлэн II 2 диэн курдук. Эмээхсин оҕонньорун сэмэлээн түптэлээбит. Далан
Кэргэнэ мөҕөн түптэлээтэҕинэ, элэгинэн тумнаран кэбиһээччи. М. Доҕордуурап
◊ Ытан түптэлээ — быыстала суох, утуу-субуу ытыалаа. ☉ Производить выстрелы один за другим
Мин саалааҕым буоллар, ытан түптэлиэ эбиппин. Софр. Данилов
Кини харса суох ытан түптэлиир. Л. Попов
Харса суох ытан түптэлиир. «Чолбон»

Якутский → Русский

түптэлээ=

1) разводить дымокур; бырдахтан түптэлээ = развести дымокур (для защиты) от комаров; 2) перен. разг. делать что-л. быстро; үлэлээн түптэлээ = быстро работать; ытан түптэлээ = выстрелить несколько раз подряд (пуская клубы дыма). түптээх спокойный, размеренный; түптээх кэпсэтии тахсыа суоҕа спокойного разговора не получится.

Еще переводы:

түптэлэс=

түптэлэс= (Якутский → Русский)

совм. от түптэлээ=.

түптэлэн=

түптэлэн= (Якутский → Русский)

возвр. от түптэлээ = разводить дымокур (для себя).

түптэлэт=

түптэлэт= (Якутский → Русский)

побуд. от түптэлээ=; айаннатан түптэлэт= ехать быстро, вздымая пыль.

аҥылыт

аҥылыт (Якутский → Якутский)

аҥылый диэнтэн дьаһ
туһ. Хаҥылыктыыр атыырым Хаардаах бугул саҕа Өтөҕөтүн түптэлээн Өрүкүтэ күөдьүтэн, Аһыы ахтаах сытынан Алаастары аҥылытан Күөх былыт курдук Күдээритэн кээспиттэр. С. Зверев

ньиргитии

ньиргитии (Якутский → Якутский)

ньиргит диэнтэн хай
аата. Дьэ, доҕор, ньиргитии диэтэҕиҥ! Ытан түптэлээһин бөҕө. Л. Габышев
Оһуохайдьыттар тэлгэһэ биир муннугар түһүлгэлээн эмиэ ньиргитии. СН ЭСЭ

түптэлэт

түптэлэт (Якутский → Якутский)

I
түптэлээ I диэнтэн дьаһ. туһ. Уолаттары титииги түптэлэтэ ыыта охсуохха
II
түптэлээ II диэн курдук
Бааска саатын хабан ылан, күөл диэки халыйан эрэр кустары ытан түптэлэппитэ. Далан
Дьонноро субу түптэлэтэн кэллилэр. М. Доҕордуурап
Биир чугаһын кыҥаан баран, ытан түптэлэттим. ЕП МИ

боҕуруоскай

боҕуруоскай (Якутский → Якутский)

боҕуруоскай от — сир кырсынан тэлгэнэ үүнэр мастыйбыт умнастаах элбэх сыллаах үүнээйи. ☉ Богородская трава (чабрец)
Чөҥөчөк үс өттүгэр үчүгэй сыттаах боҕуруоскай отунан түптэлээбиттэр. Софр. Данилов
Бырдах олус элбээтэ, минньигэс сыттаах боҕуруоскай оту аҕалан ыһаар, буруота таһаар. И. Гоголев
Боҕуруоскай от сир үрдүнээҕи чаастарын үүнээйи сибэккилэниитин үгэнин саҕана хомуйуллар. МАА ССКОЭҮү
русск. богородская (трава)

өтөҕө

өтөҕө (Якутский → Якутский)

аат. Сылгы үрүт-үрдүгэр биир сиргэ саахтаан өрөһөлөөбүтэ. ☉ Кучка конского помёта
Аал уотун хаардаах бугул саҕа хататынан, борооску томуйах саҕа чокуурунан, атыыр сылгы өтөҕөтүн саҕа кыанан «күр» гына оҕуста. Ньургун Боотур
Хаҥылыктыыр атыырым Хаардаах бугул саҕа Өтөҕөтүн түптэлээн Өрүкүтэ күөдьүттэ. С. Зверев
ср. монг. өтөг, алт. өтөк, тув. өдэк ‘навоз’

түптэлэс

түптэлэс (Якутский → Якутский)

I
түптэлээ I диэнтэн холб. туһ. Доропуун оҕонньордуун түптэлэһэ, ол кэнниттэн балыктаһа барыста. Н. Заболоцкай
— Чэ, тукаам, эдьиийдэргин кытта тахсыһан түптэтэ түптэлэс, сөп дуо. «Чолбон»
II
даҕ. Ыыс-быдаан, туох да үчүгэйдик көстүбэт (хол., буруолаах биитэр туманнаах). ☉ Непроглядный, невидимый (из-за густого дыма или тумана)
Үрэх толооно тымныы, түптэлэс. В. Протодьяконов
Айаан илиҥҥи өттө түптэлэс буруонан аҥаатта турар. Л. Попов
Түптэлэс бу салгын, суугунуу Түүннэри-күннэри оргуйда. Чэчир-72
◊ Түптэлэс тымныы — хойуу туманнаах, дьыбардаах улахан тымныы. ☉ Трескучий мороз с густым туманом
Түптэлэс тымныыттан тула барыта, оттуун-мастыын, сирдиин-дойдулуун эпсэри тоҥмут. В. Протодьяконов
Кыһыҥҥы түптэлэс тымныыттан барыҥныыр барыта балаҕаҥҥа саһар. И. Гоголев
Мин тохсунньу түптэлэс тымныытын үгэнэ кэлбитим. «Чолбон»

хатат

хатат (Якутский → Якутский)

I
хатаа I диэнтэн дьаһ
туһ. Манна кини, ааны хататан, туора дьон кэллэхтэринэ, саһан хаала-хаала, икки хоммута. Суорун Омоллоон
Бу кэмҥэ күһүҥҥү табаар кэлиитинэн сибээстээн, кини ыскылааттарын хататарыҥ адьаһын табыллыбат. М. Попов
II
аат., эргэр. Чокууру охсон, саҕан уот ыларга уонна туох эмэ биитин көннөрөн сытыылыырга туттуллар хатарыылаах тимир. ☉ Кусок чистой стали или камня для обтачивания лезвия чего-л. или высекания огня из кремня (чокуур), огниво, кресало
[Оҕонньор] сүгэтин хататынан сытыылаан баран, мас суорар сирин диэки хаамта. М. Доҕордуурап
[Ньукулай] кыалаах, чокуурдаах хататын саппыйатыгар суулаан сиэбигэр угунна. В. Протодьяконов
Сүөдэр хататынан уот саҕан, кураанах киини мунньан түптэлиир. Н. Якутскай