түүр диэнтэн хай. аата. Быаны түүрүү
Якутский → Якутский
түүрүү
түүр
туохт.
1. Туох эмэ сымнаҕаһы, хаптаҕайы бэйэтин бэйэтигэр эрийэн төкүнүччү суулаа. ☉ Скручивать, скатывать, свёртывать что-л. в рулон, в трубочку (напр., бумагу)
Максим саҥата суох умса көрөн олорбохтоон баран, туран оргууй чөртүөһүн түүрдэ. Н. Лугинов
Көбүөрү харайарга түүрэн баран кураанах сиргэ уурарга сүбэлэнэр. Дьиэ к. Таҥаспытын эр-биир түүрэн, баайан, таһааран сыарҕабытыгар уурдубут. «ХС»
△ Тугу эмэ хомуйа сөрөөн биир сиргэ мус, холбоо (хол., оту). ☉ Собирать в охапку, валковать (напр., сено)
[Тойонуом!] Тоҕус салаалаах локуора күөх отто Түүрэн киллэрэҥҥин, Дьиэни отто хотоҕоһунан Тэлгээн күөгэтэн кэбис. Саха нар. ыр. II
Оту дьааҥылардыы икки хотуур суолун (барыы уонна кэлии) кэккэлэһэ түһэрин курдук охсор буоллахха, түүрэргэ ордук. «Кыым»
2. көсп. Кимтэн эмэ тугу эмэ модьуйан ыххай, ык. ☉ Принуждать, заставлять кого-л. сделать, совершить что-л. [Чунуобунньук] тоҕо таһыырга кыттыбаккын аны биирдэ эт диэн түүрдэ. С. Сарыг-оол (тылб.)
ср. др.-тюрк., кирг., тув., казах. түр ‘сворачивать, заворачивать, свёртывать’
ыгыы-түүрүү
ык-түүр диэнтэн хай
аата. Бу борохуот тухары симиллибит дьону, кинилэр кэргэттэрин балаҕан ыйын бүтүүтүнээҕи тымныыхаҕыс күҥҥэ тутуталааннар, ыгыытүүрүү кытаанаҕа этэ. Е. Неймохов
Туох-баар ыйыы-кэрдии, ыгыы-түүрүү онтон [Москваттан] кэлэр. Н. Лугинов
Сүллэһин Сүөдэр өлбүтүгэр туох да сыһыана суох киһини: «Эн маны билэҕин, кыттыгастаах буолуохтааххын, билин!» — диэн ыгыы-түүрүү Маайаны үрүҥ күнүн хараарда сыспыта. «ХС»
ык-түүр
туохт. Кими эмэ наһаа ыххай, кыһарый, суоһурҕанан туран дьаһалымсый, тойорҕоо. ☉ Набрасываться на кого-л. с руганью, наседать, нападать
Кини муннукка кириспит аҕабыыттаах ойууну ыкта-түүрдэ. Амма Аччыгыйа
[Бадаайкын] биллэр гына уордайан, ыган-түүрэн барбакка хам-түм күөмэйин сонотор уонна үгэргиир этэ. Д. Таас
Билбэт дьонум бэстилиэттэрин остуол үрдүгэр уурталаан кэбистилэр уонна миигин, ыган-түүрэн, ыйыта-ыйыта, ыххайан бардылар. Р. Кулаковскай
Якутский → Русский
түүр=
свёртывать, заворачивать; сматывать; көбүөрү түүр = свернуть ковёр; быаны түүр = смотать верёвку; утуйар таҥаһы түүр = свернуть постель.
Еще переводы: