Якутские буквы:

Якутский → Русский

түөкүннүү

нареч. нечестно; вероломно, предательски; өстөөх түөкүннүү саба түспүтэ враг напал вероломно.

түөкүннээ=

1) плутовать, мошенничать, обманывать; хаартыга түөкүннээ = плутовать в карты; эн миэхэ түөкүннээмэ ты меня не проведёшь; 2) хитрить, лукавить; притворяться (с умыслом); кини түөкүннээн үчүгэй буола сатыыр он перед ним притворяется хорошим; 3) обзывать, ругать кого-л. плутом, мошенником.

Якутский → Якутский

түөкүннүү

сыһ. Түөкүн курдук, түөкүннүү быһыынан. ☉ Вероломно, поразбойничьи
Биһиги дойдубутугар фашистар түөкүннүү саба түспүттэрэ. П. Аввакумов

түөкүннээ

туохт., кэпс. Албыннаа-түөкэйдээ, уор-талаа. ☉ Мошенничать, жульничать, обворовывать кого-л.
Түөкүннээн баппатах Сатаайка Бу сылдьар баандаҕа хамандыыр. Эрилик Эристиин
Сүүлүктээн, түөкүннээн ыллаҕым дии. Харысхал
Түөкүннээн уонна үспүкүлээннээн, иезуиттар уордьаннара баһаам баайы мунньуммута. АЕВ ОҮИ

Еще переводы:

түрбүөтээ

түрбүөтээ (Якутский → Якутский)

туохт. Дохсун тыастаахтык буол. ☉ Проходить бурно, громко, с грохотом
[Өстөөх] Төрөөбүт Ийэ сирбэр Түөкүннүү түрбүөтээн түспүтэ. Саха нар. ыр. III
Бытархай абааһылары ойуун дүҥүрүнэн түрбүөтээн үтэйэн да кэбиһиэн сөп. Амма Аччыгыйа
Дьөлөккөй күпсүүр тыаһа түрбүөтээтэ, табык тыаһа таҥнары сатыылаата. И. Федосеев

уоран

уоран (Якутский → Якутский)

сыһ. Уоруйахтыы, уоруйах курдук; кистээн, биллэрбэккэ эрэ. ☉ Как вор, воровски; украдкой, исподтишка, незаметно
Микиитэ утуйбутун кэннэ, аҕата «уоран» дьиҥнээхтик кустуу барар. Амма Аччыгыйа
Умнаһыт хараҕын кырыытынан уоран көрбөхтүүр. Суорун Омоллоон
Дойдуга уоран, Түөкүннүү өстөөх түстэ, Чуумпу олохпут долгуйда. Күннүк Уурастыырап
Уоран аһыыр киһи ас амтанын билбэт буолар. Тэрис

албын-көлдьүн

албын-көлдьүн (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Көнөтө, истиҥэ суох, үөннээх, куулдьаҕалаах, кубулҕаттаах. ☉ Неискренний; хитрый, коварный, мошеннический
    Аттаахтан кымньыытын халыыр, Сатыыттан тааҕын талыыр, Албын-көлдьүн ыраахтааҕы Ар-бур тыла сатарыйда. Эллэй
    Кукаам, хоп-сип, холуннарыы Дьааттаах оҕо тапта дуу? Эбэтэр атаҕастаныы, Албын-көлдьүн таптал дуу? Баал Хабырыыс
  2. аат суолт.
  3. Чиэһинэйэ суох, кирдээх, түөкүннүү ньыманан тугу эрэ ситиһэ сатааһын, куулдьаҕаланыы, түөкүннээһин. ☉ Мошенничество, плутовство; коварство, обман
    Кини [ыт] хантан сэрэйиэй, албын-көлдьүн диэн тугун билиэхтээҕэр билбэтэх ордугун. Н. Лугинов
  4. фольк. Ап-хомуһун, кубулҕат. ☉ Волшебство, оборотничество
    Туох албынынан-көлдьүнүнэн кыайдыҥ буолла? Мин киһи кубулҕаппынааҕар эйиэнэ орто. Ньургун Боотур
манабыл

манабыл (Якутский → Якутский)

аат. Маныырга туруорул лубут киһи эбэтэр дьон бөлөҕө. ☉ Охрана, караул
Көстөкүүн Уйбаныап түүн кыраныысса манабылыгар турдаҕына, дьоппуон самурайдара түөкүннүү саба түһэллэр. Софр. Данилов
Бу күннэргэ бандьыыттар саба түһэр кутталлара ордук улаатар. Онон киэһэ аайы пионердар дэриэбинэни тула манабылга сылдьаллар. Н. Якутскай
Эдэр пограничнигы соҕотохтуу кыраныысса ма набылыгар ыыппакка ыйыы баара. «ХС»
♦ Тыын манабыла — былдьаһыктаах, өлөр-хаалар күҥҥэ туттуллар көмүскэл. ☉ Надёжное средство защиты в какой-л. критической ситуации
Оҕон ньор булка сылдьарыгар арахсыспат аргыһа, тыынын манабыла — сахатын быһаҕа.  Чу луу ыт булчукка …… солбуллубат соҕотох доҕоро …… кини булчут олоҕун сорҕото, тыынын манабыла. «ХС»

талааччы

талааччы (Якутский → Якутский)

I
аат. Ким эмэ үбүн, баайын-дуолун күүһүнэн былдьаан ылар киһи. ☉ Тот, кто силой отнимает, похищает деньги, имущество у кого-л. [Баһылай:] Кимтэн талан-былдьаан ылан байбыт үһүбүн, хата ити гынан баран, кырдьык талааччылар, былдьааччылар атахтарыгар үҥэ сылдьыахтара. А. Софронов
Ким сымыйа суолу тутуһааччы, түөкүннүү саба түһээччи, уорааччы, талааччы хайа да үйэҕэ кыайтарыылаах хаалара олоҥхоҕо арылхайдык көстөр. ФНИ ООҮө
Хамыһаар, арыгыны талааччылары харса суох хам баттыырын тэҥинэн, арыгы саппааһын кытта эһитэлээбит. Дж. Рид (тылб.)
II
аат., эргэр. Быыбарга кыттар киһи; быыбардыыр бырааптаах киһи. ☉ Тот, кто участвует в выборах или имеет на это право, избиратель
Талыллыбыт дьокутааттар үлэлэрин туһунан талааччыларга сотору-сотору отчуоттуох тустаахтар. МАЕ КТТС

мошенничать

мошенничать (Русский → Якутский)

несов. албыннаа, түөкүннээ.

түөкүннэт=

түөкүннэт= (Якутский → Русский)

побуд. от түөкүннээ =.

иҥнэр

иҥнэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., иһити) кыҥнары тут. ☉ Наклонять что-л. набок
Уҥа илиитигэр тутан турбут куруускатын уот үс өттүгэр иҥнэрэн ас кутта. П. Филиппов
Хобочук ньаалбаан үүдэһиннээх чааскытын иҥнэрэн, итии чэйин бүлүүһэҕэ куттан дьалкыһытан иһэн, биллэрик түннүккэ сыстан, эҥээргэ тиийэн эрэр дьону батыһа көрөн дьэбидийбит. П. Аввакумов
2. көсп. Күүскүнэн ньүдьү балайдык саба баттаа-үктээ; алдьат-айгырат; өлөрсүтэр. ☉ Разрушать, уничтожать, расстраивать (посредством грубой силы)
Икки атах аймаҕын Этин сэймэктииргэ, Кэрдэн кэйгэллииргэ Илбиһирэн турбут, Иҥнэрэр эрэ идэлээх Түөкүн бииһин сэриитэ …… Түөкүннүү түрбүөтээн түспүтэ. Саха фольк. Алтан Харах онтон кыһыйан-абаран, Болтоһуну иин курдук иҥнэрэн баарта үһү. Күннүк Уурастыырап
Орто дойду дьолун тохтордулар, төрүүр оҕо уйатын түҥнэрдилэр, иитэр сүөһү күрүөтүн иҥнэрдилэр. Ньургун Боотур
Киһи төрдүн иҥнэрбит дьоннор. «ХС»

хаанымсах

хаанымсах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Адьырҕа, сиэмэх. ☉ Питающийся животной пищей, хищный
Хаанымсах хахайдыы халыйар Тааҥканан туолара киэҥ сыһыы. Эллэй
Хаанымсах суордуу Хайыта тыытаары Арҕаа дойду адьырҕата, Айан суолун түөкүнэ Сэриитин киллэрдэ. С. Васильев
Куоска утуктуу сылдьар сирэйэ тута хаанымсах, анаҕастаах кыыл сэбэрэтигэр уларыйа түстэ. Г. Николаева (тылб.)
△ Киһи хаанын уулуур (үөнкөйүүр). ☉ Кровососущий (о насекомых)
Оҥоойу чахчы хаанымсах, оботтоох-солоҥноох ыама диэтэҕиҥ. АВ СҮү
Хаанымсах бырдах харааннаатаҕына дьону да, ыттары да, табаны да сүгүннээбэт. А. Кривошапкин (тылб.)
2. көсп. Сэриилэһэр, өлөрөр-өһөрөр өйдөөх-санаалаах. ☉ Жаждущий кровопролития, кровожадный
Муостанан туораан истэхтэринэ, хаанымсах хара дьайдар саба түһэннэр, кыа хаанын тохпуттара. Суорун Омоллоон
Хорсун хомсомуоллар кыракый этэрээттэрэ хаанымсах бандьыыттары утары харса суох уоттаах охсуһууга киирбитэ. А. Сыромятникова
Хаанымсах өстөөх ытык дойдубар Хара түөкүннүү саба ааҥнаата. И. Егоров

түөкүннэс=

түөкүннэс= (Якутский → Русский)

соем.-взаимн. от түөкүннээ =.