дьэндэй диэнтэн холб. туһ. Дэриэбинэ саҥа, тупсаҕай оҥоһуулаах дьиэлэрэ, тутуулара дьоһун үтүөтүк, чэбэрдик дьэндэһэллэр. В. Протодьяконов
Түөртүү уонна иккилии кыбартыыралаах элбэх олорор дьиэлэр дьэндэстилэр. «ХС»

ньороохтоо диэнтэн холб. туһ. Үрүҥ хаары оһуордаан, Үөрэ-көтө бырдааттаан, Үтүлүктэр, бэргэһэлэр Үстүү-түөртүү кэккэлэһэ, Ньохчоохойдуу ыстаннылар, Ньороохтоһо сырыттылар. Л. Попов

сыһ. Түөртэ төхтүрүйэн, сырыы аайы түөртэ. ☉ По четыре раза. Бары түөртүүтэ ыттылар
□ Дьахталлар ынахтарын түөртүүтэ ыыллар, сүөһүгэ түптэ оҥороллор. АИА КХО

сыкырый диэнтэн дьаһ
туһ. Тыҥ хатыыта тураннар Үстүү-түөртүү оҕуһунан От тиэйэн сыкырытар Олус да кыһамталаах, сыралаах Төһүү үлэһиттэр бааллара. Эрчимэн
Ходуһа күрүөтүн кэрийэ айаннатан сыкырытан иһэн, Байбал аргыһыгар эргилиннэ. «ХС»
Бэлисипиэтинэн суос-сатыы дьон иннилэригэр сыкырытан киирэбин. «Чолбон»

төбүрүөннээ диэнтэн холб. туһ. Кыырыктыйбыт төбөлөөх кырдьаҕастар, аастыйбыт баттахтаах аҕам дьоннор, төбүрүөннэһэн, сүүс-сүүстэриттэн өйөнсөн олорон, сүбэлэһэн бардылар. Р. Кулаковскай
Московскай университет дьиэлэриттэн биирдэстэрин таһыгар элбэх дьон төбүрүөннэһэн тураллар. ССХУо
Оҕолор үгүстэрэ инники паарталарга үстүү-түөртүү буолан төбүрүөннэһэн олордулар. «ХС»

уһат диэнтэн хай
аата. Маҥнайгы, үһүс устуруокалар уһатыыта суох түөртүү сүһүөхтээх тыллара ыпсаҕайдык дьүөрэлэһэллэр. Софр. Данилов
Тылга уһатыы туох суолталааҕын быһаарыҥ. ЕНВ СТ. Саптарыыны хайдах тэрийэртэн ынахтар эрдэ төрөөһүннэрин ситиһии, ынах ыанар кэмин уһатыы улахан тутулуктаах. «Ленин с.»

аат., эргэр. Уста кээмэйэ: түөрт сүөм кэриҥэ. ☉ Аршин
[Айталыын Куо] бу киирэн көрдөҕүнэ — үс арсыын үрдүк киһи төттөрү-таары хааман дьирэлдьийэ сылдьар. ПЭК ОНЛЯ I
Саас хаар ууллан эрдэҕинэ, интэринээт оҕолоругар түөртүү арсыын таҥаһы түҥэтэллэрэ. Амма Аччыгыйа
Бу — аата эрэ алаас, бүтүн арсыын үрдүктээх дулҕанан саба үүммүт бырыы-бадараан дойду. Софр. Данилов

туохт., кэпс. Мөлтөө, кырдьан кыаммат буол. ☉ Слабеть, с возрастом становиться немощным
Тыгын бокооро кырдьан дьиэтиттэн тахсыбат буолан олороро үһү. «ХС»
Мантан инньэ бокоорон, сорсуйан иһэрин өйдүүр ини. Н. Лугинов
[Түөртүү куобах] биһиэхэҕэ, бокоорон эрэр дьоҥҥо, сөптөөх ботуоҥка буолуо. Р. Кулаковскай
Төһө да кырыйдар, бокоордор бөдөҥ-садаҥ үрдүк уҥуохтааҕа. «Чолбон»

сыһ. Күн аайы. ☉ Ежедневно, каждый день
Лена уута күннэтэ атын-атын өҥнөнөр. Н. Якутскай
Михаил Иванович балыыһаҕа күннэтэ үстүү-түөртүү укуолу ылар уонна өссө элбэх таблеткалары, бороһуок эмтэри иһэр. Н. Лугинов
Дьиэ хоту өттүгэр сыста турар муосталаах улахан балаҕаҥҥа үүт астыыллар, сэппэрээтэр ырыата күннэтэ дьиэрэйэр. М. Доҕордуурап

туохт. Аҥаар атаххынан ой, ыстан. ☉ Прыгать на одной ноге
Уол оҕо көлүйэ ууга сөтүөлээн баран кылыйбыта хаһан да сүппэт үһү (тааб.: чэрэниилэнэн суруйуу). Уон ордуга түөрпэр түөртүү хаамыыны кылыйар буолтум. Тоҥ Суорун
Аттанар күнүгэр дойдутугар, Кэбээйи хонуутугар, кими да тутуһуннарбакка, кылыйан кыыралдьыппыта. Н. Кондаков
Күүскэ сүүрэн кэлэн чэпчэки баҕайытык кылыйан күөрэлдьитэн киирэн барбыта. БИГ ӨҮөС
ср. тюрк. халы, калы ‘прыгать’