увлажняться, орошаться (о земле).

страд. от сиигир = быть увлажнённым, увлажняться; сиигирдиллибит тирээпкэ влажная тряпка.

увлажняться; орошаться; быйыл сир нүөлсүйбүт в этом году земля получила достаточно влаги.

страд. от нүелсүт = орошаться, увлажняться, быть орошённым, увлажнённым; нүөлсүтүллүбүт хонуу орошённое поле.

возвр.-страд. от уулаа = 1) обводняться; затопляться; увлажняться; ходуһа ууламмыт луг затоплен водой; 2) растапливать что-л. (для себя); быть растопленным, растапливаться; ууламмыт хаар растопленный снег; 3) разбавлять что-л. водой (для себя), быть разбавленным; ууламмыт испиир разбавленный спирт; 4) уст. иметь примесь меди (о серебре, золоте); ууламмыт көмүс серебро с примесью меди # хараҕа ууланна его глаза увлажнились.

1. чалбахтан диэн курдук. Тиэргэммит иһэ чалбаҕырбыт
   □ Сааскы күн уота хаары саҥардыы быһа сиэн, күнүһүн аппа сиргэ ононманан чалбаҕырар. «ХС»
2. көсп. Ууланан, чалбах курдук буол (хараҕы этэргэ). ☉ Становиться влажным, увлажняться (о глазах)
   Остуол аҥаар уһугар ыанньыксыт Өлөксөөһө баттаҕа арбайан, хараҕа чалбаҕыран олорор эбит. «ХС». Ойуун кытара чалбаҕырбыт хараҕынан оҕолор диэки көрдө. П. Ламутскай (тылб.)

туохт.
1. Сиигир, нүөлсүй (ходуһаны, бааһынаны этэргэ). ☉ Напитываться влагой, увлажняться (о почве)
Сайын оттуу сырыттахха хадьымал уутуйдаҕына, баҕалар хонууга таҕыстахтарына, чиэрбэ сир үрдүгэр көһүннэҕинэ, отчуттар ардах кэлээри гыммытын сабаҕалыыллар. И. Сосин
Уу сут дьыл сылларыгар сир уутуйан үкэр, өлөн, ньалҕар от үүнэрэ элбиир. КМП ДьБ
Үүнээйилэри почва уутуйан турар кэмигэр ардах кэнниттэн эбии аһатар ордук. КВА Б
2. Уулаах буол, уунан туол (хараҕы этэргэ). ☉ Наполняться слезами (о глазах)
Оҕонньор, хоргуппут оҕо курдук, аллараа уоһун быллаччы тутунна, сырдык саһархай харахтара уутуйан бардылар. Амма Аччыгыйа
Сина уостара ибирдиир уонна уутуйа охсон хаалбыт харахтарынан тугу эрэ көрдөһөрдүү миигин тонолуппакка уһуннук одуулаан ылар. «ХС»
Прасковья Павловна саҥата кэһиэҕирэн, куолаһа улам намтаан, харахтара улам төгүрүйэн уутуйан барбыттара. «ХС»

туохт.
1. Сииги тардан эбэтэр инчэҕэйгэ сыстан сииктэн, илийэн бар. ☉ Напитываться влагой, увлажняться, сыреть. Туус сиигирбит, ардах кэлээри гыммыт
□ Кыыс ньылыбырас солко былаата сиигирэн хаалла. Л. Попов
Быйыл баҕас дьэ сир сиигирии бөҕөнү сиигирдэ, быһыыта. П. Егоров
[Кураайы] ходуһалар, сөҥүү түһүүтүттэн эрэ сиигирэр буоланнар, үүнүүлэрэ мөлтөх. ПАЕ ОС
Сиигирбит хаар …… уонна отуу буруотун хабархайдыҥы сыта холбоһон тымныы салгыҥҥа илгийбэхтии тураллара туохха да холобура суох үчүгэй. Амма Аччыгыйа
△ Сииккэ ылларан, илийэн хаачыстыбаҕын сүтэр, буорту буол. ☉ Терять качество, портиться, пропитываясь влагой, отсыревать. Испиискэ сиигирбит
□ [Октя:] Кока, аҕал эрэ ити мин искириипкэбин
Сиигирэн хаалла дуу, хайаата, боруобалаан көрүөххэ. Суорун Омоллоон
Куһаҕаннык кэбиһиллибит хотойуулаах от сайыҥҥы, күһүҥҥү ардахха балтараа миэтэрэҕэ тиийэ сиигирэр. ПАЕ ОС
2. кэпс. Уулан (үксүгэр киһи уйадыйан хараҕа ууланарын этиллэр). ☉ Слезиться, увлажняться (о глазах — обычно говорят, когда это происходит от наплыва чувств)
Уйадыйа сиигирбит хараҕын кистээн, истиэнэ диэки хайыста. Э. Соколов
[Сэрии огдооболоро] таптыыр доҕотторун суохтаан, харахтара сиигирэ-сиигирэ саас-үйэ тухары сүтэрсии кутурҕаннаах ырыатын ыллыыллара. «ХС»
Дьэ тулуурдаах киһи этэ. Хор, хараҕа биир да уолугар сиигирэн ылбатаҕа ээ. Г. Нынныров
3. көсп., кэпс. Тот, тото аһаа. ☉ Насыщаться, наедаться. Манан аска сиигириэ суох киһи
□ «Сиигирдэҕим үһү!» — диэтэ Моҕус биирдэ. Суорун Омоллоон
♦ Иһэ сиигирэр — аһаан тотор, топпутун билэр. ☉ Наедается, чувствует сытость
[Икки атахтаах] Илгэлээх үүтүн иһэн, Иһэ сиигирэн, Ириэнэх хааннанан Ийэ сирин кэриимнээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй. Түүтэ (түүтүн төбөтө) да сиигирбэт — тириппэт, көлөһүннэммэт. ☉ И пота на шерсти не заметишь (о выносливой лошади)
[Соноҕос] мантан өрөпкүөмҥэ диэри өкөчөҥ былаастаах тарайа сэлиинэн киирэн баран, көр, түүтүн да төбөтө сиигирбэт эбээт! Амма Аччыгыйа