Якутские буквы:

Якутский → Русский

улуус

уст. 1) улус || улусный (административная единица в Якутии до районирования); улуус олохтоохторо жители улуса; 2) карт, масть; хаарты түөрт улууһа четыре карточные масти.

улуус

улус

Якутский → Якутский

улуус

I
аат.
1. Оройуоҥҥа тэҥнээх Саха сиригэр административнай үллэһик. Административная единица Якутии, улус, район. Мэҥэ-Хаҥалас улууһа
Улуус харчытын биир тыһыынчаны уордьан, наҕараада ылаары сиэртибэлээтэ диир. Н. Неустроев
Саҥа олоҕу тэрийсэ Улуус аайы ананан, Уолаттар, кыргыттар таҕыстылар. С. Васильев
Мииринэй куоракка Өлөөн улууһун күннэрин ыытарга былааннаабыттара. «Кыым»
2. эргэр., фольк. Дьон-сэргэ; биис. Весь народ; племя
Айыы улууһа. Абааһы улууһа. Халлаан улууһа. ПЭК СЯЯ
Уһун таҥастаах улууһугар умсугутан Улахан муҥҥа угаҕын. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аҕыс улууһу аймаан көр аймаа
Аҕыс улууһу аймаан туран, Араас өҥнөөхтөн талан ылан [Халҕан дьиэли аспыттар эбит]. С. Зверев
Айыы аймаҕа (күн улууһа) көр айыы I. Ол эрээри айыы аймаҕын, күн улууһун үтүө өрөгөйдөөх аатын түһэн биэримэ. Саха фольк. Көр бу, Ньургун Боотур обургу, айыы аймахтарын, күн улуустарын быыһаатыҥ! Ньургун Боотур
Күн өркөн улууһа (дьоно) көр өркөн. Ити кэннэ хойутун хойукка диэри айыы аймаҕын, күн өркөн улууһун өлөрө-алдьата, ытата-соҥото, иэтэ-туота сылдьар буолаайаҕын. Ньургун Боотур
Кэтэ бараан улууһа көр кэтэ II. Кэтэ бараан улууһа, …… Бэттэх буолуҥ эрэ! ТТИГ КХКК. Нэһилиэк (улуус) төбөлөөхтөрө көр төбөлөөх. Биир баайга бары улуус төбөлөөхтөрө мустан хоно сыппыттар. Саха сэһ
1977
ср. др.-тюрк. улуш ‘селение’, тюрк. улус ‘улус, народ’
II
аат. Оонньуур хаарты хараҕын ойуута, мааһа (эбиэн, туора, буугунай, чиэрбэ). Масть игральных карт (пики, трефы, бубны, черви). Хаарты түөрт улуустаах: эбиэн, туора, буугунай, чиэрбэ


Еще переводы:

улус

улус (Русский → Якутский)

улуус

кулуба

кулуба (Якутский → Русский)

уст. голова, выборный начальник; улуус кулубата улусный голова.

далааннан

далааннан (Якутский → Якутский)

далааннаа диэнтэн атын. туһ. Улуустары гаастааһын үлэтэ улам далааннанан иһэр

күрэстэһээччи

күрэстэһээччи (Якутский → Якутский)

күрэстэс диэнтэн х-ччы аата
Манчаарыны Дьабыылга [Мэҥэ улууһугар] күрэстэһээччилэрэ чуут аҕай тута сыспыттар эбит. «ХС»

өгдүүр

өгдүүр (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ. Үрдүк. Высокий. Өгдүүр хара тыа. Хаҥалас улууһун сорох нэһилиэктэригэр үрдүк диэн оннугар өгдүүр дииллэр

туйахсыттаа

туйахсыттаа (Якутский → Якутский)

туохт., бэт. Туйахсыт ыарыынан ыарый. Заболевать копытницей. Хас да сүөһү туйахсыттаан, улуус кииниттэн бэтэринээри аҕалбыттар

кулубалаа

кулубалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кулубанан үлэлээ, кулуба буол. Быть, стать улусным головой
[Кэччэгэй баай] Улууһугар кулубалаабатах, Нэһилиэгэр кинээстээбэтэх, Дойдутугар дуоһунастамматах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Уһуктаах Сэмэн Улууска кулубалыан Уон ый инниттэн Оҕуруотун муннугар Остуруок дьиэни туттарбыта үһү. С. Васильев

тэрийис

тэрийис (Якутский → Якутский)

тэрий диэнтэн холб. туһ. [Даарыйа эмээхсин — Ньукулай оҕонньорго:] Оттон дьэ кыыскын тэрийистэҕиҥ дии... Күндэ
Саҥа олоҕу тэрийсэ Улуус аайы ананан, Уолаттар, кыргыттар таҕыстылар. С. Васильев
Уопсастыба филиалларын Тит Егорович хас даҕаны улуустарга тэрийсибитэ. П. Дмитриев

көлтөһүй

көлтөһүй (Якутский → Якутский)

көлтөй диэнтэн хамс
көстүү. Үөрэнэр аатыран уонтан тахса сыл улууһунан, куоратынан көлтөһүйбүтэ, соччо улахан үөрэхтэммитэ эмиэ көстүбэт. Болот Боотур

көөһөгөлдьүй

көөһөгөлдьүй (Якутский → Якутский)

көөһөй диэнтэн арыт., хамс
көстүү. Нэһилиэк кинээстэрэ, онтон улуус кулубата, көтөх ат кыайан тарпат күтүрдэрэ, көөһөгөлдьүйэн кэлэннэр, ыҥыран илдьитэлээтилэр. «ХС»