Якутские буквы:

Якутский → Русский

уорааннаах

I громкий, раскатистый, далеко разносящийся; уорааннаах тыас громкий, раскатистый звук.
II 1) холодный, прохладный; уорааннаах дьиэ холодный дом; 2) ветреный, суровый; уорааннаах кыпын суровая зима.

Якутский → Якутский

уорааннаах

I
даҕ.
1. Киһини курдаттыы үрэр тымныы салгыннаах, тымныынан аҥылыйар. ☉ Очень холодный, пронизывающий насквозь (напр., о воздухе)
Улахан өрүс уорааннаах (өс хоһ.). Тымныы, уорааннаах баҕайы түүн буолбута. Н. Якутскай
[Эбэм:] Эргэ өтөх баҕайы салгына дьэбир, уорааннаах буолуо. П. Аввакумов
Өр оттуллубатах дьиэ уорааннаах — чараас таҥастаах киһи, оһох уота сөҕүрүйдэр эрэ, дьагдьайбытынан барыаҕа. ФВС К
2. көсп. Киһини салытыннарар, дьулаан; тымныы тыыннаах, олус ыарахан, ыар. ☉ Страшный, наводящий ужас; несущий тяжёлые испытания
Фашист кыыл уорааннаах уораҕайа — Берлин куорат бэриннэ. Амма Аччыгыйа
[Вильямнаах Лариса сыһыаннара] үлэҕэ-хамнаска охсуулаах, дьоҥҥо-сэргэҕэ уорааннаах сыһыан буолан тахсар. В. Яковлев
Уорааннаах уһун айаҥҥа туруммуттара. В. Бианки (тылб.)
II
даҕ. Ыраахха тиийэ иһиллэр, улахан, дуорааннаах (тыа7ы этэргэ). ☉ Громкий, раскатистый, далеко разносящийся
Дьон үксэ хомус тыаһын аан маҥнай истэн: «Маннык дьоҕус бэйэтэ уорааннаах тэрил эбит». М. Ефимов
[Кэҕэ этэрэ] бу чуорун, көҥдөйүн, уорааннааҕын! М. Попов
Күөл куулатынан баран истэхтэринэ, арай сүрдээх уорааннаах хаһыы иһиллэр. Р. Кулаковскай

Еще переводы:

куораһый

куораһый (Якутский → Якутский)

туохт. Ньиргиэрдээхтик, дорҕоонноохтук тыаһаа. ☉ Звучать громко, гулко
Хотун Кухтуй Куораһыйар кудугуттан, Уорааннаах уораҕайыттан Уоттаах холорук Умса ытыллан түстэ. П. Ойуунускай

уорааннаахтык

уорааннаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Ыраахха тиийэ биллэр, иһиллэр гына. ☉ С размахом, раскатисто
Горькай төлөннөөх сүрэҕин тэбиитэ биһиги дойдубут кыайыы, сайдыы суолунан уорааннаахтык хардыылааһыныгар иһиллэр! Софр. Данилов
△ Дьулааннык, суостаахтык (хол., охсус). ☉ Яростно, свирепо (напр., драться)
«Илиигитин уунуҥ!» — диэн уорааннаахтык саҥарда. Идэлги
Өрөгөйдөөх дойдубут Үгүс үтүө дьоно …… Ороспуой өстөөх утары Уордайан турдулар, Уорааннаахтык охсустулар. Нор. ырыаһ.

байҕаллыы

байҕаллыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Байҕал курдук күүстээхтик, модуннук. ☉ Так же, как океан, подобно океану (быть мощным, обширным)
Уотунан харбаһар Уорааннаах байҕаллыы, Норуоппут уордайда, Дойдубут долгуйда. Күннүк Уурастыырап

бэгий

бэгий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уһун уҥуохтаах уонна нүксүгүр буолан көһүн. ☉ Быть высокого роста и сутуловатым
Туох да этиэхтэн ордук уорааннаах тымныыта түстэ, киһилиин түүрэ тоҥоннор, хамнаабат буоланнар, өлөөрү бэгийэ тартаран бардылар. ПЭК ОНЛЯ II

килиимэт

килиимэт (Якутский → Якутский)

аат.
1. Биир сиргэ сылтан сыл аайы хатыланар күн-дьыл майгыта, итиитин-тымныытын, ардаҕын, тыалын өттүнэн туруга. ☉ Климат
[Илин Сибииргэ] килиимэтэ Арҕаа Сибиирдээҕэр өссө ордук уорааннаах. БИД
Истиэп килиимэтэ өссө ордук кураанах. САИ ССРС ФГ

өрүс

өрүс (Якутский → Русский)

река || речной; өрүс хаата русло рекй; өрүс тардыыта бассейн реки; өрүс сүүрүгэ течение реки; өрүс кирбиитэ водораздел; өрүс тааһа галька (букв. речной камень); өрүс балыга речная рыба; өрүс эстиитэ ледоход; өрүһү өксөй = плыть вверх по реке; улахан өрүс уорааннаах погов. на большой реке бывает холодный ветер.

абарыы

абарыы (Якутский → Якутский)

абар диэнтэн хай
аата. Буруйа суох суолугар күтүрэнэн, мунчаарыыта, хомолтото уонна абарыыта, баҕар, кини [Сэмэн] ыарыытыгар эмиэ көмөлөспүттэрэ эбитэ буолуо. Д. Таас
Уордайыы, абарыы, улуу өс Уорааннаах баалыгар ытыллан, Кыргыһыы кырдалын үрдүнэн Кыайыыны кынаттаан көтөҕүт. Күннүк Уурастыырап
Мин абарар абарыым баар — биһиги сопхуоспутугар көрүү-харайыы куһаҕаныттан сылгы көнньүнэн өлүүтэ наһаа элбэх, оттон сүүстүү ийэ биэттэн төрүөҕү ылыы эмиэ аһара намыһах. «ХС»

айаннан

айаннан (Якутский → Якутский)

  1. айаннаа диэнтэн бэй. туһ. Алта сүҥкэн муораны Ыллыы-ыллыы уҥуордаатым, Саха уола даҕаны Уорааннаах айаннанным. И. Гоголев
    Сырдык үрүччэ, Ардах түспүччэ, Силис уутуттан силбэнэн, Сир тымырыттан эбинэн …… Куугунуур айаннанан Аатыраҕын, алыстыыгын. Күннүк Уурастыырап
    2
    айаннаа диэнтэн атын. туһ. Икки үс биэрэстэ сир аҕыйах мүнүүтэ иһигэр айаннанан бүтэн, дьон суола суолтан туораан тахсыбытын көрөн, Бурхалей атын хантаччы тардан тохтотто. Эрилик Эристиин
оппуос

оппуос (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Хайаҕа, сыырга тахсар аартык, дабаан. ☉ Дорога вверх по склону (обычно на прибрежную лесистую гору)
Уҥуоргу өттүн одуулаан көрдөххө — оппуоһа көстүбэт улуу үрэх урсуна унаарыйан көһүннэ. ПЭК ОНЛЯ I
Уҥуоргута көстүбэтэх, Улаҕата биллибэтэх, Оломун булларбатах, Оппуоһун туттарбатах Уорааннаах Уот Кудулу байҕал. П. Ойуунускай. Тыҥн. оспуос
русск. взвоз

сирдиргэс

сирдиргэс (Якутский → Якутский)

I
сирдиргээ II диэнтэн холб. туһ. Кэлиҥҥи сэтии туркулар сирдиргэһэ сиэлэллэр. К. Уткин
II
даҕ. «Сир-сир» диэн эрэр курдук арыттаахтык иһиллэр, чэпчэки, сытыы (хол., тыал тыаһа). ☉ Издающий свистящий шум, сопровождаемый таким звуком (напр., о ветре)
Ол уот тырымтар уорааннаах охсууттан Сири кууспута сирдиргэс чаҕылҕан. Эллэй
Төйө тоҥуунан Төбөҕүн нууратан, Сирдиргэс тыалынан Сирилии уһууран, Өр да утуйа сыппытыҥ, Өлүөнэ эбэккэм. С. Васильев