прил. уоскутар, уоскутуу-лаах; успокоительные известия уоскутар иһи-тиннэриилэр.

с. 1. (по гл. умиротворить) уоскутуу, уҕарытыы, эйэлэһиннэрии; 2. (по гл. умиротвориться) уоскуйуу, уҕарыйыы, эйэлэһии.

с. I. (по гл. успокоить) уоскутуу, чуумпурдуу, тохтотуу; 2. (по гл. успокоиться) уоскуйуу, чуумпуруу, тохтооһун.

албыннан диэнтэн хай
аата. Дьиҥинэн ол сымыйа, бэйэни уоскутууну, бэйэни албыннаныы эрэ этэ. Софр. Данилов
Бу бэйэни албыннаныы буолбатах диэн бигэргэтиэххэ сөп. «Кыым»

аат.
1. Итиитэ суох гыныы, тымнытыы. ☉ Охлаждение
Сорох оройуоннарга сайынын үүтү сойутуу букатын олохтоммотун кэриэтэ. «Кыым»
Ыаммыт үүтү …… судаарыстыбаҕа туттарыыны ыаһын, сиидэлээһин, сойутуу …… үлэтин сабыылаах систиэмэнэн механизациялаатахха дөбөҥнүк ситиһиллэр. НАА ҮүЫаАХТ
2. көсп. Итийбитин аһаран сөрүүкэтии, уоскутуу (көлөнү уонна киһини этиллэр). ☉ Восстановление сил (о рабочем скоте и человеке)
Аты тутуу, сойутуу, уулатыы, көлүйүү — ити барыта оҕолорго сонун үлэлэр. «Кыым»

сыһыан т.
1. Араас соруйар, сэрэнэр, кыыһырар, үгэргиир дэгэттээх сөбүлэспэт, мөккүһэр, бопсор сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает возражение, несогласие, запрет говорящего с оттенками побуждения, предостережения, иронии, гнева (нет, постой, подожди). Бэйи, киһини ыттыҥ
□ Бэйи, саатар аһылыкпын ситэ аһатыҥ. Суорун Омоллоон
Бэйи, ол сири ким көҥүллээн биэрэр эһиэхэ! Амма Аччыгыйа
Бэйи, үлүһүйэн барымаҥ. Эрилик Эристиин
2. Дьаҕырыйар, сэрэтэр, саанар сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает угрозу, предупреждение, желание отомстить (погоди, ну погоди)
Бэйи, улааттахпына, иһин дэлби үктүүрүм буолуо. А. Федоров. Бэйи, буруйун мунньан-мунньан баран биирдэ муунталаһарбыт буолуо! Амма Аччыгыйа
Бэйи, хойутаатаххына, Мария Ивановна мөҕөрө буолуо. А. Федоров. Дьиккэр, аппын миинэн барбыт... Бэйи, көстүөҥ суоҕа! Н. Якутскай
3. Этии атын сыһыан дэгэттэрин (болҕомтону тардыы, күүтүү, үөрүү, кэпсэтээччини уоскутуу, киниэхэ туһулааһын, ыйытыы о. д. а.) күүһүрдэр-бэлиэтиир. ☉ Усиливает различные модальные значения (радости и т. д.) и конструкции с обращением, привлечением внимания, вопросом и т. д. Дьэ, бэйи, төһөнү көмөлөһөр, сарсын көрүллүө. Суорун Омоллоон
Чэ, бэйи, эһиил саҥа оскуола аһылыннаҕына. Амма Аччыгыйа
Бэйи, ити ханна баран иһэр сөмөлүөт буолуой? Н. Якутскай
Бэйи, бу мин хайдах буоллум?! Н. Заболоцкай
Бэйи, ол аата бу сир көмүстээх буоллаҕа дии. С. Ефремов
4. Инфинитив уонна соруйар туохтуур (2 с. ураты) формаларын кытта саҥарааччы баҕатын, быһаарыныытын бэлиэтиир. ☉ С глаголами в неопределенной форме и в повелительном наклонении (кроме ф. 2 л.) выделяет и выражает желание, решение говорящего
Бэйи, сынньана түһүөххэ. Суорун Омоллоон
Бэйи, мин эйиигин кытта сытыым. Уонна сэһэргэһиэхпит. Амма Аччыгыйа
Бэйи, өйбүнтөйбүн булуум... Н. Якутскай
Бэйи, чэ ол туһунан тохтоотун. А. Сыромятникова
Чэ, бэйи, этэ түстүннэр. М. Доҕордуурап
Бэйи, мин эйиэхэ төрдүттэн кэпсээн биэриим. С. Ефремов

сов. кого, разг. тохтот, уоскут.

сов. кого-что уоскут, уҕарыт, эйэлэһиннэр; умиротворить враждующих өс-төһүүлээхтэри уоскут.

сов. кого, разг. уҕарыт, уоскут, тохтот; угомонить детей оҕолору тохтот.

сов. 1. кого-что (сделать спокойным) уоскут, чуумпурт, тохтот; успокоить ребёнка оҕону уоскут; 2. что (умерить, смягчить) намырат, тохтот; лекарство успокоило боль эмп ыарыытын намыратта.