туохт. Ураҕас мастан. ☉ Вооружаться длинной палкой, шестом, жердью
Маарыйа эмээхсин хаһан да тайах мастаммат, арай кутаҕа тыыраахы сымыыттыы киирэригэр ураҕастанара. С. Маисов
Төрөппүт киһи бэйэтин оҕотугар муус ураҕастаммыт. А. Сыромятникова
♦ Тылынан ураҕастанар — саҥараниҥэрэн умайыктанар, кутар-симэр, мөҥөрэтэр. ☉ Очень много говорить, болтать без толку
Тугунан эмэнэн сылтанан бэлэмҥэ сылдьан, кыһыл тылынан ураҕастаммыт дууһа ини... Амма Аччыгыйа
[Таня:] Кураанах тылынан ураҕастаммакка, дьыаланан дакаастаа. Н. Туобулаахап. Халлааҥҥа ураҕастаммыт — мөлтөх, кыаҕа суох эрээри, бэйэтиттэн быдан күүстээххэ, букатын кыайбатыгар утарылаһа сатыыр. ☉ Храбриться перед кем-чем-л., замахиваться на кого-что-л., грозиться (будучи явно слабее)
Халлааҥҥа ураҕастаммыкка дылы (өс хоһ.). [Курносов — кэргэнигэр:] Акаары! Халлааҥҥа ураҕастаммыкка дылы, ыраахтааҕы ыйааҕыттан ырааппаккын! А. Сергеев (тылб.)

аат.
1. Уһун синньигэс мас. ☉ Длинная палка, шест
Муҥханы сүүрбэ-отут ураҕаска тиирэллэр уонна бигэ буоллун диэн тирбэҕэнэн таарбайаллар. Далан
Кус чугас түстэҕинэ эбэтэр устан чугаһаатаҕына, уһун синньигэс курбуу ураҕаһынан охсорбут. Т. Сметанин
Ууга түспүт киһиэхэ Ураҕас уунан биэрбитиҥ Хаһан эрэ эйиэхэ Хараап буолан эргиллиэ. Айталын
Ураҕас төбөтүгэр хааһах ыйаммыт үһү (тааб.: куйуур). УН ТЭ
2. кэпс. Оҕус сыарҕатын олгуобуйата, арал. ☉ Оглобли бычьих саней, импровизированные оглобли
Көлүллүбүт уонча оҕус, хачыалга эргийэр курдук, тула эргийэн, маҥан бурҕалдьылара, ураҕастара кылбаҥныы түстүлэр. Бэс Дьарааһын
Аны Ерзалаах Милка, сыарҕа икки ураҕаһын курдук, тэбис-тэҥҥэ эккирэттилэр, ырааска куобах ордук чэпчэкитик сүүрдэ. Л. Толстой (тылб.)
♦ Муус ураҕаһынан үүр көр муус. Аһыы олорон, Эхов тоҕо кинини Маайа аҕата муус ураҕаһынан үүрбүтүн ыйыталаһар. Н. Якутскай
— Аны кыратык да үлэҕэр хойутуоҥ, айаҕыҥ кыра да арыгы сыттаах буолуо, олох туох да кэпсэтиитэ суох үлэҕиттэн муус ураҕаһынан үүрүөм! «Кыым». Ураҕас тиийбэт (тургуйбат, тургуппат) уйгу — дэлэй, баай-талым олох. ☉ Богатая раздольная жизнь (букв. богатство, измерить которое не хватит шеста)
Улуу дайдым үрдүнэн Ураҕас тиийбэт уһун уйгута Олохтоннун, оҕолоор! Саха нар. ыр. II
Ураҕас тургуйбат уйгутун Оҥорсо сырыттаххына, Сах быһылаана Сатыылаан түспүтэ. Р. Баҕатаайыскай
Ураҕас тургуппат уйгутун айарга, Уһун дьикти уураах ылылынна. С. Васильев. Ураҕас тосторунан — олус элбэх. ☉ В огромном количестве (букв. палка ломается, не удержав)
Ураҕас тосторунан Ынах сүөһүнү Үрбэлээн үүрэммит, Үүтүнэнаһынан аһааммыт Үөрүү-көтүү буолла. Тоҥ Суорун. Ураҕаһынан ууну суруйбут курдук — олоҕо суох, киһи иилэн ылара суох. ☉ соотв. вилами на воде (по воде) писано (букв. словно по воде шестом провести). Ураҕаһынан ууну суруйбут курдук кэпсээннээх киһи. Уунарын ураҕаска ыйаабыт, бэрсэрин бэскэ ыйаабыт — кэччэгэй, кэрээки. ☉ Жадина, жмот. Чоочо баай курдук уунарын ураҕаска ыйаабыт, бэрсэрин бэскэ ыйаабыт киһи эбит
◊ Биттэх ураҕас (мас) көр биттэх
Күрүө иһигэр кууруссалар утуйаары хооҕурҕаһаллар, утуйар биттэх ураҕастарыгар, олбу-солбу көтөн тахсан лаглас гына түһэллэр. Л. Попов
др.-тюрк. сырух, тюрк. сыра, шурук, монг. урга

1) шест, жердь, длинная палка; мас ураҕас деревянный шест; ураҕаһынан ууну суруйбут курдук погов. словно по воде шестом провести (о недостоверном сообщении); 2) разг. оглобля; импровизированные оглобли; сыарҕа ураҕаһа оглобли саней; ср. олгуобуйа # муус ураҕаһынан үүр = относиться к кому-л. жестоко, бессердечно; гнать, прогонять кого-л. (букв. гнать ледяной палкой).

1) возвр. от ураҕастаа =; 2) вооружаться шестом, жердью, длинной палкой.