Якутские буквы:

Якутский → Русский

уруй

  1. межд. выражает радость, восторг, воодушевление слава; уруй, Советскай Армияҕа! слава Советской Армии!; 2. счастье; уруйа улааттын! да сопутствует ему счастье!

ур

нарост, шишка, желвак (на теле человека); наплыв, нарост (на стволе дерева).

уруй-айхал

межд. слава; уруй-айхал, Ийэ дойдуга! слава Родине!

уруй-туску

1) слава; 2) счастье, удача; уруй-туску буоллун! да сопутствует вам удача!

Якутский → Якутский

уруй

  1. аат.
  2. эргэр. Дьолу-соргуну түстээн этэр алгыс тыл. Благопожелание, благословение. Эллэй Боотур түһүлгэ диэн оҥорон, сылгы, ынах кымыһын мунньан, үөһээ айыыларын алҕаан, сөһүргэстээн олорон уруй охсон алгыыр. Саха фольк. Ырыа чыычаах кэриэтэ Улуу Москубаҕа Уһаарыллан тиийэҥҥин Уус тылгынан уруйда тут. С. Зверев
    Үлэһит норуот көҥүлэ туругурдун диэн улуу уруйу этиэххэ. П. Ойуунускай
  3. Үрдүк үөрүү, дьол, өрөгөй; уйгубыйаҥ. Счастье, торжество, ликование; благодать
    Дьол тосхойдун, Туску туһаайдын, Мичил билистин, Айхал ананнын, Уруй олохтоннун! Өксөкүлээх Өлөксөй
    Ыраас, сырдык ыра туоллун, Уһун тускул, уруй буоллун! Күннүк Уурастыырап
    Олоҥхолуу уруй олохтонуо, саас кэлэринии саргы куруутун салаллыа. Суорун Омоллоон
  4. саҥа алл. суолт. Үөрүүнү-көтүүнү, өрө көтөҕүллүүнү, сөҕүүнү-махтайыыны көрдөрөр айхаллыыр тыл. Слово благопожелания, соответствующее русскому «слава!»
    Күүстээх үлэни көтөхпүт-сүкпүт, Үлүгэри үтүрүйбүт үлэһит норуот, Көтөҕүллэн туран көрүүй! Уруй! Уруй! Уруй! П. Ойуунускай
    Уруй буоллун, доҕоттоор, уруй! Күннүк Уурастыырап
    Саала иһэ өссө сырдаата, Саргы! Уруй! Сатараата. С. Васильев
    ср. монг. урай, тюрк. уран ‘ура’

айхал-уруй

көр уруй-айхал
Ай да, зенитчик маладьыас буойун, Айхалуруй эйиэхэ тосхойдун! И. Егоров

ур

аат. Киһи, сүөһү этигэр үүнэн тахсыбыт ыарыыта суох бөлтөгөр, болчуох. Нарост, шишка (на теле человека, животного)
Балбаара эмээхсин хараҕын аннынааҕы урун туппахтаата. Амма Аччыгыйа
Биир баскыһыанньаҕа Дьөгүөрдээн Байбал Сэмэнэптэн уҥа атаҕар күөгэлдьигэс урдаах …… оҕуһу «күнү күҥҥэ» уларсан ылан Микиитэни илдьэ от тиэйэ барда. Амма Аччыгыйа
Дьалбыйар ойуун саамай кыра …… уола сүүһүн ортотунан кыһыл оҕо сутуругун саҕа хап-хара урдааҕа эбитэ үһү. Л. Попов
Маска, үүнээйи умнаһыгар үүнэр, үөскүүр бөлтөгөр. Наплыв, нарост (на стволе растения). Хатыҥ ура
Тииккэ үүнэр урдары, таба лабыктатын хоспоҕор, ампаарыгар мунньар эбит этэ. ЕА НТ
тюрк. ур, оры

уруй-айхал

аат., үрд. Дьолусоргуну түстээһин, алҕааһын. Благословение и благопожелание
Кэнники да үөскүүр кэнчээри ыччаттар Кэскиллэрэ буолуохтун, Хойут төрүүр ороһу оҕолор Тускулара буолуохтун, Уруй-айхал буолуохтун! Саха фольк. «Күөгэйэр күннэрбэр» кинигэттэн наар үөрүү-көтүү, уруй-айхал, эйэ-дэм сылаас тыына илгийэрэ. Софр. Данилов
Аллаах аппыт барахсан Бадылҕахтаан тахсыбат Арыылардаах кымыһын Бастыҥ сиэллээх чорооҥҥо Адьырыччы кутаммыт, Айах тутан тураммыт Урааҥхайдыысахалыы Уруй-айхал этиэҕиҥ. Күннүк Уурастыырап

уруй-туску

  1. аат., үрд. Дьолсоргу, кэрэ кэскил, табыллыы өрөгөйө. Счастье, удача
    Күөгэл көнө хонуулаах, Күммүт уота күлүмнүүр Көҥүл дьэҥкэ уулардаах, Уйгу-быйаҥ эҥээрдээх, Уруй-туску олбохтоох Ороссолуода хочото Олохсуйан олорор. Саха фольк. Күн судаар, улуу баһылык, эн үрдүк ааккар, үтүө сураххар уруй-туску тутабын. П. Ойуунускай
    Уруй-туску олохтонно, Дьол-соргу туругурда! Күннүк Уурастыырап
  2. саҥа алл. суолт. Кэрэ кэскили, өрөгөйү, дьолу түстүүр алгыс, айхал тыла. Слово благословения, благопожелание, выражающее удачу, счастье
    «Уруй-туску!» — диэн ордоотоото оҕонньор. Амма Аччыгыйа
    Нүһэр Дархан мааны кыыһыгар айхал-мичил! Ньургун бөҕөскө уруй-туску! И. Гоголев
    Оо, доҕоттоор! Ити олус үчүгэй, уруй-туску, саргыдьаалы! Багдарыын Сүлбэ

Якутский → Английский

ур

n. lump, knob


Еще переводы:

домнон

домнон (Якутский → Якутский)

домноо диэнтэн бэй
туһ. Тонолуйбат тойугунан Уруй-туску домноннун! Уһун дьоллоох үйэҕэр Утах сиэлтэн домнон! Өксөкүлээх Өлөксөй

судьуй

судьуй (Якутский → Якутский)

көр сүдьүй. Сиртэн силистээх сэбэрэлээх Судьуйан таҕыста оҕонньор: «Уруй, дьыбардаах, силлиэлээх Улуу дойду оҕотугар!» С. Данилов
Ат манныкка [атаҕын өлөрдөҕүнэ] тутатына судьуйбутунан барар. НПИ ССЫа

унаар-силик

унаар-силик (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Күөҕүнэн симэммит, киэркэйбит, силигилээбит (айылҕа, от-мас туһунан). Великолепно разукрашенный сочной, густой зеленью (о природе, растительности)
Унаар-силик хатыҥҥа Уруй-тускул этэбин. Эллэй

үөгүлэс

үөгүлэс (Якутский → Якутский)

үөгүлээ диэнтэн холб. туһ. Бары үөгүлэспитинэн [уолу] үөрбэнэн сыыһа-халты анньан хаалаллар
Саха фольк. Үйэттэн үйэ тухары Үрдүк сурахтаммыт, Үөтүллүбүт үс биис уустара Үҥүүнэн-үөрбэнэн өтөрүтэ түсүһэннэр, Үөгүлэһэ-үөгүлэһэ үөлсэ оонньооннор …… Аан алдьархай буолла. П. Ойуунускай
Ыһыах дьоно бары үөрэ түстүлэр: «Уруй! Уруй!» — диэн үөгүлэстилэр. И. Гоголев

сахсаҥнаһыы

сахсаҥнаһыы (Якутский → Якутский)

сахсаҥнас I диэнтэн хай
аата. Учууталларын этиитин оҕолор уруйунан көрсүбүттэрэ. Сэргэхсийии, бэлэмнэнэн сахсаҥнаһыы буолбута. М. Ефимов

үгүрүөлээ

үгүрүөлээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Үгүрүө курдук, үгүрүө саҥатыгар маарынныырдык саҥар. Кричать куликом, ухать, как бекас
Куобах кыырда диэн ааттанар модьу атах, киэһэни быһа үгүрүөлээнүгүрүөлээн баран, тотон, эмиэ күлэнсалан алларастаан баарта. Суорун Омоллоон
Онтон арай ыҥырар тыастара Ыҥырыалыы ыйылаата, Үөгүлүүр саҥалара Үгүрүөлүү үһүүрдэ. С. Зверев
2. Эмискэ, тэһэ баран улаханнык хаһыытаа, үөгүлээ. Пронзительно вскрикнуть, закричать, завопить
«Өлөр-тиллэр күн буолла, соргулаах соноҕосчоонуом, дьэ, хайдах этиҥиний?» — диэн үгүрүөлүү түһэн баран, үс салаалаах кымньыыбынан үс төгүл үрүт-үрдүгэр куһуйан биэрдим. Далан
Былыргы сахалар дьон-сэргэ улуу тускулун түстүүллэригэр үс төгүл үгүрүөлээн «Уруй! Уруй! Уруй!» дииллэрэ үһү. П. Аввакумов
Дуораан сарылаабытынан тиэрэ баран түспүт. Анараа дьон үөрэн үгүрүөлүү түспүттэр. Сэһэн Дьэрэмэй

айылыат

айылыат (Якутский → Якутский)

фольк., поэт. Махтал, айхал (алгыстарга тут-лар, чуолкай суолтата умнуллубут тыл). Благословление, слава (встречается в старинных благопожеланиях-алгысах, точное значение забыто)
Уруй-тускул! «Айхал айылыат Ахан ини буоллун!»— дии-дии Сүгүрүйбэхтээн кэбистэ [эмээхсин]. П. Ядрихинскай

тамадалаа

тамадалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тамада буол. Быть тамадой
Ытыс тыаһа, уруй-айхал, үс сыллааҕыттан тамадалыах буолан кэпсэтиилээх Мөкүрдээнэп микрофонунан күүһүрдүллүбүт саҥата — барыта холбоһон, дьол-үөрүү муусуката буолан, биир кэм күйгүөрэ түстэ. Э. Соколов
Сыбаайбаҕа тамадалаан үөрбүтүн-көппүтүн көрүөҥ этэ! ФДМ БМК

төлөһүт

төлөһүт (Якутский → Якутский)

төлөһүй диэнтэн дьаһ
туһ. Бу аан ийэ дойду өрөгөйдүүрүн туһугар сырдык тыыннарынан мэктиэлээн сэриилэспит ньургун уоланнары төрөтөн төлөһүппүт күн ийэлэрбит эмээхситтэр, уруй-айхал буоллун эһиэхэ! Амма Аччыгыйа
Алаас ото үүттүгэннээх, чиҥ-чаҥ, сүөһүнү төлөһүтэр диэн буолар. КНЗ СПДьНь

эҕэрдэлээччи

эҕэрдэлээччи (Якутский → Якутский)

эҕэрдэлээ диэнтэн х-ччы аата
Кинини оронум үрдүттэн күннэри-түүннэри истиҥ мичээринэн эҕэрдэлээччи Сеня хаартыскатын көрө оҕуста. М. Доҕордуурап
Айылҕаны эҕэрдэлээччи, Айхал-уруй этээччи …… Кэрэ-дьикти саҥалаах, Куку-куо кыыс. Болот Боотур