Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уу-уот

аат. Уу уонна уот алдьатыылаах күүс быһыытынан. ☉ Вода и огонь как стихийная сила
Сир сирэйин, сигилитин кубулутар Силлиэ-буурҕа ытыллыыта Ууну-уоту, чаҕылҕаны Умса баттаан көлүйэр. П. Ойуунускай
Иннокентий Трофимович бэрт үгүс геологы, булчуту уу-уот соһумар кутталыттан, быстарыыттан, хоргуйууттан өрүһүйтэлээбитэ. Суорун Омоллоон
♦ Ууга-уокка түс (киир) — 1) эмискэ, күүтүллүбэтэх өттүттэн ыксаллаах балаһыанньаҕа киир. ☉ Попадать в крайне затруднительное, чрезвычайное положение
Өйдөөх, үөрэхтээх дьон туох эрэ тирэхтээх, эрэллээх буоланнар тойоттору, ыраахтааҕыны утары, ууга-уокка түһэллэрин кэрэйбэккэ охсуһан эрдэхтэрэ. Болот Боотур
Кэпсээтэххэ судургу, биһиги ити иһигэр ууга-уокка киирэн ыллыбыт. Далан
Барҕа баайы хотороору суудайан тэриммит эспэдииссийэлэрэ сүүстэ тимирэ сыһар, ууга-уокка кииртэлээн ылар. П. Филиппов; 2) туохха эрэ аһара, сиэри таһынан дьулус, умса-төннө түс. ☉ Слишком, чересчур стремиться к чему-л.
Сорохтор үп-ас, баай ымсыытыгар ууга-уокка түһэллэр дии. Болот Боотур. Ууга-уокка түһэр (киллэр) — эмискэччи, өмүтүннэрэн кими эмэ олус ыгылыт, ыксаллаах балаһыанньаҕа киллэр. ☉ Привести в замешательство, в состояние растерянности, вызвать оторопь
Үүт-ас астаммакка аһыйан-кутуйан, тоҕуллаары ыксатан холкуостар салайааччыларын соторусотору ууга-уокка киллэртиирэ. Далан
Били бастаан көрсөрбүтүгэр, кииримээри тэйиэккэлээҥҥин, ыксатан уугауокка түһэрбитиҥ субу баар. Н. Босиков
Аны, көрдөр хараҕын дьүккэтэ, көтүрдэр тииһин миилэтэ Сэмэнчик ыараханнык ыалдьан, ууга-уокка түһэрдэ. В. Протодьяконов


Еще переводы:

хоруйдат

хоруйдат (Якутский → Якутский)

хоруйдаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Уол] тугу да булан хоруйдаппакка, ууга-уокка түһэрэн турардаах. «ХС»

төлөннүү

төлөннүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Уот төлөнүн курдук. ☉ Как пламя, подобно пламени
Харах уута — уот. Төлөннүү салыыр ээ уонна дууһаны ыраастытар, көхсү дьэгдьитэр. Амма Аччыгыйа
Төлөннүү өрүтэ түлүннэ Түөскэ үлүскэн үөрүүбүт. Эллэй

өрүһүйтэлээ

өрүһүйтэлээ (Якутский → Якутский)

өрүһүй диэнтэн төхт
көрүҥ. Иннокентий Трофимович бэрт үгүс геологы, булчуту уу-уот соһумар кутталыттан, быстарыыттан-хоргуйууттан өрүһүйтэлээбитэ. Суорун Омоллоон
Быстарыы да кэмигэр кини син бултаан-алтаан өрүһүйтэлиирэ. И. Бочкарёв

чолоҥолоо

чолоҥолоо (Якутский → Якутский)

чолой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Тоҕо бу олус чолоҥолоотуҥ? Тойоннору баҕастары ууга-уокка Угаргар тиийдиҥ эбээ! Өксөкүлээх Өлөксөй
Ыйанан турар киһи төбөтүгэр суор кытаахтаһан олорон, хараҕын оҥо тоҥсуйан төбөтө чолоҥолуура. П. Филиппов

биһиктээ

биһиктээ (Якутский → Якутский)

туохт., көсп. Бүөбэйдээн иит, улаатыннар, иитэн таһаар. ☉ Вынянчить, заботливо ухаживая, вывести в жизнь
Биһиктээн кыраларын Бигиир ийэ, ыллыы-ыллыы, Биһигини барыбытын Бигиир сирбит — ытыы-ытыы. «ХС»
Россияҕа эдэр ыччат хамсааһынын Коммунистическай баартыйа биһиктээбитэ. «Ленин с.». Ууга-уокка умса аспат дьоһун тапталбытын биллибэтинэн-көстүбэтинэн биһиктээбит биһиги Соморсуммут. С. Федотов

күлүмэхтээ

күлүмэхтээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ наһаа түргэнник оҥорон кэбис. ☉ Делать что-л. очень быстро, стремительно, молниеносно
[Степан Сон] үлтү барчалаан, күлүмэхтээн түһэн, утарылаһааччыны эрэ барытын ууга-уокка киллэрэр тустуулаах бөҕөс. Хапсаҕай
2. Омуннаахтык саҥар-иҥэр, эт-тыын. ☉ Говорить возбужденно, с горячностью
Эмиэ да мөккүһэн күлүмэхтиир, эмиэ да сөбүлэһэн күлбэхтиир. Амма Аччыгыйа

соһумтаҕай

соһумтаҕай (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Кыраттан да куттанар, соһуйар идэлээх. ☉ Боязливый, пугливый
    Киһи кырыйдаҕына соһумтаҕайа бэргиир баҕайыта дуу? Эмээхситтэр ол иһин өмүрэн ууга-уокка түһэн эрдэхтэрэ. Софр. Данилов. Оҕом соһумтаҕай буолан хаалла. Куруук дьигиргиир идэлэннэ… И. Гоголев
    Соһумтаҕай муҥнаах буолан өмүрүмтүө үгэстээх. А. Бэрияк
  2. аат суолт. Быччархайдьыт ыарыы (моой быччархайдарын иһиитэ). ☉ Воспаление лимфатических узлов
    Соһумтаҕай буолбут. Соһумтаҕай ыарыы буолбут. ПЭК СЯЯ
сутул

сутул (Якутский → Якутский)

аат. Иэдээн, алдьархай. ☉ Беда, напасть. Ууга-уокка киллэрбит Уһун сутул уурайан, Сардаҥалаах кыайыыбыт Сайа көтөн кээлтиттэн Үөрдүм-көттүм даҕаны. Дьолбут к.
♦ Сутул өлүү — ханнык эмэ сыстыганнаах ыарыыттан сүөһү өлүүтэ. ☉ Падёж скота от заразной болезни
Айдаарап биир да барааны энчирэппэт үлэһит. Киниэхэ өлөр буоллаҕына, атыттарга сутул өлүү саҕаланыан сөп. Эҕэрдэ СС

сүгүрүйүү

сүгүрүйүү (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ итэҕэйии, таҥара курдук туттуу. ☉ Поклонение, почитание, верование
Саха итэҕэлэ айылҕаҕа ытык сыһыантан, сир-дойду, от-мас, уу, уот, булт иччилэригэр сүгүрүйүүттэн үөскээбитэ. Софр. Данилов
[Ытык маһы] Суулларан эрэр буолбаат Дьон аҥала сүгүрүйүүтэ. И. Гоголев
Үгүс алгыс иччилэри итэҕэйииттэн, кинилэргэ сүгүрүйүүттэн үөскээбит. Д. Софронов

тыырын

тыырын (Якутский → Якутский)

тыыр диэнтэн бэй
туһ. Хайдахтаах да туйгун буоллун — Хатыланыа суохтаах хоһоон. Тыырыныам омоон суолбун Тоҥууну бэйэм оймоон. М. Ефимов
Кэпсээммитигэр аралдьыйан тымтыкпытын бу киэһэ тыырымматыбыт. Н. Борисов
Мэхээчэ оҕонньор, ыы муннуга ыган эрэ кэллэҕинэ ууга-уокка түспэккэ, барытын эрдэттэн хайынан, тоһуур охсуммут, ыллыгын-аартыгын тыырыммыт буолар. «Чолбон»