Якутские буквы:

Якутский → Русский

хаамыы

  1. и. д. от хаамп =; дьыала хаамыыта продвижение дел; 2. шаг (как мера длины); биэс уон хаамыыта хаамыы-лаа = отмерить пятьдесят шагов.

Якутский → Якутский

хаамыы

  1. хаамп диэнтэн хай. аата. Кинилэр хаамыыларын улам бытаардан, хамначчыттар дьиэлэригэр чугаһаатылар. М. Доҕордуурап
    Хотуурдаах Тайыыла барахсан түргэн хаамыынан дэгэлдьийэн, алааһы ортотунан хайа тэлэн тахсара адьас субу баарга дылы эбээт! А. Бэрияк
  2. Киһи биир хардыытыгар тэҥнэһэр уста кээмэйэ. Мера длины, равная одному шагу
    Чанчыгар соҕотох кураайы тииттээх үрдүк тумулу сүүсчэкэ хаамыы уҥа өттүнэн халты таҕыста. Амма Аччыгыйа
    Хобороос Кыһалҕаттан аҕыйах хаамыыны тэйэ хаамта уонна күөмэйин оҥостордуу сөтөллүмэхтээтэ. И. Гоголев
    Сүүсчэкэ атыл хаамыыны барарбын кытта, арай иннибэр ыарҕа быыһыгар хаар үрдэ толбоннуран көһүннэ. Болот Боотур
    Слепцов кылыйан ити туоһу биир хаамыы кэриҥинэн аһара түспүтэ. СВГ СБ
  3. көсп. Туох эмэ төһө түргэнник баран иһиитэ, тиэмпэтэ. Ход, процесс чего-л., темп
    Холкуос бэрэссэдээтэлэ от хомуурун хаамыытын туһунан Ананийы кытта киирэн сүбэлэһэн тахсар. М. Доҕордуурап
    Кэлиҥҥи кэмҥэ олох хаамыыта түргэтээн, элбэх уларыйыылар буолуталаатылар. «Кыым»
    Бары билэбит ээ, күн-дьыл хаамыыта хойутаабат уонна уларыйбат, урукку кэмигэр хатыланан иһэр. ЯВВ КЭКТ
  4. саахымат., дуобат. Саахымат фигуратын, ньыкааны атын хонууга сыҕарытыы, көһөрүү. Ход (в шахматах, шашках)
    Дуобаттан илиигин араардаххына эрэ хаамыы ааҕыллар. КМЕ ДХА
    Атыыр оҕус алтаҕа, хат дьахтар хаамыыта көр алтах
    Атыыр оҕус алтаҕа, Хат дьахтар хаамыыта Ханнык бөрүкү буолуой? Хааһахтыы үҥкүрүйэн истэ, Баҕарахтыы сыылан истэ. А-ИМН ОЫЭБЫ. Быт хаамыыта көр быт. Бадараана бэрт буолан быт хаамыытынан айаннаан, киэһэ нэһиилэ дьиэлэрин булбуттара. Кутуйах хаамыытынан — кыһыҥҥы күн сыыйа бытааннык уһуурун бэлиэтиир кээмэй (быһа холоон, кыһын күн уонна түүн тэҥнэһэр кэмэ бүтүөҕүттэн Ороһуоспаҕа диэри кэм). Мера времени, равная незначительному отрезку, на который ежедневно удлиняется световой день (приблизительно от дня зимнего равноденствия до Рождества Христова — букв. мышиным шагом)
    Тохсунньу чугаһыгар күн кутуйах хаамыытынан уһуур, Ороһуоспаҕа оһох төрдө сырдыыр диэн буолар. КНЗ ОО
    Күнэ-дьыла тохтообукка дылы буолла, күнүһэ син ааһар, түүнэ кутуйах хаамыытынан сыҕарыйар. «ХС»
    Хаас хаамыыта көр хаас I. Эһиги «хаас хаамыыта» диэн тугун билбэккит буолуо, ол — эписиэр саллааты накаастыыр биир ньымата. «ХС»
    Кэтэһэр хаамыы көр кэтэс. Саахымат оонньуурга кэтэһэр хаамыы диэн баар буолар. Сиик хаамыыта — иистэнэргэ сиик барар, оҥоһуллуохтаах сирэ. Линия шва
    Сиик хаамыыта, охторуута биир тэҥ буоларын ситиһэ сатаан, иннэ суолун бастаан бүргэһинэн үүттээн бэриллиэхтээх. «ХС»
    Сиик хаамыытын, төгүрүк оһуор сурааһынын туоска бэлиэтииргэ икки атаҕар иннэлээх циркуль туттуллар. ГПП ТО
    Хаалыктаах хаамыы көр хаалык. Майа сэлиэнньэтигэр хаалыктаах хаамыы кулуубун чилиэннэрэ Герой Ф.Г. Попов сквериттэн Кыайыы монуменыгар диэри эрчимнээхтик хаамтылар. «Эркээйи». Билигин хаалыктаах хаамыы өрөспүүбүлүкэбитигэр киэҥник тарҕанна. «Саха с.». Хаамыы эһэтэ кэпс. — арҕаҕар киирбэккэ сылдьар, торҕоннообут эһэ. Медведь-шатун
    Ити кэнниттэн кэпсэтии хаамыы эһэтин тула эргийбэхтээн ааста. Н. Заболоцкай

Еще переводы:

process

process (Английский → Якутский)

хаамыы

ход

ход (Русский → Якутский)

сущ.
хаамыы

step

step (Английский → Якутский)

хардыы, хаамыы

парад

парад (Русский → Якутский)

сущ.
Өрөгөй хаамыы

stroke

stroke (Английский → Якутский)

хаамыы, охсуу; имэрий, дьураалаа

шаг

шаг (Русский → Якутский)

сущ
хаамыы

сущ.
хаамыы; хардыы
широкий шаг - киэҥ хардыы

ходьба

ходьба (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
хаамыы

походка

походка (Русский → Якутский)

ж. (туттунан) хаамыы, хаамар быһыы; лёгкая походка чэпчэкитик хаамыы.

полшага

полшага (Русский → Якутский)

м. хардыы аҥара, хаамыы аҥара.

туоралаах

туоралаах (Якутский → Русский)

имеющий... в поперечнике; уон хаамыы усталаах , биэс хаамыы туоралаах в длину десять шагов, в поперечнике— пять.