Якутские буквы:

Якутский → Русский

хааччах

1) загон для скота; сүөһүнү хааччахха хаай = загнать скот в загон; 2) перен. препятствие, препона; ограничение; запрёт; ас барыта туох да хааччаҕа суох атыыланар все продукты отпускаются в магазине без всяких ограничений.

Якутский → Якутский

хааччах

  1. Сайыҥҥы кэмҥэ сүөһүнү, табаны быстах хаайан аһатарга аналлаах күрүөлээх мэччирэҥ сир. Летнее огороженное пастбище, загон для скота, оленей
    Субан сүөһү барыта бииргэ кыараҕас хааччахтарга сайылаан турбута. «Чолбон»
    Хааччаҕы таба кыайан дабайан тахсыбат гына, үрэх икки өттүгэр сытар хайалар чугасаһар сирдэринэн быһаллар. ТНС ОКТК
    Убаһалар хааччах иһигэр үчүгэйдик үөрдүспүттэрин кэннэ, атын сылгы орооспот сиригэр үүрэн таһааран хастарар ордук. ҮБНьТ
  2. көсп. Тугу эмэ гынары бопсуу, тугунан эмэ муҥурдааһын. Препятствие, запрет, ограничение в чём-л.
    Маннык хааччахха, тыын тахсыбат олоҕор олоруох кэриэтэ, хайдах да буолбут ордук. А. Софронов
    Оҕолор айылҕа киэҥ дуолугар дуоһуйа тыынан, сөрүүн ууга хааччаҕа суох чалбааттаан, бэркэ сайылаабыттара. Айысхаана
    Оччотооҕуга хааччах суоҕуна, уу көтөрө үгүс эрдэҕинэ мэлдьи сааланар этим. «Чолбон»
    Хааччахха хаай (хаайтар) кэпс. — ким эмэ тугу эрэ гыныахтааҕын бобус; ким эмэ тугу эмэ гыныахтааҕа бобулун, харгыстан. Мешать, создавать помехи, препятствовать кому-л. в чём-л., загонять в угол; встречать препятствия, быть загнанным в угол
    Хараҥа хаамҥа хатаан, Хатан хааччахха хаайан, Күндү көҥүлүн Көрдөрбөккө күөйбүтэ. Суорун Омоллоон
    Хаһан даҕаны хааччахха хаайтарымаҥ, Хахтаах кинигэҕэ хаайыллымаҥ, Көтүҥ, мин саныыр санааларым. С. Данилов
    ср. п.-монг. хайирчаҕ ‘ящичек, сундучок’

Еще переводы:

restriction

restriction (Английский → Якутский)

хааччах

завал

завал (Русский → Якутский)

м. буом, хааччах; снежный завал хаар буом.

стойло

стойло (Русский → Якутский)

с. турар хааччах (көнньүүһүнэҕэ эбэтэр хотоҥҥо биир сүөһүгэ).

загон

загон (Русский → Якутский)

м. 1. (действие) үүрүү (скота); күрэх (зверей); 2. (для скота) дал, хааччах; # быть в загоне ахсарыллыма, аанньа ахтыллыма.

хобуул

хобуул (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Кулун, убаһа аһыырыгар аналлаах долборуктаах кыракый хааччах. Изгородь с яслями и кормушками для содержания лошадей.

рогатка

рогатка (Русский → Якутский)

ж. 1. (на дороге) буом, хааччах (суолу мэһэйдиир оҥоһук); 2. рогатки мн. перен. мэһэй, хааччах; ставить рогатки мэһэйдэс, хааччахтас; 3. (для метания чего-л.) арагаайка (оонньуур тэрил, булт тэрилэ, тааһы эбэтэр атын ыарахан синэрээти (дарабыынаны) ыраах ытарга аналлаах ачаахтаах маска тардыллыбыт эрэһиинэ быа).

айбар

айбар (Якутский → Якутский)

аат. Туох эрэ хааччаҕа суох дэлэгэйэ, дэлэйдик туттуу (хол., аһытаҥаһы). Обилие, изобилие (напр., продуктов)
Аат-суол миэхэ баар! Астаҥас айбара миэхэ баар! Р. Баҕатаайыскай

ыҥыырдаталаа

ыҥыырдаталаа (Якутский → Якутский)

ыҥыырдаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Дьаамсык ойуур иһинээҕи кыараҕас тиэрбэскэ аттарын ыыталаан хабыалатан баран, онтуларын тутаттаан таһааран ыҥыырдаталаата. Күндэ
Дохсун кинээс хамначчыттара хааччахтан аттары тутан аҕалан ыҥыырдаталаатылар. Эрилик Эристиин

күөллээ

күөллээ (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Хааччаҕа суох наһаа элбэх тугу эмэ гын, оҥор. Делать что-л. без ограничений, не отказывая себе ни в чем
Оттомо суох аһаансиэн күөллээбитинэн барда. — Саала ортотугар грузиннар хас да остуолу холбуу тардан, аһаан-сиэн, күөллүү олороллор эбит. Далан

кыһаҥа

кыһаҥа (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ тулалыы оҥоһуллубут хааччах буолар эркин. Бордюр вокруг чего-л.
Һык! — киһи, охтон иһэн, сыарҕа кыһаҥатыттан тутуста. Софр. Данилов
Ол хаптаһын кыһаҥалаах кумахха …… Вова Наумов уонна …… Валя Павлова мас кубиктарынан бэркэ кыһаллан-мүһэллэн дьиэ тутан букунаһаллар. С. Данилов