Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хааһахтан

дьүһ. туохт. Көһүүннүк, көлөттүгэстик хамсан (кими, тугу эмэ хааһахха маарыннатан этэргэ). Выделяться неуклюжей, медлительной, неповоротливой походкой (о ком-л. с широкой, отвислой нижней частью тела)
Эмискэ эһэм хайдах эрэ иттэни түһэн эрэрдии эргиллэ түстэ да, аллара диэки хааһахтана турда. Далан
Массыына тиийэн кэлбитигэр оҕуспут ыстанан турда да, тыа диэки хааһахтана турда. Р. Кулаковскай
Ынырык ыарыыттан ынчыктаабытынан, кэрээниттэн тахсыбыт эһэ сыыры таҥнары хааһахтанна. «ХС»

хааһах

аат., эргэр. Аһы-үөлү угар биитэр ону-маны хаалыыр улахан тирии иһит, мөһөөх. Большой кожаный мешок, сума для хранения продуктов или всяких мелочей
Хасхайбыт хааһах ахсын хааламмыт хаарыаннаах кылааннааҕы, көмүс манньыаты көрөн уол мэйиитэ эргийбит. Софр. Данилов
Байанай, хааһаҕын тиһилигин сүөрэн, тимир боккуобаны таһаарда. В. Протодьяконов
Хоту дойду дьахталлара иистэнэр тэриллэрин илдьэ сылдьар хааһахтарын айаҕын тыҥырах уонна сарбынньах ойуунан киэргэтэллэрэ көрөргө олус үчүгэй буолара. АЕЕ ӨҮОБ
Миигинниин биэс хааһах диэбиккэ дылы көр миигинниин
[Ыалдьыт:] Дьэ, миигинниин биэс хааһах диэбиккэ дылы, ас бөҕөнү аһаан, тэбис-тэҥҥэ үөрэн-көтөн бэрт үчүгэйдик, сылаастык-сымнаҕастык хонон турдум. М. Черосов. [Микииһэ:] «Кууһума нууччамсах ээ, миигинниин биэс хааһах диэбиккэ дылы», — дии саныы-саныы бара турда. Эрчимэн
Түҥ хааһах <киһи> көр түҥ I. Тугу да сатаабат, түҥ хааһах киһи ханна даҕаны ыт курдук көрүллээччи. Эрилик Эристиин
Миитэрэй мэлдьи туохтан эмэ хомойо охсор, устунан түҥ хааһах буолан, этиэҕи да эппэккэ, саҥарыаҕы да саҥарбакка хаалар. П. Аввакумов
Инна кытаанах, түҥ хааһах киһиэхэ тахсан эрэйи көрдө. Т. Находкина. Хааһахтан хостоон эрэр (хостуур) курдук — тобуллаҕастык, иҥнигэһэ суох түргэнник (саҥар, кэпсээ, туой). соотв. за словом в карман не лезет
Уйбаан, үчүгэйдик да этэҕин, хайдах эн итигирдик хааһахтан хостоон эрэр курдук таһаараҕын? Суорун Омоллоон
Кини хааһахтан хостуур курдук, иҥнигэһэ суох сэһэргиир. И. Данилов
Кини былыр даҕаны, аны даҕаны хааһахтан хостоон эрэр курдук дьиҥ сахалыы баай тыллаах, ыпсаҕай ырыалаах этээччи. «Кыым»
Кыл хааһах көр кыл
Ньукууһа оҕонньор кыл хааһаҕын уолаттарга биэрдэ, олор айаҕын атытан, балык куттардылар. С. Васильев

Якутский → Русский

хааһах

большая кожаная сума, большой кожаный мешок # хааһахтан хостоон эрэр курдук (саҥар =) (говорить) находчиво и быстро, не задумываясь; хааһахтыы соһулун = идя пешком, не поспевать за своим спутником.


Еще переводы:

сума

сума (Русский → Якутский)

сущ
хаа, хааһах

тэскэгэр

тэскэгэр (Якутский → Русский)

набитый; наполненный; тэскэгэр хааһах набитая сума.

ардьыгынас

ардьыгынас (Якутский → Якутский)

көр ырдьыгынас. Ыттар ардьыгынаһан бардылар
[Сымыйаччы] Начаалынньыкка ньылаҥнас, Алын дьоҥҥо ардьыгынас — Ньымалардаах хааһаҕын Ыадаччы ындыыланыахтаах. К. Туйаарыскай

салдьараҥнаа

салдьараҥнаа (Якутский → Якутский)

салдьарый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ыарахан хааһаҕы хонноҕун анныгар кытаанахтык кыбыммыт саха тахсан уулусса диэки хааман салдьараҥнаата. Болот Боотур

хайҕаччы

хайҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Хайҕайан, халҕайан түспүт курдук. Так, чтобы провисло под воздействием тяжести
[Хааһахтары] Хаҥыл хараларга Хайҕаччы ыҥырдыталаабыттар. Саха нар. той. IV

маллан

маллан (Якутский → Якутский)

маллаа диэнтэн бэй
туһ. Хаарбах «газик» массыынанан, Хааһах муҥунан малланан, Хаахынатан тиийбиттэрэ. Күннүк Уурастыырап
Дьиэтэ элбэх малламмыт, Дьиибэ туох эрэ сыттаммыт. С. Васильев

үмүөрт

үмүөрт (Якутский → Якутский)

үмүөр диэнтэн дьаһ
туһ. Туох абааһы хааһыта түҥэтиллэн, дьону өлүү айаҕар үмүөртэҕэ буолла? ВМП УСС
Түүн түһэрдэ тула үмүөрдэн Хааһах иһинии хараҥаны. «ХС»

эһиллэҥнээ

эһиллэҥнээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Быһымахтык, холустук хамсан, садьыаланар курдук тутун (үксүгэр туохтан эмэ өһүргэнэн эбэтэр кыыһыран); быһымахтык хамсанан хааһаҕы быраҕаттыыр курдук бүтүн бэйэҕинэн өрүтэ ыстаҥалаан сүүр (хол., эһэни эбэтэр улахан арбаҕар түүлээх ыты этэргэ). Двигаться резко, порывисто, раздражённо дёргаться (обычно обидевшись или рассердившись на кого-что-л.); бежать, резко и порывисто бросая тело вперёд, словно большую суму (напр., о медведе или об огромной лохматой собаке). Кыыс, хоско эһиллэҥнээн киирэн кинигэни ылан таҕыста
Эһэ, өс киирбэх, чагда быыһынан, тыс хааһаҕы бырахпыттыы, сүүрэн эһиллэҥнии турбут. Күннүк Уурастыырап
[Эһэ] бөртөлүөт түһэр сирин диэки, хааһаҕы быраҕаттаан эрэр курдук, өрө эһиллэҥнээн сүүрэ турда. «ХС»

букунас

букунас (Якутский → Якутский)

букунай диэнтэн холб. туһ. Оҕолор, сырсан сэрбэкэчиһэн кэлэннэр, хааһах үрдүгэр түстүлэр, хараҥаҕа быатын сүөрэ сатаан букунастылар. И. Гоголев
Аллахов тахсан сыарҕатын аттыгар кэлиитигэр Баабыр ыттарын көлүнэн букунаһа сылдьара. Н. Заболоцкай

бурҕаҥнат

бурҕаҥнат (Якутский → Якутский)

бурҕаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Пушка снарядтара үрүҥнэр окуопаларын табыталаан бурҕаҥнаталлар. Амма Аччыгыйа
Биир киһи сөһүргэстээн олорон, эрдэҕэс улары үргээн бурҕаҥнатар. Л. Попов
Айан киһитэ дьиибэ суолу көрөр. Дьон дьиэ иһиттэн буруолаах хааһахтары таһаараннар бурҕаҥнаталлар. Саха ост. I