Якутские буквы:

Якутский → Русский

хаба

I 1) червоточина (в древесине); 2) пузырьки (во льду).
II : хаба хаата раковина моллюска, ракушка.
III : хаба ортото самый центр, самая середина чего-л.; хаба ортотугар түһэр = попасть в самую середину чего-л.

Якутский → Якутский

хаба

I
аат.
1. Тимиргэ, маска үөскүүр дьөлөҕөс, көҥдөй; хабахтар (мууска). Изъян, червоточина в древесине, отверстие в железе; пузырьки (во льду). Хабалаах тимир. Мас хабата
Муус хабалаах сиринэн кыратык ойо барбыт. «Чолбон»
2. Кытаанах хаа иһигэр сылдьар, уҥуоҕа суох сымнаҕас эттээх харамай. Беспозвоночное мягкотелое животное, покрытое раковиной, моллюск, улитка
Көлүйэлэргэ, күөллэргэ уонна өрүс чуумпу хомолоругар уу иһинээҕи үүнээйилэргэ мэлдьи бөдөҥ улитканы — улахан хабаны булуохха сөп. ББЕ З
Тууһа суох ууга — көлүйэҕэ, күөлгэ араас моллюскалар олороллор: хаба, лужанка, катушка. СМН АҮө
Хабалар (улиткалар) үүнээйилэр умнастарынан бэрт наҕыллык сыыллаллар. АВ СҮү
Хаба хаата зоол. — сорох тоноҕоһо суох харамайдар эттэрин-сииннэрин бүрүйэр кытаанах хах, бүрүөһүн. Твёрдый защитный покров некоторых беспозвоночных животных, раковина
Микиитэлээх Өлөксөй таптыы көрбүт таастарын, хабаларын хаатын уу түгэҕиттэн умсан таһаараллар. Амма Аччыгыйа
Икки күлтэҕэр кыраппыын уонна хаба хаатын курдук эриллэҕэс хас да табах күлэ кутар иһит көстөллөр. В. Яковлев
Куурусса ыраах сиргэ тиэйиини, таһыыны тулуйар, кытаанах хахтаах сымыыты биэрэрин наадатыгар хаба хаатын үлтүрүтэн сиэтэллэр. ККЕ АЦ
ср. осм. камыш ‘род моллюска’, калм. хавхакта ‘черепаха’
II
<хабыллар (хабайар)> хаба ортото көр хабылын III
Эһэ сүүһүн хабыллар хаба ортотуттан хоп-хойуу хаан туора чоккураан түспүт. Амма Аччыгыйа
Куорат хабайар хаба ортотугар киэҥ олбуордаах, түөрт муннуктуу түһэриллибит дьиэ киэптээн турар. П. Филиппов
Ол икки ардыгар көтөр номнуо күөлү хаба ортотунан өрө көтөн ханарыйан таҕыста. Н. Заболоцкай


Еще переводы:

улитка

улитка (Русский → Якутский)

сущ
күрдьэҕэ, хаба

хабайар

хабайар (Якутский → Русский)

хабайар хаба ортото самая середина чего-л.; хонуу хабайар хаба ортотугар на самой середине поляны.

закабаление

закабаление (Русский → Якутский)

с. 1. (по гл. закабалить) хаба-лалааһын, хабалаҕа киллэрии; 2. (по гл. закабалиться) хабалаланыы, хабалаҕа киирии.

састааптан

састааптан (Якутский → Якутский)

састааптаа диэнтэн атын
туһ. Беззубка хаата, син эмиэ хаба хаатын курдук, испиэскэттэн састааптаммыт. ББЕ З

тимирии

тимирии (Якутский → Якутский)

тимир I диэнтэн хай
аата. Балык ууга тимириитигэр хабаҕын сабардама аччыыр. ББЕ З

чаҥкы

чаҥкы (Якутский → Якутский)

аат. Хаба хаата. Раковина, ракушка моллюска. Күөл кытыытыгар чаҥкы бөҕө сытар

схватить

схватить (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что хаба тардан ыл, харбаан ыл; 2. кого (силой задержать) тутан ыл; 3. что, разг. (болезнь) хаптар; схватить насморк тумууга хаптар; 4. что, перен. разе, (понять, усвоить) хаба тардан өйдеө; схватить основную мысль сүрүн санаатын хаба тардан өйдөө.

жемчужный

жемчужный (Русский → Якутский)

прил. 1. чөмчүүктээх, чөмчүүк; жемчужная раковина чөмчүүктээх хаба хаата; 2. перен. чөмчүүк ыраас; жемчужные зубы чөмчүүк ыраас тиистэр.

хапать

хапать (Русский → Якутский)

несов., хапнуть сов. что и без доп., прост. 1. (схватить) хаба тардан ыл, хапгын-нар; 2. (украсть) хап гыннар, кып.

цапать

цапать (Русский → Якутский)

несов. кого-что, разг. 1. (хватать зубами, когтями) хабан ыл, ытыр; 2. (схватывать, хватать) хаба тардан ыл, харбаан ыл.