Якутские буквы:

Якутский → Русский

хабаан

1) очертания, границы, пределы чего-л.; бу дойду биһиги колхоз сирин хабаана буоллаҕа эти места находятся на территории нашего колхоза; 2) отношение, принадлежность к чему-л.; ити боппуруос кинигэ уопсай ис хоһоонугар туох да хабаана суох этот вопрос не имеет никакого отношения к общему содержанию книги; туох да хабаана суох саҥар = говорить не относящиеся к делу вещи; говорить что-л. без учёта реальной ситуации; 3) разг. мера чего-л.; хабаана суох элбэх без меры, много, неисчислимое количество чего-л.

хабаа=

уст. прошивать; стегать; суорҕан табын хабаа = простегать верх одеяла.

Якутский → Якутский

хабаан

I
аат.
1. Туох эмэ сүрүн хайысхата. Основное направление, тенденция чего-л.
Быыстапкаҕа аны дьону бэйэлэрин үлэлэрин хабаанынан көрөн, тус-туспа бөлөхтөрүнэн сырытыннарар сорук турар. С. Васильев
Ону, кинигэбит уопсай хабааныгар сөп түбэһиннэрэн, топонимика чахчыларын нөҥүө көрдөрүөҕүҥ. Багдарыын Сүлбэ
2. Туох эмэ (хол., учаастак) кыраныыссата, уопсай барыла. Очертания, границы, предел чего-л. (напр., какого-л. участка)
Үлэбитин үллэстэн тэрийэрбитигэр табыгастаах буоллун диэммит нэһилиэкпитин, олорор хабаанынан көрөммүт, түөрт учаастакка хайыппыппыт. А. Бродников
Мунньаҕы аны олорор сирдэрин хабаанынан көрөн, иккилии-үстүү нэһилиэк дьонун биир сиргэ түмэн ыытар буолбуттара. ЯНС ДьДьТ
3. Туох эмэ туохха эмэ сөп түбэһиитэ, тугу эмэ кытта дьүөрэлэһиитэ (буолб. ф-ҕа тут-лар). Соответствие чему-л., сходство с чем-л. (употр. в отриц. ф.)
Хара тыа маһыгар Ханыылыы көрдөххө Хайаларыгар даҕаны Хабаана суох Уһулута үүммүт. А. Софронов
Биирдэ Бруснев бэйэтин аҕыс уонча сааһыгар ханан да хабаана суох сытыы-хотуу туттунуулаах кырдьаҕаһы көрүстэ. П. Филиппов
«Чочу» сопхуос бэйэтин булдун сирэ кыра, булчутун ахсаана онуоха хабаана суох элбэх. «Кыым»
II
аат., тимир уус. Кутаа оттон тимир тааһы уулларарга аналлаах дириҥ дьаама. Глубокая яма, в которой на костре плавят железную руду
Дьаама түгэҕэр туора сыттык маһы үс сиринэн ууруллар, оччоҕо төлөн таһырдьа тахсыбакка эрэ хабаан иһигэр көөнньөн умайа сытар. МАП ЧУу
ср. тюрк. капан ‘ловушка’


Еще переводы:

соотносительностью,

соотносительностью, (Русский → Якутский)

тэҥнэниллэрэ, хабаан- наһыылааҕа; соотносительность двух понятий икки өйдөбүл хабааннаһыылаахтара.

окраска

окраска (Русский → Якутский)

ж. 1. (действие) кырааскалааһын, кыраасканан сотуу, кырааска; 2. (цвет) дьүһүн, өҥ; пёстрая окраска эриэн дьүһүн; 3. перен. (оттенок) майгын, кырааска, хабаан.

тенденция

тенденция (Русский → Якутский)

ж. 1. тенденция, хабаан, тардыһыы (сүрүн хайысха); демократические тенденции советской литературы советскай литература демократическай хабааннара; агрессивные тенденции агрессияҕа тардыһыы; 2. (предвзятая идея) тенденция, бэйэттэн соҥнооһун (уус-уран образтан тахсыбат, ааҕааччыга эрдэттэн соҥнонор идея).

круг

круг (Русский → Якутский)

ас. 1. (часть, плоскость) төгүрүмтэ; площадь круга төгүрүмтэ иэнэ; 2. (окружность) эргимтэ; начертить круг эргимтэтэ суруй; 3. (круглый предмет) төгүрүк; спасательный круг быыһанар төгүрүк; 4. чего, перен. (область, сфера) хабаан; круг деятельности үлэ хабаана; круг вопросов боппуруостар хабааннара; 5. кого, перен. (группа людей) дьон, кэккэ; в кругу семьи кэргэн иһигэр; 6. круги асн. перен. (общественные группировки) эргимтэлэр; правящие круги салайар эргимтэлэр.

оттенок

оттенок (Русский → Якутский)

м. 1. эгэлгэтэ, арааһа; оттенки красного цвета кыһыл өҥ эгэлгэлэрэ; 2. перен. (разновидность чего-л.) дэгэт; оттенки значения слова тыл суолтатын дэгэтэ; 3. перен. (слабое проявление чего-л.) быпыы, хабаан; он говорил с оттенком досады кини абарбыт быһыынан эттэ.

плоскость

плоскость (Русский → Якутский)

ж. 1. хаптал, ньуур; плоскость стола остуол ньуура; 2. ав. кынат; плоскость самолёта самолёт кыната; 3. (область, сфера) хабаан, өрүт; рассмотреть вопрос в другой плоскости боппуруоһу атын өттүнэн көр; # катиться по наклонной плоскости таҥнары түһэн ис.

эриэхэ

эриэхэ (Якутский → Якутский)

аат. Сорох мас кытаанах хахтаах сиэнэр аһа, туорааҕа. Плод некоторых деревьев со съедобным ядром и твёрдой скорлупой, орех
Манна туртас сиир чыыбаайыта үүнэр, хабааннар сиргэ түспүт эриэхэни, дууп туораахтарын хомуйан сииллэр. Н. Якутскай
Ситэ илик эриэхэлэр минньигэс амтаннаах үүт курдук сүмэһиннээх буолаллар. КЗА АҮө
Быйыл эриэхэ хайа да дьыллааҕар дэлэйдик үүммүт. А. Кривошапкин (тылб.)

хабаанньыт

хабаанньыт (Якутский → Якутский)

аат., тимир уус. Тимир тааһын хабааҥҥа кэтээн-манаан уулларар киһи. Человек, который управляет процессом плавки железной руды в яме
Хабаанньыт түүнү быһа манаан уматар, мөлтөөтөҕүнэ күөдьүтэн биэрэр, төлөн өрө уһууран таҕыстаҕына, буруонан саба ыһар. МАП ЧУу

эҥэлдьис

эҥэлдьис (Якутский → Якутский)

эҥэлдьий диэнтэн холб. туһ. Киэҥ сирдэр киэптэрэ Эҥэлдьиһэн эрэ истилэр, Халыҥ тыалар хабааннара Хараарбахтаан эрэ хааллылар. Күннүк Уурастыырап
Халыҥ тайҕаны хайа көтөн ааһар от үрэхтэр эҥэлдьиһэн көстөллөр. Л. Попов
Мастар быыстарынан Индигир тас үөһээ тардыылара эҥэлдьиһэн көһүннүлэр. Т. Сметанин

соотнести

соотнести (Русский → Якутский)

сов. что тэҥнээн көр, хабаанна-һыннар; соотнести два понятия икки өйдөбүлү тэҥнээн көр.