стареть, дряхлеть; слабеть; кини букатын буорайбыт он совсем состарился; харах-көс буорайда зрение ослабло; ыарыһах буорайбыт больной совсем ослаб.

прил. харахха көстөр; зримые черты коммунизма коммунизм харахха көстөр омоонноро.

сыһ. Харахха көстөр курдук, көстөр-биллэр курдук. ☉ Явно, заметно, ощутимо
Холкуостаах олоҕо аны көстөрдүк тупсубут. С. Данилов
Инники өттүгэр ыытар үлэлэрэ кинилэргэ тугу дьоллуоҕа …… харахтарыгар хартыына буолан элэҥнээн көстөрдүк эттэ. М. Доҕордуурап

аат. Киһи сирэйигэр-хараҕыгар көстөр үөрүү, дуоһуйуу бэлиэтэ. ☉ Радостная улыбка
Итии илиигин ылбытым, — Имҥэр, мичилгэр көрбүтүм Эйэ кустуга тыкпытын, Айыы хараҕын күлбүтүн. И. Чаҕылҕан. [Ваня Маайыска:] Эн мичилиҥ, эн саҥаҥ хайдах да санаабыттан арахсыбат. С. Е фремов

аат. Айылҕаҕа баар хамныыр да, хамсаабат да эттик барыта. ☉ Конкретное материальное явление, предмет
[Кыһын] Үөн-көйүүр ууһаан-мустан, Ордуутугар нухарыйар, Барамай эрэ барыта Балаҕаныгар хаптайар. М. Тимофеев
Арҕаа туһаайыыны ыйар суолтата киһи биитэр туох эмэ атын барамай көхсө, кэлин өттө (арҕаата) диэн өйдөбүлтэн хойут үөскээбит. Багдарыын Сүлбэ
Маҥнайгы кылаас үөрэнээччилэрэ «предмет» диэн харахха көстөр харамайдары уонна тыыммат барамайдары ааттыыллар. КИИ МКТТҮө

туохт. Түргэтээ, сууххайдык тутун-хабын, бар-кэл. ☉ Стать более активным, скорым, спорым
Ийэм тугу эппиттэрин төттөрүлэспэккэ толорон, үлэлиирэ-хамныыра сыыдамсыйда. Р. Баҕатаайыскай
Туоскун сирэйэ биллэ тэтэрбит, хараҕа көстө уоттаммыт, туттара-хаптара сыыдамсыйбыт. Софр. Данилов
Субуота күн сарсыардаттан устудьуоннар сырыылара сыыдамсыйар, уопсай дьиэ иһигэр кэлии-барыы, киирэн-тахсан суксуруһуу үксүүр. Н. Лугинов

дьүһ. туохт. Харахха көстө түс (олус кыра уҥуохтаах киһи туһунан). ☉ Выделяться своим чрезвычайно маленьким ростом (о человеке)
Нэһилиэк кинээһэ Софронов Игнатий торуой, уҥуоҕунан кыра, тааталлыбыт киһи. Тулхадыйбат д. Иккис киһи — тааталлыбыт уҥуохтаах, чапчааһын курдук намыһах сүүһүн анныгар кыырт оҕотун курдук кырылыйбыт хараҕынан тугу барытын элэктээбиттии көрөр. М. Доҕордуурап

харай диэнтэн хай
аата. Култуурабыт үрдээн, харах-көс кэҥээн истэҕин аайы историябыт, култуурабыт кэрэһиттэрин харайыыбыт, үйэтитиибит күүһүрэн иһиэхтээх. АЭ ӨӨКХ
Быйыл саас сопхуос тиэхиньикэни харайыы, туһаныы уонна от үлэтигэр бэлэмнээһин туругун бэрэбиэркэлээтибит. ПТК
Ыал буоллаҕына оҕо-уруу харайыыта, дьиэ-уот көрүүтэ кини булгуччулаах эбээһинэһинэн, айылҕаттан аналынан ааҕыллара. ФЕВ УТУ

сов., овеществлять несов. что вещественнай оҥор (илиигэ тутуллар, харахха көстөр оҥор).

аат., эмп. Бэссэстибэ састаабын чинчийии, быһаарыы. ☉ Изучение, определение состава вещества. Ыалдьыбыт киһиттэн хаан аналиһын ыллылар
□ Чорооноп лабораториятыгар, төһө да киһини улугурдар аналиһы күн аайы оҥордор, үөрэкөтө барара. Г. Угаров
[Кууһума] төһө даҕаны харахха көстөр көмүс суоҕун иннигэр, лабораторнай анализ тугу эмэни көрдөрөр ини диэн, ылбыт боруобаларыгар эрэнэ саныыр. Тумарча
Бүгүн мин Сергей Викторович анализтарын, синиимэктэрин сиһилии көрдүм. Көннөрү гастрит — онтон атын туох да ыарыыта суох. «ХС»