Якутские буквы:

Якутский → Русский

харк

харк гын = звукоподр. однокр. резко хрустнуть, треснуть (напр. о раздавленной сухой берёсте, ветке, кости).

харк-курк

звукоподр. с хрустом, с треском; хаппыт мутугу харк-курк үктээн иһэр сухие сучья трещали у него под ногами.

Якутский → Якутский

харк гын

  1. тыаһы үт. туохт. «Харк» диэн биирдэм тыаһы таһаар (хол., хаппыт туоһу үктүүргэ). Произвести негромкий, короткий треск, хруст, треснуть, хрустнуть, хрупнуть (напр., о звуке раздавленной сухой берёсты)
    [Кулун Куллустуур] Хата мүһэлэрин силиитин харк гына обортолоон ылбыта. ТТИГ КХКК
    Тайах мас кини [Болот] даллаҕар кулгааҕын сиирэ-халты солоон, санныгар кэлэн сырбатта уонна икки аҥыы харк гынан хаалла. Н. Заболоцкай
  2. туохт., кэпс. Эмискэ өлөн хаал, суох буол. Внезапно умереть
    Кырдьаҕас киһи үлэлии сылдьан биирдэ харк гынан хаалыам буоллаҕа. И. Сосин
    Бу сырыыга киһибэр атын кыыс-намчы уолчаан холбоспут. Бып-быыкаайык, хапхатыҥыр. Хайдах эрэ субу харк гынан хаалыах курдук. С. Федотов
    «Хайа, мин хаһан эрэ харк гыннахпына хайдах соҕотоҕун бу ураһаҕын иччилээн хаалыаҥый, — диэбитэ аҕата. «Чолбон»

курк-харк

тыаһы үт. т. Туох эмэ кураанаҕы, кэбирэҕи алдьатыы тыаһа. Треск, хруст
Бөрө сыыһа түһэрэр бэйэлээх буолуо дуо, айаҕар түһэрэн курк-харк ыстаан баран, ньылыс гына ыйыстан кэбистэ. Т. Сметанин

харк-курк

тыаһы үт. тыл. Хаппыт мутугу тосту үктэтэлиир тыас. Звук, похожий на треск сухих сучьев
[Моҕус Чааччахааны] ойоҕоһун үктүөмэхтээбит. Чаачахаана ойоҕоһугар хатырыгы хаалаан сытар. Хатырыгын тыаһа харк-курк гына түспүт. Саха фолк. Харк-курк ыстыыр тыаһын истэ-истэ, нухарыйан утуйан барда. Т. Сметанин
ср. др.-тюрк. хар хур, хари хури ‘звукоподраж. хрусту и хлюпанию’


Еще переводы:

хруст

хруст (Русский → Якутский)

м. харк гыныы, харк гынар тыас.

хрустнуть

хрустнуть (Русский → Якутский)

сов., однокр. харк гын, кырк гьш, тыс гын.

хардырҕас

хардырҕас (Якутский → Якутский)

I
хардырҕаа диэнтэн холб. туһ. Өрт тураахтара хардырҕаһаллар. А. Данилов
II
даҕ. «Харк-харк» диэн иһиллэр тыаска майгынныыр. Хрустящий, скрипящий; хрипящий
Үктэннэххэ хардырҕас буола сир кырса тортойо тоҥмут. Болот Боотур
Суолга халыйбыт уулар кыратык мууһурдулар, от, киһи хаамтаҕына, хардырҕас буолла. А. Фёдоров
Сотору кини таҥалайа аҕылыырыттан хардырҕас тыастанна. Т. Сметанин

кучугурат

кучугурат (Якутский → Якутский)

кучугураа диэнтэн дьаһ
туһ. Ыскаап иһигэр хатан хаалбыт килиэп тооромосторо сыталлара. [Сүөдэрдээх] ону итигэстээн ылан, …… сиэн кучугураппыттара. П. Аввакумов
Килиэппитин курк-харк ыстыыбыт, Куһуок саахары кирэн кучугуратабыт. Тулхадыйбат д.

хардырҕаа

хардырҕаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. «Харк-харк» диэн эрэр курдук саҥаны уонна онуоха майгынныыр тыаһы таһаар. Хрустеть, хрипеть, скрипеть негромко
Арыт элиэ иҥэрсийэр, уйалаах тураах хардырҕыыр. Болот Боотур
Алло! Алло! Шурочка?! — Да, да, Танябын! Бу туох абааһы төлөпүөнэй, хардырҕыы сытыйан! В. Ойуурускай
[Гена] үөр таба туйаҕыттан хаар хардырҕыырын иһиллээн турбахтаата. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Ыараханнык, куһаҕан тыастаахтык тыын. Дышать, кашлять с хрипом
Эмээхсин, үрүт-үрдүгэр сөтөллөн хардырҕаан иһэн, сыҥаһаҕа иҥнэри түстэ. Амма Аччыгыйа
Ол саллаат хардыргыы Миэхэ кэриэһин эппитэ: «Доҕоруом, дьоллоохтук Олороор», — диэбитэ. Т. Сметанин
«Оҕом ыарыйда быһыылаах, кыайан эмпэт. Этэ ип-итии. Хардырҕаан тыынар», — диэбитэ ийэм биир сарсыарда. П. Аввакумов
ср. алт. каргырла ‘хрипеть’

хап-

хап- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, ха — диэн сүһүөҕүнэн саҕаланар даҕааһыннарга сыстар: хап-хара, хап-хаачырҕас, хап-халыҥ. Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на ха-: хап-хара ‘очень чёрный’, хап-хаачырҕас ‘очень хрустящий’, хап-халыҥ ‘очень толстый’
Борук-сорукка мас хатырыгын тыаһа хап-хачыгырас буола түспүтэ. Н. Заболоцкай
Маша соһуйбуттуу хап-харанан чэмэлийбит харахтарын Александр бэлиэтии көрдө. М. Доҕордуурап
Бу сырыыга киһибэр атын кыыс-намчы уолчаан холбоспут куп-кубаҕай, бып-быыкайык, хап-хатыҥыр. Хайдах эрэ субу «харк» гынан хаалыах курдук. С. Федотов
др.-тюрк. хап