Якутские буквы:

Якутский → Русский

харыстаныы

и. д. от харыстан= 1) экономия; 2) предохранение, защита; тымныыттан харыстаныы защита от холода.

харыстан=

возер.-страд. от харыстаа= 1, 2; Советскай былаас иһин бэйэтин харыстаммакка охсуспута он, не щадя своей жизни, боролся за Советскую власть.

Якутский → Якутский

харыстаныы

харыстан диэнтэн хай
аата. Үлэттэн харыстаныы уонна тиэхиньикэҕэ куттал суох буолуутун инженеринэн Б.Г. Иванов үлэлиир. БИХ СИС
Кэргэнэ Нина Дмитриевна оҕо эрдэҕиттэн ыарыһах, харыстаныы уонна үчүгэй кэргэн кыһамньытын күүһүнэн сылдьар киһи. ЧКС ЫаЫЫ
Луохтуур ыарыһаҕар оргууйдук сүбэлиир: «Аны билигин харыстаныаххын наада». «ХС»

харыстан

харыстаа I диэнтэн бэй., атын
туһ. Ийэлээх аҕата соҕотох оҕолорун суола көнө дэхси буоларын туһугар туохтарын да харыстаммат этилэр. Н. Лугинов
Биэбэйиэм, кытаатан доруобуйаҕын харыстанар буол. Дьүөгэ Ааныстыырап
Фёдор харыстаммакка, тиэтэйэ-саарайа уонна утаппыттыы үлэлиирэ. СЮ ЫБ

Еще переводы:

самосохранение

самосохранение (Русский → Якутский)

с. бэйэни харыстаныы, тыын харыстаныы.

шкурничество

шкурничество (Русский → Якутский)

с. разг. бэйэ эрэ тириитин харыстаныы, тириини харыстаныы.

үтүөрүү

үтүөрүү (Якутский → Якутский)

үтүөр диэнтэн хай аата
Улахан ыарыы кэнниттэн үтүөрүү харыстаныыттан улахан тутулуктаах. «Кыым»

кубулутун

кубулутун (Якутский → Якутский)

кубулут диэнтэн бэй
туһ. Кубулутуннахпына сөп буолсу. ПЭК СЯЯ
[Былааһы] эн бэйэҥ балаһыанньаҕын харыстаныыга, бэйэҥ тириигин хаххаланыыга кубулутунарыҥ сатаммат. Н. Лугинов

хаххаланыы

хаххаланыы (Якутский → Якутский)

хаххалан диэнтэн хай
аата. [Былааһы] эн бэйэҥ балаһыанньаҕын харыстаныыга, бэйэҥ тириигин хаххаланыыга кубулутунарыҥ сатаммат. Н. Лугинов
Кэнники нэдиэлэҕэ хаххаланыы усулуобуйатын кэһэннэр хас да эписиэр хааллан турар. К. Симонов (тылб.)

поберечься

поберечься (Русский → Якутский)

сов. харыстан.

уберечься

уберечься (Русский → Якутский)

сов. харыстан, куот.

бэргэ

бэргэ (Якутский → Якутский)

аат. Эргэрбит, кытааппыт үтүөрэн биэрбэт искэн; мэлдьи ыалдьа сылдьар ситэ оспотох дириҥ баас чэрэ. ☉ Застарелая опухоль; след, рубец от глубокой раны (к-рый постоянно побаливает). Бэргэ буол
□ Таастыйан, кытаатан бэргэ буолан хаалбыт. ПЭК СЯЯ
Үөһээ үлүскэннээх халлааҥҥа илиэһэй бииһигэр баһылык буолбут илбистээх кырыа тыыннаах, бэлэһин төрдүгэр бэс кытыйа саҕа сиикэй бэргэ урдаах, уолуйан уһуктар Улуутуйар Улуу Суорун тойону кытта уруурҕастахха сөп буолсу. П. Ойуунускай
[Сабырыкы] эмин харыстаныытын кыайбакка, хаҥас таныытын аттынан үөһээ уоһугар түү мээчик саҕа эт бэргэлээх. Күннүк Уурастыырап
◊ Эт бэргэ харах — кытаран көстөр үрүҥнээх, уу-хаар баспыт, чэмэлкэйэ суох харах (үксүгэр ойуун, олоҥхо абааһыларын ойуулуурга тут-лар). ☉ Красноватые, воспаленные глаза (в олонхо: обычно о глазах шаманов, злых духов и племени абаасы)
Хайа хайдыбытын курдук хаспахтаах Хааннаах сиикэй эт бэргэ хараҕынан Буспатах мунду миинин курдук Буордааҕынан бурулуччу көрөн кэбистэ. П. Ойуунускай
[Дүҥүр] ыҥыртыыра эт бэргэ Харахтаах абааһылары Иһиллэрэ энэлгэн Ыалдьыттаабыт ыалын аайы. И. Гоголев

беречься

беречься (Русский → Якутский)

несов. харыстан, сэрэн; беречься простуды тымныйартан харыстан; берегись! сэрэн!

остерегаться

остерегаться (Русский → Якутский)

несов. кого-чего сэрэн, харыстан; остерегаться простуды тымныйыыттан сэрэн.