громко хлебать (напр. кашу, густой суп).

шумно хлебать (напр. горячую пищу); ср. сыпсырый=.

м. кисиэл; молочный кисель үүт кисиэлэ; # седьмая вода на киселе ырааҕынан уруу; за семь вёрст киселя хлебать пегое, соччо наадата суохха ыраата айаннаа.

1. бордурҕаа диэнтэн дьаһ. туһ.
2. кэпс. Хойуу соҕус аһы тыастаахтыастаахтык уобалаа эбэтэр сыпсырыйталаан ис. ☉ Громко хлебать (напр., суп)
   Уол үөрбүт-көппүт, чэйдии олорор, күөрчэҕи лэппиэскэнэн баһа-баһа бордурҕатар. Н. Түгүнүүрэп
   Хара бытыктаах эр киһи …… үөрэ иһэн бордурҕатар. Амма Аччыгыйа

туохт., кэпс. Тыастаахтык уобан, оборон ис, аһаа. ☉ Шумно хлебать, есть что-л. с громким причмокиванием
Хоргуйбут хорохоот бокуойа суох аһаан сапсырыйда. Болот Боотур
Остуол уһугар ууран туран аһаан сапсырыйаллар. Эрилик Эристиин
Гаврил Иванович мас хоруудаттан көөнньөрбөнү иҥсэлээхтик сапсырыйар төрөл ынахтары сыныйан одууласта. С. Никифоров
[Саллааттар] тута сылдьан элийэ-элийэ эт сииллэр, кытыйалаах миини кэриһэн иһэн сапсырыйаллар. Д. Токоосоп

тыаһы үт. туохт.
1. Тугу эмэ биир кэм лэбиргэтэн оҥор (хол., хааман, туох эмэ хойууну баһа-баһа быраҕан). ☉ Идти, брести, шлёпать ногами
Бэрдьигэстээххэ сүөһү үүрээччилэри кыт та үөрэхпин салгыы сатыы л э б ийэн киирбитим. П. Аввакумов
2. Хойуу аһы минньигэстик амтаһыйан сиэ. ☉ Хлебать, прихлёбывать шумно, шлёпая губами
«Дьэ, доҕоттор, [Сүөдэр] ханна барда диэтэххитий, таһырдьа сылдьар ини», — диир Толлор Ньукулай, сааскы убаҕас суораты минньигэс баҕайытык лэбийэ олорон. Н. Якутскай

туохт., кэпс.
1. Тугу эмэ лэбиргээн тыаһыыр курдук оҥор (хол., тугу эмэ быраҕаттаан, эһиэлээн). ☉ Производить чем-л. лёгкий шлепок (напр., бросая землю лопатой)
«Үүнүү» холкуос үлэһиттэрэ, Үөл ойуур кэтэҕэр Үһүс хотоннорун бүтэрэн, Үрдүгэр буор ыһан лэбиргэттилэр. С. Васильев
2. кэпс. Хойуу аһы түргэн-түргэнник баһыалаан сиэ. ☉ Черпая ложкой, есть с аппетитом что-л. густое, хлебать, пришлёпывая губами
Сүөдэр Сүөдэрэбис …… килиэби мотуйда, сугуннаах сүөгэйи лэбиргэттэ. П. Аввакумов

тыаһы үт. туохт. Олус иҥсэлээхтик, бордук, тиэтэлинэн, айаххын чамырҕаччы тыаһатан аһаа (баһан ылан сиир аһы). ☉ Есть торопливо, хлебать, втягивая пищу громко, с характерным звуком (в основном о поглощении кашеобразной, жидкой пищи)
Тыа эмээхситтэрин биллэр үүттээх хойуу чэйдэрин амтаһыйбатах, кинилэр сүөгэй тумалаах ньуоска турар хойуу суораттарын тото-хана матырҕаппатах буо ллаххына: «Ийэ сириҥ илгэ быйаҥыт тан, сэгэриэм, с и т э т и и һ э и л и к э б и к к и н », — диэхтэрэ. «ХС»

тыаһы үт. туохт. Тугу эмэ тугунан эмэ «сап-сап» гыннара охсуолаа. ☉ Бить, ударять по чему-л. мягкому или чем-л. мягким (напр., мокрой тряпкой), издавая шлёпающие звуки, шлёпать
Ийэтэ Балааҕыйа, баар-суох бурдугун тохторон, Кыһыллаайыны талаҕынан сабырҕаппыта. Л. Попов
«Этэрбэһин адьас сиэбит дии, ибили кэһэн кэбиспит», — дии-дии ийэм, инчэҕэй этэрбэспин уһулу тардан ылан, көхсүбүн сабырҕатар. Н. Тарабукин (тылб.)
△ Туох эмэ хойуу аһы баһан тыастаахтык уобалаа. ☉ Хлебать какую-л. густую пищу, шлёпая губами
Ыраас нууччалыы дьиэҕэ халыҥ, киппэллибит көҕүстээх киһи аһаан сабырҕата олорор. М. Доҕордуурап
△ Эмиийи тыастаахтык обор, эмп (ньирэйи этэргэ). ☉ Сосать матку, причмокивая губами (о телятах)
Таһырдьа томторуга суох торбостор, ийэлэрин эккирэтэ сылдьан эмэн сабырҕата-сабырҕата, төттөрү-таары тойтороҥноһоллоро. Р. Кулаковскай

I
туохт. Айаххар төһө киирэринэн, батарынан тугу эмэ ук, сим. ☉ Брать что-л. в рот, держать что-л. во рту, набивать себе чем-л. рот
Харамар хаары уоппут (өс хоһ.). Сүүс сымыыты биирдэ уобар баар үһү (тааб.: суоруна). Сылдьыбыт сыыһы булар, Сыппыт сыттыгы уобар. Күннүк Уурастыырап
Суотчут …… хамсатын уоппутунан, туран төттөрү-таары хаамыталаата. В. Чиряев
♦ Буору уоп көр буор
Уһун Уйбаан урут оҥорбут айыытын-харатын иһин буору уоппатаҕар баһыыба. И. Никифоров
Будулҕан буруо ортотуттан фашистар, бу барыс гына түһээт, мэлис гыналлар — буору уобаллар. С. Никифоров. Омурдун муҥунан уоп көр омурт II. Кыра уол омурдун муҥунан сакалаат уоппут
ср. др.-тюрк., тюрк. оп ‘хлебать, глотать’
II
аат. Биир уобуу буолар ас. ☉ Количество еды, помещающееся во рту, кусочек чего-л. на один укус. [Куралай Кустук] бу ап-хомуһун дойдутугар хантан биир омурт айыы уутун, биир уоп айыы аһын булуой?! Д. Апросимов
Туох-ханнык иннинэ, уоп да ыстыылыга суох, арыгы иһэр дьон буоллубут. Багдарыын Сүлбэ
[Эмээхсин — уолугар:] Хайа сыа сиэҥ дуо, биир уобу? А. Твардовскай (тылб.)