диал. капризничать, хныкать.

хныкать, ныть; атаахтаан тыҥкыйдаа = капризно ныть.

туохт., кэпс. Ньирэмсий, кыҥкыйдаа; атаахтаа. ☉ Капризничать, хныкать. Бу оҕо ийэтигэр олус ньыкаалаан эрэр

волочить, тащить что-л. (по земле); салаасканы сос = тащить за собой санки ср. соһоҕостоо = # сыыҥкын сос = а) распускать сопли; б) проявлять малодушие, хныкать.

мн. (ед. сопля ж.) прост, сыьнгк; # сопли распускать 1) сыыҥкын сое, сыыҥк--сыраан буол; 2) (хныкать, ныть) кыра оҕо курдук буол (ытаа-соҥоо, кыҥкыйдаа).

туохт. Кыҥкыйдаа, үҥсэргээ, сулан. ☉ Хныкать, ныть, капризничать
Биһиги кыысчааммыт, бэҕэһээҥҥэ диэри атаахтаан тыҥкыйдыы сылдьыбыт киһи, оскуола үөрэнээччитэ буола оҕуста. В. Титов
Оксиэ, оттон мин эр киһи, Сибиир олохтооҕо эрээри, ити дьахтар сылдьар сырыытын кыайбакка, тыҥкыйдаатым буолбаат? П. Егоров
«Маам-аам, дэлби бустум», — диэн Яков тыҥкыйдаабыта. М. Горькай (тылб.)

туохт. Кыҥынайа соҕус атаахтаабыттыы сөбүлээбэккин биллэрэн саҥар. ☉ Плаксиво выражать свое недовольство, хныкать, распускать нюни, капризничать, привередничать
Ол дьон санаатын-баҕатын сүүс бырыһыан син табыаҥ суоҕа. Хайа, кинилэр кыҥкыйдыылларын ааҕыстаххына, манна сатаан үлэлээбэт инигин. Л. Габышев
Мин Саша хаһан эрэ атаахтаан эрэрин биирдэ даҕаны көрбөтөҕүм, кыҥкыйдыырын билбэт, сылайдым диэн үҥсэргээбэт. ОАП ОТХ
Тыа сиригэр үлэ чааһа уон икки-уон түөрт чааска тиийэ уһатыллыбыта. Чахчы ыарахан этэ, ол эрээри ким эмэ туора соҕус тыл ыһыктыбыт, кыҥкыйдаабыт эҥин түбэлтэтэ төрүт тахсыбатаҕа. «ХС»

туохт., кэпс.
1. «Ыҥааыҥаа» диэн эрэр курдук ытаа (үксүгэр кыһыл оҕо ытыырын этэргэ). ☉ Плакать, кричать (о грудном младенце)
Утуйа сытар икки ыйдаах кыыс уһуктан түллэх гынан баран, ытаан ыҥаалаата. Н. Заболоцкай
2. Атаахтаан эбэтэр үҥсэргээн ыҥыргаан ытыы-ытыы саҥар эбэтэр саҥаҥ оннук иһилин. ☉ Плакать, ныть, хныкать, капризничая
Били эдьиийим диэн ыҥаалыы турбут балыс кэтэҕэ илигирии түстэ. М. Доҕордуурап
«Тоҕо миэхэ саахар биэрбэккин?» — диэн атаах оҕо курдук ыҥаалаан саҥаран эбэбиттэн ыйыппыта. М. Горькай (тылб.)
ср. туркм. иҥ ‘подражать стону больного’, кирг. ыҥаала ‘кричать «нга-нга!» (о плачущем ребёнке)’