частица препозитивная усил. присоединяется к нек-рым словам, начинающимся со слога хо= очень; хоп-хойуу хааһы очень густая каша, густая-прегустая каша.

I подр. звуку, возникающему при ходьбе лошади по чистому льду и т. п.
II : хоп гын = однокр. хлопнуть; ытыс тыаһа хоп гынна раздался хлопок; хоп курдук а) хорошо, ладно; хоп курдук олороллор они живут достаточно хорошо; б) хороший, ладный; хоп курдук кыыс ладная девушка.

хоп-дьип курдук аккуратный (обычно о столярном изделии, строении).

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, хо- диэн саҕаланар олохторго сыстар: хоп-хойуу, хоп-холус. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на хо-: хоп-хойуу ‘сильно густой’, хопхолус ‘слишком грубый’
Хоп-хойуу хара хаастаах — эдэр нуучча. Амма Аччыгыйа
Эйиэнэ барыта хоп-холус; өлбүт оҕонньору кытары, саатар, силлэһиэ суох баара. Күннүк Уурастыырап
Манна хоп-хойуу лабыкта. Хаардааҕар да халыҥ сытар. Л. Попов
ср. монг. хов ‘усилительная частица’, кирг. хоп-хойуу ‘густой-прегустой’

I
аат. Киһини холуннаран кэпсээһин, сымыйанан үҥсүү. ☉ Порочащая кого-л. ложь, клевета
Хоп куһаҕан дииллэр да, киһи хобунан олорор ээ. А. Софронов
Ардах кэнниттэн эмээхситтэр биир-икки хонукка өстүһэллэрэ, бэйэлэригэр хардарыта хобу тасыһаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Хобу итэҕэйэн, үтүөҕэ тиийбит баарын истэ иликпин. М. Доҕордуурап
ср. тув., алт. коп ‘клевета’, хак. тув. хоп, монг. хов, бур. хоб ‘сплетня’
II
тыаһы үт. т. Туох эмэ охсуллар лаһырҕас тыаһа (хол., ытыһы таһынар тыас). ☉ Короткий, отрывистый, звонкий звук, хлопок
Хоонньуттан хостоон оҕонньор холтуунун «хопхоп» оҕуста. Болот Боотур
ср. казах. ҕоп ‘нечто пустотелое, пустое внутри, полое’

биирдэм тыас туохт. «Хоп» диэн тыаһы таһаар. ☉ Произвести короткий, отрывистый, звонкий звук, хлопнуть
Ытыс тыаһа хоп гынна. ЯРС

1. сыһ. Балачча үчүгэйдик, куһаҕана суохтук. ☉ Довольно сносно, терпимо, неплохо
   Сүөдэр бэрт сотору син хоп курдук нууччалыы кэпсэтэр буолбута. Н. Якутскай
   [Эльвира] туран түрүмүөҕэ көрүннэ, сирэйин буудараланна, уоһун тэтэртэ кыыс сиэркилэҕэ хоп курдук көстөр. Л. Попов
   Чуордаах Мөчөөхөп атыыһыт ыкса ыала. Син хоп курдук бэйэтин кыанан олорор сэниэ ыал. «ХС»
2. даҕ. суолт. Лоп бааччы, тупсаҕай, уурбут-туппут курдук. ☉ Аккуратный, ладный
   Утары хантан эрэ хоп курдук оҥоһуулаах эргэ ампаары аҕалан туруорбуттар. Күндэ
   Хоп курдук кыра хос иһигэр күн уота түннүгүнэн өҥөйөн киирдэ. М. Доҕордуурап
   Ис киирбэх көрүҥнээх, өрүүтүн хоп курдук таҥастаах кыыс тохтобул бириэмэтигэр эбэтэр уруок кэнниттэн бииргэ үөрэнэр табаарыстарыгар …… сүбэ-ама биэрэ турарын оскуола дьиэҕэ киирэн тахсыбыт киһи бэлиэтии көрөр. АНВ СТУ

1. сыһ. Лоп бааччы, уурбут-туппут курдук. ☉ Аккуратно, чисто, опрятно
   Сур-сар сууйда, Хоп-дьип хомуйда. Саха фольк. [Милииссийэ кыргыттартан] бэл диэтэр тугу да аахсыа суохха айылаах айдаарар уолаттар хоп-дьип туттубутунан барааччылар. М. Попов
   Балаҕан иһэ барыта хоп-дьип курдук ыраастык хомуйуллубут, сэп-сэбиргэл барыта бэрээдэктээхтик ууруллубут. Эрилик Эристиин
   Кыбартыыралар ыраастар, сылаастар, хоп-дьип курдук хомуллубуттар. «Кыым»
2. даҕ. суолт. Балачча үчүгэй, куһаҕана суох. ☉ Довольно хороший, неплохой
   [Ата] үс үөстээх хобо-дьибэ холуннаах, хоп-дьип диримнээх. ПЭК ОНЛЯ I
   [Кулун Куллустуур] Атын баайан баран ыҥыырын ыҥыырдаат Хоп-дьип холунун Ыгыта тардан кэбистэ. ТТИГ КХКК

аат. Киһини кимиэхэ эрэ холуннаран кэпсээһин; сымыйаны тарҕатыы. ☉ Сплетни; слухи
Кимнээх эрэ күүстэринэн өттөйөн оһол-төрүөт бөҕөнү тарпыттар, хоп-сип арааһын тарҕатан иирсээни тэрийбиттэр. Н. Лугинов
Катя кэпсээниттэн иһиттэххэ, ыаллар икки ардыларыгар хобу-сиби таһар дьахтарыгар сөп. Болот Боотур
Хоп-сип икки атахтаах кэдэрги кэмэлдьитин саамай дьэбиннээҕэ. Ф. Постников