сов. куттанан хаал, дьулай, ча- ҕый.

несов. см. блестеть; блистать красотой дьүһүнүҥ кэрэтинэн уһулуччу ча- ҔЫЛЫЙ.

сов., однокр. кыллыгыр гын, ча-яыр гын (убаҕас тыаһа).

cf һа, ча ono. Laugh!; са гын= v. to laugh

cf exc , ча ono. Laugh!; һа гын= v. to laugh

мөх I диэнтэн бэй
туһ. «Күтүр өстөөх үөрэнэн хаалбыч ча…» — диэн аны бэйэтин мөҕүнэ сананна. Н. Заболоцкай

сов. 1. (загореться) умай, сырдаан көһүн; засветились огни уоттар умайды-лар; 2. перен. (заблестеть) чаҕылый; глаза засветились радостью харахтара үөрүүнэн ча-ҕылыстылар.

I
чачыгыраа диэнтэн холб. туһ. [Табалар] сэгээннэрин тыаһа чачыгыраһан, кинини уун-утары саба сырсан иһэр курдуктар. «ХС»
Кыргыттар күлсэн чачыгырастылар. «Чолбон». Иккис этээстэн оҕолор күлсэн чачыгыраһар саҥалара иһиллэр. «Күрүлгэн»
II
даҕ. Быыстала суох хатаннык «ча-ча-ча» диэн эрэр курдук. ☉ Производящий треск, трещащий; трескучий (напр., о морозе)
Тымныы чачыгырас, кырата биэс уон кыраадыска тиийбит. Далан
Бачча …… чачыгырас тымныыга кур сэмнэх курдук бааһырбыт дьон илиилэрэ, сирэйдэрэ үлүйэн нэһиилэ кэллилэр. Эрилик Эристиин
Муос муоска охсуллар хатан тыастара лаһыгырас, чап-чачыгырас буола түстүлэр. Н. Заболоцкай

разд.-кратн. издавать резкий, звонкий звук; тоһоҕону саайан чабырҕаа = забивать гвоздь; кини уһун күнү быһа ча-бырҕаата он весь день бойко болтал.

частица усил. препозитивная, присоединяется к нек-рым словам, начинающимся со слога ча=: чап-чараас очень тонкий, тонкий-претонкий, тончайший; тонюсенький ; чап-чаҕылхай очень яркий, яркий-преяркий; ярчайший.