Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чаҕылый

туохт.
1. Олус сырдыктык, чаҕылхайдык күлүмнээ, кылабачый. Сверкать, блестеть, блистать
Окко-маска сиик таммаҕа Оҕуруолуу чаҕылыйар. Баал Хабырыыс
Күн сардаҥата сыа хаарга чаҕылыйара. Н. Лугинов
[Мартын] улахан хонтоҕор муннун сүһүөҕэр иилиммит ачыкыта күн уотугар чаҕылыйара. П. Филиппов
2. көсп. Үөрэн-көтөн мичилий, үөрүүнэн-дьолунан сыдьаай. Светиться (радостью, счастьем), сиять. Мин сэргэх ыалым, куолутунан, ыйыталаһан чаҕылыйа түстэ: «Табаарыс, эн хаһан кэлбиккиний?» Амма Аччыгыйа
Коля эмиэ үөрэн чаҕылыйа түстэ. Эрилик Эристиин
ср. др.-тюрк. чоҕ ‘блеск, сияние’, чоҕлан ‘сиять, блестеть’, каракалп. шаҕылысыу ‘сверкать’, монг. цахих ‘сверкнуть, блеснуть (о молнии), высекать (огонь)’

күлүм-чаҕыл

  1. даҕ. Олус сырдык, чаҕылхай. Очень яркий, ослепительный
    Кырдьыга даҕаны, ол туруупка биһиги ийэ дойдубут дьол тааһын илиитигэр ылыытыгар күлүм-чаҕыл сырдык уот буолта. Суорун Омоллоон
    Бу сири күлүм-чаҕыл күн анныгар күлэнүөрэн күлүмүрдүүр гына ким маннык киэргэтэрий, симиирий? П. Аввакумов
    Хорсун сэрииһиттэр Кыайыы күлүмчаҕыл күнэ күндээрэ тыгарын туһугар сырдык, ыраас олохторун толук биэртэрэ. «ХС»
  2. сыһ. суолт. Олус сырдыктык. Очень ярко, ослепительно
    [Борохуот] Үрүмэ долгун көхсүгэр Күлүм-чаҕыл оонньоото, Бүлүү өрүһүн сүүрүгэр Көмүс курдук уһунна. С. Васильев. Күндэлэс маҥан күн Күлүм-чаҕыл тыкпыт. «ХС»

чаҕыл

аат.
1. Туох эмэ (хол., күн, лаампа о. д. а.) сырдык сыдьаайа, күлүмэ. Яркое сияние, отблеск чего-л. (напр., солнца, лампы)
[Түннүк кырыатыгар] күн чаҕыла мөһүүрэ эгэлгэ өҥнөрүнэн …… үөрэ-көтө дьэрэлийэр. А. Фёдоров
Кинилэр күлбүт-үөрбүт харахтарыгар элэктэриичэстибэ уотун чаҕыллара оонньууллар. М. Доҕордуурап
2. көсп., поэт. Күүстээх, чаҕылхай иэйии (хол., киһи таптаабыт туругар үөскүүр). Яркая, сильная радостная эмоция (возникающая в состоянии влюблённости), свет, вспышка, искра (любви)
Мин дьоллоох түүл түһээн хоммутум, Сүрэҕим бастакы ырыатын, Бастакы тапталым чаҕылын. С. Данилов
Таптал маҥнайгы чаҕылын Туҥуй сүрэхпинэн күүппүтүм. А. Пушкин (тылб.)

чаҕыл-күлүм

көр күлүм-чаҕыл. Чаҕыл-күлүм күммүт үөһэ ойдо


Еще переводы:

заблистать

заблистать (Русский → Якутский)

сов. 1. см. заблестеть; 2. (стать блестящим) килбэчий, кылабачый, чаҕылый.

засиять

засиять (Русский → Якутский)

сов. 1. (начать сиять) сандаара түс, чаҕылый; 2. (показатьсяо ярком, сияющем) чаҕылый, кылбачыйан көһүн; вдали засиял купол церкви ыраах таҥара дьиэтин куупала кылбачыйан көһүннэ.

сиять

сиять (Русский → Якутский)

несов. 1. (излучать свет) сандаар, чаҕылый; в тёмном нёбе сияли звёзды хараҥа халлааҥҥа сулустар чаҕылыйаллара; 2. (блестеть) чаҕылый, кылбачый; стёкла сияли в лучах солнца күн уотугар өстүөкүлэлэр чаҕылыйаллара; 3. (о глазах, лице) чаҕылый; его глаза сияли от радости үөрүүтүттэн кини харахтара чаҕылыспыттара.

кылбархай

кылбархай (Якутский → Якутский)

даҕ. Кылбайан, чаҕылыйан көстөр, сандаархай. Блестящий, сверкающий, искрящийся. Кылбархай хаар

просиять

просиять (Русский → Якутский)

сов. 1. сырдаан кэл, күндээр, чаҕылый; 2. перен. (стать радостным) үөрэв сырдыы түс, күлүм аллай.

искриться

искриться (Русский → Якутский)

несов. (сверкать) чаҕылый, күлүмнээ, кылапаччый; снег искрился на солнце күн уотугар хаар кылапаччыйара.

күндэлэстээ

күндэлэстээ (Якутский → Якутский)

туохт. Күлүмнүү чаҕылый. Ярко сиять, сверкать, искриться. Онно биһиги көрөр күммүт — Күлүмүрдүүр, Күндэлэстиир, Чаҕылыйар, Арылыйар, Чэмэлийэр, Тэгэлийэр. П. Тобуруокап
Киэһэ, боруҥуй буолуутун саҕана, саҥа ыстаансыйа дэриэбинэҕэ уоту биэрэн, бары дьиэлэр түннүктэрэ соҕотохто күндэлэстии түспүттэрэ. Д. Таас

чаҕылыс гын

чаҕылыс гын (Якутский → Якутский)

чаҕылый диэнтэн көстө түһүү. Мин көй үгүс аттаах адаарыҥнас дьону кытта туора уулусса муннугунан эргийэ көтүтэн истэхпинэ, эмискэччи харахпар күөх төлөн чаҕылыс гыммыта. А. Бэрияк

светиться

светиться (Русский → Якутский)

несов. 1. (излучать свет) сырдаа, сандаар, чаҕылый; на нёбе светились звёзды халлааҥҥа сулустар чаҕылыһаллара; 2. перен. күлүмнээ, чаҕылый, умай; в её глазах светилась радость кини харахтарыгар үөрүү күлүмнүүрэ; 3. (виднетьсяо светлом) сырдаан көһүн, сырдый.

блестеть

блестеть (Русский → Якутский)

несов. 1. (сверкать) килбэчий, кылбай, кылбачый, чаҕылый; роса блестит на солнцесииккүнуотугар кылбачыйар; 2. перен. (отличаться) күлүмүрдээ, уһулуччу чаҕылый, уһулуччу буол; он блещет многими талантами кини үгүс талааннарынан уһулуччу; он не блещет умом кини өйүнэнуһулуч-чута суох.