1) искриться, сверкать; кутаа уота умайан тырыбынаан таҕыста костёр заиграл ярким пламенем; 2) трепыхаться, трепетать (о птичках); 3) перен. блистать молодостью, красотой (о девушке).

туохт. Күлүмнүү чаҕылый. ☉ Ярко сиять, сверкать, искриться. Онно биһиги көрөр күммүт — Күлүмүрдүүр, Күндэлэстиир, Чаҕылыйар, Арылыйар, Чэмэлийэр, Тэгэлийэр. П. Тобуруокап
Киэһэ, боруҥуй буолуутун саҕана, саҥа ыстаансыйа дэриэбинэҕэ уоту биэрэн, бары дьиэлэр түннүктэрэ соҕотохто күндэлэстии түспүттэрэ. Д. Таас

дьүһ. туохт. Чаҕылыччы сырдаан, чаҕылыйан көһүн. ☉ Сверкать, светиться, искриться
Аламай маҥан күн кылахачыйа тахсыыта Уйбаан уһукта биэрдэ. Р. Кулаковскай
Хабырыыс үөрбүт хараҕа кылахачыйда. А. Сыромятникова
Быыкайкаан көлүччэ оҕото сиэркилэ үлтүркэйинии кылахачыйар. Ыҥырар ыл.

туохт. Кыымнаах буол, кыымынан ыһыахтан. ☉ Сверкать искрами, искриться, разбрызгивать искры
Үйэҕит тухары …… Өтөххүт төҥүргэстэннин, Оһоххут кыымнаннын. С. Зверев
Үрэллигэс кыымнанан Отуу уота кытыастар. А. Абаҕыыныскай
[Кулун Куллустуур] Чомпо тимир сүллүгэһинэн, Уот кыымнаныар диэри [Күн Толомон Ньургустайы] Охсон ньиргиттэ. ТТИГ КХКК

туохт. Чаҕылхай сырдыктан түргэн-түргэнник, үрүтүрдүгэр кылаҥныы, долгуннура, күлүмүрдүү көһүн (дьиримнээ диэннээҕэр өссө тэтимнээхтик). ☉ Сверкать, переливаться, искриться от яркого света, играть бликами (интенсивнее по сравнению с действием, обозначаемым гл. дьиримнээ)
Сырыынньа кумах сыыр анныгар үрэхтэрэ элэккэйдик дьиримирдиир. И. Гоголев
Халлааҥҥа төп-төгүрүк ый күлтэйэн таҕыста. Хотоол ньууругар туналҕан сырдыгын саймаарыччы кутта. Таас тумус үрүҥ көмүс ыҥыыр сирэйинии дьиримирдээтэ. «ХС»
Хаар үөрбүттүү дьиримирдиир. В. Лебедев (тылб.)

туохт. Быста-быста салҕанар сып-сырдык уотунан умай. ☉ Ярко вспыхивать, загораться
Этиҥ этэр, үөлэс үүтүнэн күөх уот таҥнары күлүмнүүр. Ньургун Боотур
Чугаһаабытым кэннэ саа тыаһа дэлби ыстанна, дьон айманнылар, бурдук диэки уот күлүмнээтэ. Амма Аччыгыйа
Күөх, кыһыл уоттар умайан күлүмнээтилэр, онтон улам-улам түргэтээн, киһи хараҕа кыайан арааран көрбөт буола, биир күдьүс сырдыкка кубулуйдулар. Г. Угаров
△ Араастык уларыйан сып-сырдык уотунан толбоннура оонньоон, чаҕылыҥнаа. ☉ Сверкать, сиять, переливаться, искриться
Мунду үрүҥ көмүс өрөҕөтүгэр, туналҕа маҥан таманыгар уу оҕуруолар бырдьыгынаан, өрө кыынньан тахсаннар, көмүс мөһүүрэ курдук күлүмнээтилэр. П. Ойуунускай
Маша кыһыл көмүс ытарҕатын иэмэҕэ ыраас иэдэһигэр күлүмнүүр. М. Доҕордуурап
Нэлэһитэ сүүрүгүрэр Лена күҥҥэ күлүмнүүр Кэлэр кэмҥэр сүгүрүйэр Кэргэн дьоҥҥун дьүһүннүүр. А. Абаҕыыныскай

туохт. Сып-сырдык уотунан умайан күлүмнээ. ☉ Блистать, сверкать, вспыхивать ярким светом
Уот умайаат, күөдьүйэн күллэ-салла, күлүмүрдээтэ. Суоһа-суодала сүрдэннэ. Суорун Омоллоон
Чаҕылҕан быһыта курбуулаан күлүмүрдээтэ, ол кэнниттэн сүллэр этиҥ халлаан уорҕатын устун лүһүгүрээтэ. В. Протодьяконов
Ламма дьиримниир долгунугар күн кыһыл көмүс кыырпаҕын кутар. Бары-барыта күлэрүөрэр, күлүмүрдүүр. М. Доҕордуурап
△ Чаҕылый, толбоннура оонньоо. ☉ Блистать, сверкать, искриться, переливаться ярким светом
Күн хайаан да күлүмүрдүөҕэ, хараҥа былыт уостуоҕа. Амма Аччыгыйа
Муоста лаахтаах кыраасканан күлүмүрдүүр. П. Аввакумов
Чоҥкуйа кырыарбыт куорат сэдэх мастара көмүс аалыытынан күлүмүрдүүллэр. И. Федосеев

туохт.
1. Уотунан кылаҥнаа, дьиримнээ; толбоннурар сырдыгынан чаҕылый. ☉ Мерцать, искриться; сверкать, лучиться
Кырыаран чоҥкуйбут үрүйэ Үрдүнэн соҕотох сулуһум, Кыламныыр-дьиримниир уотунан Үөһэттэн тырымныы турара. Күннүк Уурастыырап
Түүҥҥү Москва түннүктэриттэн тыһыынчанан уоттар тырымныы тыгаллар. Т. Сметанин
Ольга Керемясова буспут моонньоҕон курдук харахтара нарын-намчы сирэйигэр тырымныы түстүлэр. Л. Габышев
2. көсп. Үөрэн-көтөн, мичилиҥнээн, кэрэнэн, сырдыгынан сыдьаай. ☉ Светиться радостью, излучать нежную красоту
Кырдьык, Ариша барахсан аһыллыбытынан сибэккигэ дылы тырымнаан, эчи үчүгэйэ диэн. Суорун Омоллоон
Аан сэмэйдик, аа-дьуо аһылынна, били таҥараҕа дьүөрэлиир дьахтара тырымнаабытынан тахсан кэллэ. И. Гоголев
Онтон кыыс саҥатыттан маппыта, бэйэтэ-бэйэтигэр бүкпүтэ, сирэйэ кырыыланан, хараҕа өлбөөрөн, тырымнаабыт кэрэ бэйэтэ уостарга барбыта. Т. Находкина
3. көсп. Чэчирии тыллан, көҕөрөн кэрэтий (от-мас туһунан). ☉ Расцвести, заиграть, заискриться цветом свежей зелени (о природе, растительности)
Хонуу киэркэйбит, тыа тырымнаабыт, мутукча тыаһа куугунас, сэбирдэх тыаһа тэлибирэс. П. Ойуунускай
Тыллыбыт ньургуһун Тырымныы хамсаата, Үчүгэй урсунун Тыал хоту хамсатта. И. Артамонов
От-мас күөҕүнэн чэлгийэн Хамсыы-тырымныы турар. Е. Макаров