1) церемониться, чваниться; 2) манежиться, долго собираться.

1) важничать; кичиться, чваниться; наһаа үтүөмсүйэр он слишком важничает; 2) кокетничать.

1) щеголять чём-л.; таҥаһынан киэмсийэр он щеголяет своей одеждой; 2) гордиться, чваниться.

туохт., кэпс. Киһиргээ, чабылан, чобуорхай. ☉ Хвастаться, чваниться
[Уйбаан:] Ити киһи чамаархайдаҕын көр эрэ. А. Софронов
Дьон диэкиттэн: «Чэ, чэ, чамаархайа сатыы тураахтаама», — диэн саҥа иһиллэр. Саха сэһ. 1977

туохт., эргэр. Улаханнык кыыһыр, кыйахан, уордай. ☉ Раздражаться, разъяряться
Хабарыма, доҕор, мин тылбыттан! ПЭК СЯЯ
Хас киһи үйэтигэр Ханыылаһыахпыт диэн Хаарыаннаах доҕорбор Хабарар, хаарчахтаһар Эбит буоллахпыный даа! Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. бур. хэбэр ‘ярый’, тюрк. кабар ‘надуваться, чваниться’

туохт. Кимтэн эмэ туох эмэ ордуккунан, уратыгынан өртөй, улаатымсый. ☉ Кичиться, чваниться, вести себя высокомерно, относиться свысока
Улуус кулубатын уола соҕотоҕун кини эрэ үөрэхтээх курдук сананан, олус киэбирэ туттунар. Суорун Омоллоон
[Нүһэр Дархан:] Оо, хоҥ мэйии!.. Миигиннээҕэр өйдөөх суох дии санаан Киэбирэр этим, киһиргэнэр этим!.. И. Гоголев
— Эн күтүөтүҥ киэбирэр. «Миигиттэн ордук киһи суох», — диир. Н. Лугинов

туохт., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ киэбир, аанньа ахтыбаттык сыһыаннас. ☉ Чваниться, относиться к кому-л. пренебрежительно, вести себя высокомерно
«Холуочуйан тиэриллэҥниир быһыылаах», — Коля Никитин оронун оҥосто-оҥосто хардарбыта. Далан
Ньүдьү-балай тойон өссө да тиэриллэҥниириттэн олус кыһыйдым. П. Аввакумов
Эн баҕас, баҕа, чоху булчута, Туох уобардаах буолаҥҥын тиэриллэҥниигин? Ф. Постников

1. кэрэхсээ диэнтэн дьаһ. туһ. Доҕотторугар эрдэҕинэ Микиитэ үгүс саҥалаах, кэрэхсэтэн, санаата көтөҕүллэн сылдьар киһи этэ. Амма Аччыгыйа
   Талаан идэм Таптыыр дойдум Кэрэ дьонун Кэрэхсэттин! Күннүк Уурастыырап
   Витяны …… тыа бэйэтин иһэ, хараҥа түбэлэрэ, сөрүүн күлүктэрэ ордук кэрэхсэтэллэр. Н. Заболоцкай
2. кэпс. Ааттата сатаа, көрдөһүннэр; дьон болҕомтотун тардан, улахамсый, киэмсий. ☉ Заставлять упрашивать себя, ломаться; чваниться, хвастать
   Кэрэхсэтэн аанньа кэпсэппэт. Ырыаһыт кэрэхсэтэн ыллаабат.  Бэл диэтэр, кэрэхсэттэҕэ аатыран, манна бырдахтыын быдаммыттар, күлүмэнниин күрэммиттэр, — арай тааһынан эрэ баай. Н. Заболоцкай

туохт., сөбүлээб.
1. Араастаан таҥнан, киэргэнэн, туттанхаптан дьон болҕомтотун тарт, санааҕар дьонтон ураты, үчүгэй буола сатаа (үксүгэр дьахтары этэргэ). ☉ Стремиться своим нарядом, поведением понравиться кому-л., заинтересовать собою, кокетничать (о женщине)
Онуоха кыыс үтүөмсүйэн Кыламанын нуоҕатар, Кылыгырыы тыаһаан ылар Салбырҕастаах ытарҕата. И. Гоголев
Дьахтар үтүөмсүйэн өттөччү тутунна. Болот Боотур
Эльвира харахтара сымнааннар, төбөтүн кыҥнатан, үтүөмсүйэн, киһи билбэт киһитэ буола оҕуста. Р. Баҕатаайыскай
2. Дархаһыйан, бэрдимсийэн киэбирэ тутун, киэмсий. ☉ Важничать, чваниться, принимать внушительный вид
Өйгүнэн буоллаҕына — Үрүҥ күн анныгар Үтүөлэрэ мин диэн, Үтүөмсүйэн үлүннүҥ, Үгүс үөрэхтэнниҥ, Үрдүктүк сананныҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кини иннигэр хара тураах үтүөмсүйэн, хааман тэпсэҥнээтэ уонна дааҕырҕаат, салгыҥҥа уйдаран таҕыста. М. Доҕордуурап

I
туохт.
1. Сүһүрэн, иһэн кытаран таҕыс (хол., киртэн, көлөһүнтэн — харах, баас туһунан). ☉ Воспаляться (напр., о глазах, ране)
Атаҕа үтүөрүөхтээҕэр эбии көһүөркээбитин үрдүнэн икки тарбаҕын быыһыгар дириҥник киирэн хаалбыт мас сыыһа иннэҕэ да, туохха да бэриммэтэҕэ. Н. Заболоцкай
Глаукома улаханнык көһүөркээн эбэтэр бытааннык аалан ыарытыннарааччы. ТСА ХЫа
2. Көһүй, мастый (эт-сиин туһунан). ☉ Неметь, болеть, ныть (от усталости — о теле)
Хараҥаҕа ылларыыһыбын диэн, итиэннэ, этэ-хаана дэлби көһүөркээн, оҕонньор буолбата. В. Яковлев
II
туохт., эргэр.
1. Бэрт былдьаһан күөнтэс, күүркэй, улуутумсуй. ☉ Кичиться, чваниться, проявлять высокомерие (из чувства соперничества, выживая друг друга — обычно о шаманах). Ойуун, ойууну көрдөҕүнэ, көһүөркүүр (өс хоһ.)
[Кирилл] кэпсэтиигэ-ипсэтиигэ ордук-хоһу да тылласпат, көһүөркээн туораабат даҕаны. Нэртэ
2. Улаатан модьураа, баараҕадый. ☉ Стать, становиться могучим, крепким (напр., о деревьях)
Тойон кыыл ол иһин буллаҕа кинини [тэҥкэ тиити] — көһүөркээбитин, баараҕадыйбытын иһин, уруккутун курдук, дьылыгыр имиллэҕэс эбитэ буоллар, кинини булуо, сөрүөстүө суоҕа этэ. В. Яковлев