нареч. чиркэччи тэбинэн, ко-бүс-көнөтүк; стоять навытяжку көбүс-кө-нөтүк тур.

сов. что 1. тарт, тиирэ тарт, чиркэччи тарт, тыҥат; натянуть струны струна-лары тарт; натянуть верёвку быаны чиркэччи тарт; 2. (одеть, обуть) (тиирэ) кэт, (тиирэ) анньын; натянуть сапог на ногу саппыкыны (атаххар) кэт; 3. саба тарт; натянуть на себя одеяло суорҕаны саба тардын.

тыгынаа диэн курдук
Чыгыныар-чыҥкыныар диэри чиркэччи тардыллыбыт сылгы кылыныы, кэтэһии тыҥаан-тыҥаан баран, …… оргууй аҕай уоскуйан, налыйан, намырыйан, суола суох сүтэн хаалар. Н. Лугинов
Эмискэ мэйиим чыгыныы түспүтэ. Маҥнай туох буолбуппун өйдөөбөтөҕүм. Өйдөммүтүм, буорунан көмүллэ сытар эбиппин. БКТЭ

сыһ. Сүрэҕэлдьээбит курдук. ☉ Нехотя, без особого желания
Иккис саллаат, …… уот умайан күүдэпчилиирин көрө-көрө үлэлии сылдьар хаайыылаахтартан хараҕын араарбакка, биир сиргэ, сүрэҕэлдьээбиттии турбута. А. Сыромятникова
Ат сөп-сөп өрө ньолос гына-гына, көнтөһү чиркэччи тардан, сүрэҕэлдьээбиттии аа-дьуо үктэнэн дыраҥнаата. П. Аввакумов
Чыычаахтар утуйар ырыаларын ыллыыллар. Онтон өтөн сүрэҕэлдьээбиттии үөтэр. Л. Попов

несов. 1. что (приближать к себе с силой) тарт; тянуть рукоять на себя тутааҕын бэйэҥ диэки тарт; 2. кого-что (волочить, тащить) тарт, сое; рыбаки тянули сети балыксыттар илим тардаллара; пароход тянет бар- жу борокуот баржаны соһор; 3. что (натягивать) тарт, чиркэччи тарт; 4. что, тех. (изготовлять волочением) сыый, сыыйтар; тянуть проволоку боробулуохата сыыйтар; 5. что (прокладывать) тарт; тянуть трубопровод трубопроводта тарт; 6. что (протягивать, вытягивать) уун; тянуть руки к кому-л. кимиэхэ эмэ илиилэргин уун; тянуть кожу тириини ууннары тарт; 7. кого, разг. (звать с собой) сое, кучуй; 8. кого-что (манить) тарт, баҕарт; его тянет природа кинини айылҕа тардар, кини айылҕаҕа тартарар; 9. (обладать тягой) тарт; печка хорошо тянет оһох үчүгэйдик тардар; 10. (медлить) тарт, хойутат; он тянет с ответом кини эппиэтин тардар; 11. безл. чем (о струе воздуха, о запахе) кэл; от окна тянет холодом түннүктэн тымныы кэлэр; 12. что (растягивать слова и т. п.) тарт, эҥээрит; тянуть песню ырыаны эҥээрит; 13. разг. (весить) тарт; арбуз тянет 8 килограммов арбуз 8 килограмы тарта; # тянуть за душу кого-л. дууһатын моруулаа, сордоо.