Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чоргуйуу

чоргуй диэнтэн хай. аата. [Пётр Петрович:] Мин чоргуйуутун чоргуйбатаҕым, күөмэйим төрүт бүтэ сылдьар этэ… И. Гоголев

чоргуй

туохт.
1. Сүр чуордук ыраахха диэри чуолкайдык иһиллэр гына эт, саҥар (үксүгэр кэҕэ этэрин туһунан). Издавать громкий, звонкий крик так, чтобы разнеслось и было слышно далеко (обычно о кукушке)
Тыа иһигэр өрүһүспүт курдук, мэктиэтигэр кэлэҕэйдээн ыла-ыла, кэҕэ этэн чоргуйар. Л. Попов
Алааһым уҥуор Маҥнайгы кэҕэ чоргуйара. Оччоҕо доҕорум саҥатын истибиттии үөрэрим. И. Гоголев
Кэрэ дьүһүннээх кэҕэ кыылым киэһэлэри, сарсыардалары этэн чоргуйар буоллаҕа. «Чолбон»
2. Чуор хатан куоласкынан күүрээннээхтик саҥар. Говорить высоким звонким голосом вдохновенно или возбужденно
[Күкүр Уус:] Аны эйиэхэ олоҥхолоон чоргуйа олорууһукпун дии. Суорун Омоллоон
Көрүдүөргэ остуорас эмээхсин саҥата соһумардык чоргуйа түстэ. Амма Аччыгыйа
«Сөпкө этэр!» — оҕонньор чуор саҥата чоргуйа түстэ. «ХС»
ср. эвенк. чорги-ми ‘журчать, шуршать’, монг. чорги ‘петь, кричать’, коми чиргыны ‘визжать, кричать резким, пронзительным голосом’

Якутский → Русский

чоргуй=

говорить или кричать (громко и звонко); мунньахха тыл этэн чоргуйда на собрании он говорил громко и звонко (т. е. бойко и уверенно); кэҕэ этэн чоргуйар звонко кукует кукушка.


Еще переводы:

чоргут=

чоргут= (Якутский → Русский)

побуд. от чоргуй=.

чоргус

чоргус (Якутский → Якутский)

чоргуй диэнтэн холб. туһ. Тула өттүлэригэр тохтообокко кэҕэлэр этэн чоргуһаллар. Болот Боотур
Үрэх уҥуоргу тыаларыгар кэҕэлэр этэн чоргустулар. Р. Кулаковскай

чоргуйбахтаа

чоргуйбахтаа (Якутский → Якутский)

чоргуй диэнтэн төхт
көрүҥ. Үрэх уҥуор кэҕэ этэн чоргуйбахтаан иһэн, кэлэҕэйдээтэ. И. Гоголев
Ардах астан, этэр кэҕэ Арыы тыабар чоргуйбахтыыр. Л. Попов

кэҕэлии

кэҕэлии (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэҕэ курдук. Как кукушка, подобно кукушке
Мин Кэрэ сайын кэлэрин Кэҕэлии кэпсиэм. А. Софронов
[Сеня] тиит кылаан чыпчаалыгар ыттан олорон кэҕэлии чоргуйара. Эрилик Эристиин
Эһэ этин сиэх иннинэ, бастаан суор курдук хаһыытыах эбэтэр кэҕэлии кукууктуох кэриҥнээххин. Болот Боотур

чачыгырай

чачыгырай (Якутский → Якутский)

чачыгыраа диэн курдук
Хаппыт мас чоҕунан тамнааттанан, умайан чачыгырайар. А. Фёдоров
Бэтэрээ [чыычаах] арахпакка мөҥөр, саралаһар, чоргуйар, чачаарар, чачыгырайар. Н. Габышев
Массыына сотуунун тыаһа тиһигэ быстыбакка чачыгырайда. М. Доҕордуурап

чоргут

чоргут (Якутский → Якутский)

чоргуй диэн курдук
Кэнчээри хоһоон ааҕан чоргутар. Суорун Омоллоон
Хоһооннорун ааҕан чоргуттулар, ырыаларын ыллаан ньиргиттилэр. С. Руфов
[Доропуун:] Бүгүн үс куораты, биэс нэһилиэги босхолоотубут диэн араадьыйанан этэн чоргуппуттара. Л. Габышев

чуордук

чуордук (Якутский → Якутский)

сыһ. Улаханнык, хатаннык; чуолкайдык, дьэҥкэтик. Звонко; чётко, ясно
Чуумпу ойуур хоонньуттан Чуордук кэҕэ чоргуйда. Күннүк Уурастыырап
«Аны эһиги оҥорума диэбиккитин оҥоруом суоҕа», — диэн Сеня, хараҕын уута тоҕуннар даҕаны, чуордук хоруйдаата. Эрилик Эристиин
Ыраахтан эн чуордук истиэҕиҥ Ырыабыттойукпут дорҕоонун. С. Васильев

атыны да{ҕаны}

атыны да{ҕаны} (Якутский → Якутский)

саҥа алл. сыһыан холб., түөлбэ. Олуона диэн сөбүлээбэт, аккаастыыр сыһыаны көрдөрөр. Выражает осуждение, неодобрение, отказ говорящего (да ну). Атыны да, ону эмиэ тугум диэн кэпсии сырыттаҕай?!
Эчи, атыны да, онно тиийэн чоргуйа турдаҕым ини, аны үүрэн түһэриэхтэрэ баар. Н. Заболоцкай
Эс, атыны даҕаны, кулуупка оччо кэпсиир, көрдөрөр баар ини! Н. Заболоцкай

киҥкир

киҥкир (Якутский → Якутский)

I
көр киҥкил
Киҥкир ойуур көхсүгэр кэҕэ этэн чоргуйда. С. Васильев
[Кубалар] Талаһаллар киҥкир халлаан Таһаатыгар көҥүл-босхо …… Тайаара көтүөхтэрин. И. Федосеев
Киҥкир хара тыаларбыт Кылбаҥ куобах сонунан Кылбаарыччы таҥыннылар. П. Дмитриев
II
даҕ. Бүтэҥи, быһыттаҕас (саҥа). Глухая, отрывистая (о речи)
Оҕо ытыырын ортотугар, куһаҕан, киҥкир саҥа иһилиннэ. Н. Неустроев

хорчуоппа

хорчуоппа (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Дьон тоҕуоруһар сиригэр, үксүн ыһыахха, аһыүөлү атыылыыр сир. Место торговли продуктами питания под открытым небом или в торговых рядах, обычно во время праздника ысыах, харчевка
Үөһээ Бүлүүгэ бырааһынньык курдук дьон бөҕө муһуннаҕа, хорчуоппа этэ, араас атыы, мэнэйдэһии дэлэйдэҕэ уонна үгэһинэн, оһуохай үҥкүүтэ сырдык түүнү быһа чоргуйдаҕа. С. Руфов
Ыһыахтар эбэтэр ханнык эмэ бырааһынньыктар саҕана хорчуоппалар диэн тэриллэллэр. «Кыым»
русск. харчевня, харчевка