Якутские буквы:

Якутский → Русский

чочур

I. сопка; 2. остроконечный; чочур мураан остроконечная гора.

Якутский → Якутский

чочур

аат. Мултугур оройдоох үрдэл, хайа. ☉ Сопка
Сиэним сиэнэ, мин курдук, Мыраан түөһүн дабайыа, Чочуругар чуумпутук Кутаа уоту оттунуо. Л. Попов
Кимнээх үрдүк чочурдарга Кутаалары отуннулар, Биитэр, кэриэс лампаадалар Кэриим суолбун сырдаттылар. В. Дедюкин

очур-чочур

  1. аат. Боллороот, кыра томтор, боллох. ☉ Бугристость, неровность. Тэлиэгэ очурга-чочурга иҥнитэлээн көтүөккэлии истэ
    □ Ол-бу Очуру-чочуру Оонньуу оҥостон Ойуолуур уолбун. А. Софронов
    Билигин сир очурун-чочурун да көрбөккө, үрдүнэн ойуолуу сылдьаҕыт, син биир мэнээк куобаҕын курдук. «ХС»
  2. даҕ. суолт. Боллорооттоох, кыракыра томтордордоох. ☉ Бугроватый, бугристый. Очур-чочур сир
    ♦ Аан дойду очурун-чочурун көннөрүөҥ (тэҥниэҥ) суоҕа – туох баар итэҕэһи-быһаҕаһы бүтэриэҥ суоҕа (адьас кыаллыбаты кыайаары сордоноҕун диэн хомуруйан этии). ☉ Не сведёшь на нет все недостатки, изъяны (букв. не выровнишь все бугры-неровности на земле – злая насмешка над человеком, который берётся за явно непосильное дело)
    Аан дойду очурун-чочурун эн көннөрөөрү дэриэтинньиктэнэ сылдьарыҥ буолуо. Амма Аччыгыйа

Еще переводы:

бөҕөргөтүнүүлээх

бөҕөргөтүнүүлээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Сэриигэ бөҕөргөтүнүү оҥостуммут. ☉ Укрепленный оборонительными сооружениями. Бөҕөргөтүнүүлээх куорат
□ Үрүҥнэр бастакы бөҕөргөтүнүүлээх сирдэрин тоҕо астараат, хос-хос турар баррикадаларынан уонна сир очурунан-чочурунан хаххаланан, куоппуттара. Эрилик Эристиин

курук-курук

курук-курук (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Моҕотой саҥатын үтүктүү. ☉ Подражание голосу бурундука
Чочур Мыраан ойууругар Мин моҕотой угуйабын. Курук-курук! Курук-курук! Ой дуораана үтүктүһэр. Урсун

ыһыытас-хаһыытас

ыһыытас-хаһыытас (Якутский → Якутский)

ыһыытаа-хаһыытаа диэнтэн холб. туһ. Бары ыһыытаһан-хаһыытаһан Чочур Мыраан күлүгэр тоҕуоруһан турдулар. С. Васильев. Испэктээккэ оонньооччулар ытаспаттар-соҥоспоттор, ыһыытаспаттар-хаһыытаспаттар. Айымньылаах ү

оллороот

оллороот (Якутский → Якутский)

аат. Очур-чочур, быллаар-аҥхай. ☉ Ухаб, выбоина, неровность
Оччоҕо эрэ таба сыарҕата араас оллорооттору, тыа ыллык суолун мутугун-силиһин, маардар дулҕаларын, өрүстэр, үрэхтэр кытылларын таастарын мүччү-хаччы түһэн, уҥа-хаҥас быраҕаттанан, уйдаран айанныыр кыахтаах. Я. Семёнов

тылбаар

тылбаар (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Аргыый аҕай, наҕыллык хамсаа, хамсан. ☉ Двигаться мягко, плавно, неспешно, парить
Албын кыыс кэриэтэ тылбааран, Түннүкпэр ыйдаҥа тыкпыта. Эллэй
Чочур Мыраан үрдүнэн Кыырт тэлээрэр тылбаара. И. Гоголев
Тыҥ хатыытын сытыы кырыыта Тыаларга тылбаара тыкта. И. Эртюков

дэрдиэ

дэрдиэ (Якутский → Якутский)

аат. Суол очура-чочура. ☉ То, что вызывает тряску на дороге: неровности, колдобины, ухабы, рытвины
Дэрдиэ охсуутугар өрүтэ эккирээн ылар бобуллаҕас куолаһынан арай туран ыллаан барбыта. Ч. Айтматов (тылб.)
Көлүйдүлэр миэхэ көлүөһэ тэлиэгэни, көхсүбэр уйабын эниэни, дэрдиэни. Р. Гамзатов (тылб.). Тэҥн. нэксиэ

сылбараҥ

сылбараҥ (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Ыраас уонна дэхси, очура-чочура суох. ☉ Ровный, гладкий
Аҕыстаах байтаһын биэ аҕыс ойоҕостоох аҥаар холун саҕа кырыылаах сылбараҥ маҥан былаайахтаах кылааннааҕа буолбут Күн Толомон Ньургустай удаҕан кэллим. ПЭК ОНЛЯ VI
[Кулун Куллустуур] Хастаабыт тиит курдук Сылбараҥ маҥан харылаах, Суллаабыт тиит курдук Ньондо хаан сотолоох. ТТИГ КХКК
Хомурах кыайан хоммотох Холбороҥ маҥан хонуулардаах эбит, Сылбах кыайан сыстыбатах Сылбараҥ маҥан сыһыылардаах эбит. Күннүк Уурастыырап

чоҕул

чоҕул (Якутский → Якутский)

даҕ. Уоттаах курдук чаҕылхай, сытыытык чаҕылыйан көстөр (хол., харах). ☉ Излучающий свет, светящийся яркой точкой (напр., глаза)
Чочур Мыраан анныгар Чоҕул уоппут умайар. Эллэй
Ыраах, ыраах алмаас курдук Чоҕул сулус тырымныыр. П. Тобуруокап
Хойуу кыламаннарын быыһыгар саспыт чоҕул хара харахтардаах …… уол этэ. «ХС»
ср. др.-тюрк. чоҕ ‘блеск, сияние’

тууллас

тууллас (Якутский → Якутский)

тууллас гына түс — сабарайданан кэлэн олоро түс (хол., улахан көтөрү этэргэ); эмискэ көстө түс (хол., аһара уойбут киһини этэргэ). ☉ Приземлиться на что-л., широко взмахнув большими крыльями (напр., о крупной птице); неуклюже выкатиться откуда-л. (напр., о полнотелом человеке). Далан өксөкү кыыл Соҕуруу диэки Тоҕус чочур хайа үрдүгэр Тоҕус тоҥ харыйаны Холбуу тардан ылан Тууллас гына олоро түстэ. Ньургун Боотур
Кэбиниэттэн сырдык сиэрэй көстүүмнээх, саҥардыы уойан эрэр доп-доруобай киһи тууллас гына түстэ. Далан

түрбүү

түрбүү (Якутский → Якутский)

даҕ. Түүрүллэ соҕус кумуччу тутуллубут (хол., кынат, кутурук). ☉ Поджатый, подобранный (напр., крылья, хвост)
Түрбүү хара тыҥырахтаах далан өксөкү кыыл, тоҕус чочур харыйаны холбуу тардан ылан, тууллас гына олоро түстэ. Ньургун Боотур
♦ Төгүрүк түрбүү кынат фольк. — хотой көтөрү ойуулуур эпиитэт: олус кэтит уонна кылгас буолан, төгүрүктүҥү быһыылаах кынат. ☉ Эпитет птицы-орла: округло-широкие крылья
Эдэр хотойдор …… төгүрүк түрбүү куйаар кынаттарын сапсыналларын дьүүлэ биллибэккэ ытыллан, көтөн күпсүйэн испиттэрэ. Д. Апросимов
ср. кирг. дүрбө ‘быть в смятении’