чтить, беречь (напр. память о покойном); почитать, уважать кого-л.

почитать, уважать; чтить; уолаттар аҕаларын кэриэһин ытыктыыллар сыновья чтут память отца; кырдьаҕастары ытыктаа = уважать стариков; ср. убаастаа =.

нареч. сырдыктык, сырдык кэриэс гынан; свято чтить память о ком-л. ким эмэ сырдык кэриэһин ытыктаа.

несов. кому-чему 1. (чтить как божество) сүгүрүй, үҥк; поклоняться силам природы айылҕа күүстэригэр үҥк; 2. (преклоняться) сүгүрүй; я поклоняюсь его таланту мин кини талааныгар сүгүрүйэбин.

туохт.
1. Кими тугу эмэ умнубакка ахта-саныы сырыт, ытыктаа, сүгүрүй. ☉ Чтить память кого-чего-л., преклоняться перед памятью когочего-л.
Кыыс оҕо сааһыттан уларыйбакка хаалбыта — арай ити, долгуннура үүммүт суһуоҕа буоллаҕа. Ону таптаабат, кэриэстээбэт, биэбэйдээбэт буолуо дуо! Амма Аччыгыйа
Үөскээбит өтөххүн кэриэстиэҥ — Кэнчээри ыччаккын кэскиллиэҥ. Айталын
2. Өйдөбүнньүк, кэриэс быһыытынан күндүтүк тутан, харыстаан илдьэ сырыт (кими, тугу эмэни). ☉ Свято хранить что-л., сильно дорожить кем-чем-л. (обычно в память о близких)
Сардырҕаан эрэйдээҕи …… кэриэстээн ити уолу бэркэ диэн аһынабын. Эрилик Эристиин
Ийэм «Ыстапаанньыйа тикпит ыаҕайата» диэн кэриэстээн, тыҥырахтаахха тыыттарбат сүөгэй ыаҕайалаах этэ. М. Тимофеев
Аҕам саамай кэриэстиир уон икки үрүҥ көмүс ньуоската …… мэлийдилэр. Н. Габышев

туохт.
1. Кими эмэ улаханнык убаастаа, киниэхэ сүгүрүй. ☉ Уважать, чтить кого-л.; преклоняться перед кем-л.
Сүрэхтээбит аҕам кэриэтэ ытыктыыр, сүгүрүйэр, холобур туттар киһим уола. Н. Лугинов
Василий Протодьяконов-Дьэргэли диэн киһи барыта ытыктыыр кырдьаҕаһа. П. Филиппов
Ыччаты, үүнэр көлүөнэни уруккуну билэр, өйдүүр, сыаналыыр, өбүгэлэрин ытыктыыр, үрдэтэ тутар буоларга иитии холобура диэн итинник буолар. «Чолбон»
2. Тугу эмэ улаханнык сыаналаан, киниэхэ сүгүрүй, өрө тут, харыстаа (хол., сири-уоту). ☉ Чтить что-л. священное, заветное (напр., местность)
Биһиги, Бүлүү кырдьаҕас эбээннэрэ, бу тааһы улаханнык ытыктыыбыт. И. Гоголев
Сахалар бэйэлэрин төрөөбүт тыаларын ытыктаан «баай хара тыа», «аар тайҕа» диэн ааттыыллар. И. Данилов
Хайа да түөлбэҕэ дьон ытыктыыр, харыстыыр сирдэрэ баар буолаллар. Хомус Уйбаан
△ Ханнык эмэ кыылга, көтөргө сүгүрүй (саха итэҕэлин, үгэһин кытта ситимнээх). ☉ Почитать какое-л. животное, птицу, поклоняться ему (связано с якутскими верованиями, обычаями)
Онтон ыла Үйээнди биирдэ да эһэни бултаспатаҕа үһү, ытыктаан, суолун да быһа кэспэт буолбут. Болот Боотур
Балартан кинилэр тайаҕы ордук ытыктыыллара, итэҕэллэригэр киллэрэллэрэ. БИГ ӨҮөС
Зоопаркаҕа хотойдору ытыктаан, тумна соҕус туттан, ботугураһан кэпсэтэн аастыбыт. «ХС»