прил
полюстааҕы, полюс чугаһынааҕы; полюска сыһыаннаах

прил.
чугаһынааҕы. Ближний дом. Ближнее озеро
чугастааҕы
ближнее село - чугастааҕы сэлиэнньэ

прил. 1. двор иһинээҕи, ыраахтааҕы чугаһынааҕы; 2. в знач. сущ. м. двор иһинээҕи (киһи), двор киһитэ.

м. уст. 1. (окрестность) (туох эмэ) таһа, эргинэ; чугаһынааҕы сир; 2. околоток (ыраахтааҕы Россиятыгар куораттааҕы полицейскай учаастак подразделениета).

1. прич. от окружать; 2. прил. тулалыыр, тулатынааҕы; окружающая обстановка тулалыыр быһыы-майгы; 3. в знач. сущ. окружающее с. тулалааччы, тулалаан турааччы; всё окружающее радовало его кинини тулалаан турааччы бүтүннүүтэ үөрдэрэ; 4. в знач. сущ. окружающие мн. чугаһынааҕы дьон, чугаһынааҕылар.

сэксэй 2 диэн курдук
Аттарын иккиэн көрдүлэр, Ыараханнык тыынар, арыычча сэксэллэн турар. Амма Аччыгыйа
Сэмэн оҕонньор эрэйдээх көрүҥнүүн-дьүһүннүүн кур от курдук кубарыйа хатан сэксэллэн хаалаахтаабыт. Н. Лугинов
Таҥара дьиэтин чугаһынааҕы олбуор ааныгар нуучча бааһынайа оҕонньор сэксэллэн олорор. Н. Якутскай

учууталлаа диэнтэн дьаһ
туһ. Онтон оччугуйдук үөрэтэ түһээт, Учууталлата ыыппыта оскуолаҕа. С. Данилов
Куорат чугаһынааҕы оскуолаҕа учуууталлатыахтара дуо? Н. Лугинов
Мүрүгэ учуутал кууруһугар үөрэммит Тарскай Николай Николаевич диэн уолу Өнөргө учууталлата ыыппыттар. КНЗ ОО

аат. Олус чычаас майгылаах, үрүҥ эбирдэрдээх бочугурастааҕар эрэ улахан мас көтөрө (Саха сирин соҕуруу өттүгэр, хол., Төмтөөн сиригэр көстөр). ☉ Дикуша (сибирский тетерев)
Бу көтөр аата сахалыы кыраакы. Кини эриэн улардааҕар куччугуй, түүтүн эриэнэ уларга майгынныыр. УАЯ А
Кыраакы ыраах тэскилээн биэрэрин оннугар чугаһынааҕы маска көтөн тиийэн, үөһэ соҕус мутукка олордо. В. Санги (тылб.)

туохт. Таптаан сытар, тохтуур сирдэн, ыырдан. ☉ Облюбовать место для лежбища
Миитэрэй бөһүөлэк чугаһынааҕы силээҥҥэ ньэкээлээбит икки оҕолоох тайах туһунан кимиэхэ да кэпсиэ суох буолла. Я. Семёнов
Ыккыйы саҕатынан тус-туспа ньэкээлээн кыстаабыт куобахтар бэйэбэйэлэрин диэки сэргэхтик көрсөр, чуҥнаһар кэмнэрэ кэлэн эрдэҕэ. Сэмээр Баһылай

аат. Өрүс ортотугар турар оттоох-мастаах кыракый арыы, өрүс арыыта. ☉ Небольшой островок, остров на реке
Борохуот Өлүөнэ өрүс сүрүн үөһүнэн, Хатыыстаах арыытын анараа өттүнэн, Бараан ойооһун баһыгар чугаһаан иһэрэ. Н. Якутскай
Кэлэр күһүҥҥүттэн дьиэҥ чугаһынааҕы тыаҕа, арыыга, ойооско бултаар. И. Никифоров
Бу саас хапсыыр саҕана ойоос отуттан биир сыарҕаны бэрсэн абыраан турар ээ. В. Миронов
ср. шор. ойас ‘низменность, лог’