Якутские буквы:

Якутский → Русский

чыыбаайы

отава. =

Якутский → Якутский

чыыбаайы

аат., түөлбэ. Көҥдөй умнастаах ньуолах от, боруу арааһа (сылгы уонна таба таптаан сиир, уойар ото). ☉ Хвощ пёстрый (вид растения)
Куула куруҥар …… тураҕас атыыр үөрэ чыыбаайыны хаһан аһыы сылдьар эбит. Н. Павлов
Таба уонна сылгы кыһыҥҥы мэччирэҥнэригэр улаханнык сыаналанар үүнээйилэринэн чыыбаайы уонна сиибиктэ буолаллар. СНН ТМТ. Сылгылара Бүлүү киэнинээҕэр быдан эмистэр, уойуулаахтар. Баҕар, ити Дьааҥы сирэ чыыбаайы аһылыктааҕыттан буолуо. «Саха с.»

Еще переводы:

чыыбаайылан

чыыбаайылан (Якутский → Якутский)

туохт. Чыыбаайылаах буол, чыыбаайынан үүн (ханнык эмэ сири этэргэ). ☉ Зарастать пёстрым хвощом (о какой-л. местности). Бу сир элбэх чыыбаайыламмыт

сииктэ

сииктэ (Якутский → Якутский)

көр сиики
Ол уйгулары барытын куруҥ кучута, тыа-хонуу чыыбаайыта, алар ачата, сииктэ сирэмэ, киэҥ сыһыы кэнчээритэ — мэччирэҥ биэрэр. С. Васильев
[Эбээн омук] Баайым диирэ ол бары Баараҕайкаан очуостары, Күрүлгэннээх үрэхтэри, Күлүмүрдэс сииктэлэри. П. Ламутскай (тылб.)

сиибиктэ

сиибиктэ (Якутский → Якутский)

аат. Ойуур саҕатыгар күлүк сиргэ үүнэр, хойуу соҕус лабаалардаах, сүөһү (ордук сылгы, таба) сөбүлээн сиир намчы боруута. ☉ Ветвистый нежный вид хвоща, растущий по опушкам леса в тени и отличающийся питательностью для скота (особенно для лошадей и оленей), хвощ пёстрый
Сүөһүлэр үрэх кытыытын кэрийэн онно-манна үүнэр сиибиктэни, чыыбаайыны сииллэрэ. А. Пахомов. Сиибиктэ хойуутук үүнэр эбит Дьааҥы, Индигир, Халыма өрүстэргэ түһэр хайа үрэхтэрин хочолоругар. Багдарыын Сүлбэ
Кыһыҥҥы бириэмэҕэ табаҕа саамай сыаналаах үүнээйилэринэн чыыбаайы, сиибиктэ, боруу, кучу курдук күөх үүнээйилэр буолаллар. ЗПН ЧТ

күрүөн

күрүөн (Якутский → Якутский)

күрүөн күрдьүгэһэ — күрдьүгэс күрүөтэ диэн курдук (көр күрдьүгэс I)
Бөлкөй үөттэр уонна талахтар быыстарыгар күрүөн күрдьүгэһэ булкаастаах ача от өлгөм үлүгэрдик үүммүт ахан. Э. Соколов
Ходуһаларга хара төбөлөөх бэттиэмэттэн саҕалаан, кылыстыҥы отторго тиийэ: күрүөн күрдьүгэһэ, чыыбаайы, ньээдьигирэс оттор ыга анньаллар. И. Сосин
Ньургуһуну, чороон оту, алтан оту, күрүөн күрдьүгэһин — барыларын биһиги үүннэрэбит. ЧМА СТСАКҮө

ньохооройдоо

ньохооройдоо (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Такымҥар олорон, хорутуута суох сүүрбүтэ буол (хол., куобах). ☉ Передвигаться короткими прыжками, припадая на задние лапы (напр., о зайце)
[Куобах] үрүйэ саҕатынан бытыгырыы үүммүт чыыбаайыны саныы биэрэн, ычыгын быыһынан тэппит ороҕун устун сүүрэн ньохооройдоото. В. Миронов
Куобахчаан доҕорун сүтэрэн, ол-бу диэки хантаарыҥныы-хантаарыҥныы, аргыый ойон ньохооройдоон истэ. П. Ламутскай (тылб.)

эриэхэ

эриэхэ (Якутский → Якутский)

аат. Сорох мас кытаанах хахтаах сиэнэр аһа, туорааҕа. ☉ Плод некоторых деревьев со съедобным ядром и твёрдой скорлупой, орех
Манна туртас сиир чыыбаайыта үүнэр, хабааннар сиргэ түспүт эриэхэни, дууп туораахтарын хомуйан сииллэр. Н. Якутскай
Ситэ илик эриэхэлэр минньигэс амтаннаах үүт курдук сүмэһиннээх буолаллар. КЗА АҮө
Быйыл эриэхэ хайа да дьыллааҕар дэлэйдик үүммүт. А. Кривошапкин (тылб.)

өҥсүй

өҥсүй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Нүөлсүйэн, ууланан өлгөм үүнүүнү биэрэр кыахтан. ☉ Стать плодородной, урожайной (вследствие обильных дождей или половодья — о почве)
Ийэ буорбут өҥсүйэ Илгэ уутун иһиэҕэ. Ньиргийэ, лүҥсүйэ, Дириҥ этиҥ этиэҕэ. Күннүк Уурастыырап
Мэндээрики эмиэ өҥсүйэн, Биэртэ өлгөм быйаҥын, Хотоолугар күөл дэбилийэн, Хостуохпут эмис балыгын! М. Хара
2. кэпс. Үп-харчы, баай-дуол өттүнэн тубус; уой-тот. ☉ Поправить своё материальное положение; располнеть, раздобреть
Кэпсэппит ыалларым, Үүнүүнү хомуйар өҥсүйбүт кэмҥитин Суруйар, хоһуйар соруктаах кэлбитим. Дьуон Дьаҥылы. Чыыбаайыга сылгы ордук дөбөҥнүк өҥсүйэр. Сылгыһыт с.