Якутские буквы:

Русский → Якутский

шах

сущ
1) шах (восток сорох дойдуларыгар үрдүк сололоох киһи)
2) шах (саахымат оонньуутугар корольга охсуу туһаайылларын сэрэтэр тыл)

шах

I м. (титул) шах (Восток сорох дойдуларыгар монарх солото уонна оннук сололоох киһи).

шах

II м. шахм. шах; объявить шах королю корольга шахта биэр.

Якутский → Русский

шах

I шах || шахский; Иран шаҕа иранский шах; шах свитата шахская свита.
II шахм. шах; шахта биэр = объявить шах.

Еще переводы:

шахтаа=

шахтаа= (Якутский → Русский)

объявлять шах; атынан шахтаа = объявить шах конём.

шахта

шахта (Якутский → Русский)

шахта; таас чох шахтата каменноугольная шахта.

шахта

шахта (Русский → Якутский)

ж. шахта; каменноугольная шахта таас чох шахтата.

хоруоналаа

хоруоналаа (Якутский → Якутский)

туохт. Хоруонаны кэтэрт, кимиэхэ эмэ ыраахтааҕы былааһын биэр. ☉ Надевать корону; короновать
Биһиги шахтар хоруолларын бу курдук хоруоналыыбыт. АЕВ ОҮИ

пехота

пехота (Якутский → Русский)

пехота || пехотный; пехота офицера пехотный офицер; пехотаҕа сулууспалаа служить в пехоте. пехотинец пехотинец. пешка шах. пешка || пешечный; пешка атааката пешечная атака; пешканы сиэртибэлээ = жертвовать пешку.

сынньабыл

сынньабыл (Якутский → Якутский)

көр сынньалаҥ
Аҕаа, сынньабыл бастыҥа диэн миэхэ холкуос ходуһата, холкуос бурдугун сирэ буолар. С. Ефремов
Бастыҥ дьонун бэлиэтээн Шахта, холкуос бочуоттаан Крым тумус биэрэгэр Сынньабылга атаарар. А. Абаҕыыныскай
Нервнэй систиэмэ сынньабылга наадыйар. КЗА АҮө

сыҥа

сыҥа (Якутский → Якутский)

аат. Күһэйии, модьуйуу. ☉ Принуждение кого-л. к чему-л., давление, нажим. Сыҥа эрэ күүһүнэн эппиэттиир
□ Виктор сыҥа муҥунан илиитин уунан сибэкки ылла. «ХС»
ср. телеут. сыкка, монг. сиҕа, шаҕа ‘принуждать’

чохтоо

чохтоо (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Чоҕу хостоо. ☉ Добывать уголь
Шахта хаһан, чохтуур «Гигант» сир түгэҕин арҕарыа. В. Маяковскай (тылб.)
2. Маһы уматан чохто таһаар. ☉ Жечь дрова, чтобы получить уголь. Маһы чохтоо
3. Тугу эмэ чоҕунан сот, бис. ☉ Натирать что-л. углём. Игиини чохтоо

угольный

угольный (Русский → Якутский)

прил. чохтоох, таас чох, чох; угольная шахта чох шахтата; угольный район чохтоох оройуон.

киэмсик

киэмсик (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Бэйэтин атыттартан үрдүктүк саныыр буолан киэбирэр, улаатымсыйар, бэрдимсийэр. ☉ Спесивый, чванливый
Арай киэмсик ыччаттар Туспа туттан сылдьаллар. С. Данилов
Тыһыынчанан үптэнээт, Тымныы, киэмсик буолумаар. Р. Баҕатаайыскай
«Талааннаах дьон бары киэмсик буолааччылар, оттон бу киһи эйэҕэс эбит», — дии санаабыта шах. Агидель к.
2. Киэргэнэрин, маанымсыйарын сөбүлүүр. ☉ Щегольской, щеголеватый
Муодунайдык таҥныбыт, киэмсик уола хаан. Н. Габышев
ср. тюрк. кээн ‘много, очень много’, п.-монг. кеге ‘красивый, прекрасный, украшенный’