Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыат

  1. ыа I диэнтэн дьаһ. туһ. Ийэм балтыбар ынах ыатта
    [Кэтириис:] Бэрт эмээхсин ынах ыатара буолуо. С. Ефремов
  2. Ыаныллар буол (ийэ сүөһүнү, хол., ынаҕы, биэни этэргэ). Быть дойным (о корове, кобыле и др. млекопитающих домашних животных)
    Сэгэриэм, үүппүт суох дии, бүгүн ынахпыт ыаппата. Күндэ
    Саха сылгытын биэлэрэ кырдьыахтарыгар дылы ыаталлар. ААФ КС

ыа

I
туохт. Ийэ сүөһү (хол., ынах, биэ) эмиийдэрин тардыалаан, үүтүн ыган сүүрт. Доить, выдаивать (напр., корову, кобылу)
Дьахталлар ынахтарын ыан бүтэрэн, ньирэйдэрин холкуос күрүөтүгэр ыыталыыллар. Амма Аччыгыйа
Маайыс …… сылбырҕатык олоро түһээт, биэҕэ сыстан, имигэстик туттан-хаптан ыабытынан барда. В. Протодьяконов
Табаны ыан турдурҕатан киллэрэн, кырса оҕотугар үүт иһэрдибиттэр. И. Федосеев
ср. др.-тюрк. саҕ, алт., кирг. саа, чув. су, бур. һааха ‘доить’
II
туохт. Ууһуур кэмигэр искэҕин таһаарар (балыгы этэргэ). Метать икру, нереститься
Үрэхтэргэ, үрүйэлэргэ, күөллэргэ балык ыыр. Н. Якутскай
Ону сэргэ собо, мунду үгүөрүтүк үөскүүр, тыымпытыгар тыыраахы сымыыттыыр, көҥүһүгэр күөнэх ыыр. ПАК СБМ
Собо саас кытылга тахсан сылаас ууга ыыр. ПНИ ЭД
Балык ыыр ыйа — ыам ыйа диэн курдук (көр ый II). Уол балык ыыр ыйын саҕана тиийэн кэлбитэ

Якутский → Английский

ыа

v. to milk; ыаҕас n. milking bucket

ыа=

v. to milk

Якутский → Русский

ыа=

I доить, выдаивать; ынахта ыа = доить корову.
II метать икру, нереститься; собо ыан эрэр караси начали метать икру.

ыат=

побуд. от ыа = I; ынаххын ыалгар ыат = просить соседку подоить корову; биһиги ынахпыт оҕоҕо да ыатар наша корова позволяет доить себя даже малышу.


Еще переводы:

ыаппахтаа

ыаппахтаа (Якутский → Якутский)

ыат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Хайа, Лөгөнтөөй, кытарах ынаҕы биэрбиттэр дуу, син сириннээх эбит ээ, ыаппахтыыһы. Тумарча

ыатарыы

ыатарыы (Якутский → Якутский)

ыатар 1 диэнтэн хай
аата. Утуйардыы оҥостон сыттыбыт. Урукку курдук ону-маны ыатарыы, ыаһахтаһыы суох. Э. Соколов

аат туолар

аат туолар (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Кыйаханыыны, кыһыыны, абарыыны көрдөрөр. Обозначает досаду, раздражение, недовольство
Өлүү, өһөс үөскээтэ, Атыыр айдаан адаҕыйда, Аат туолар аҕай ньии... А. Софронов
Аат туоларбын, ыат татайбын! ПЭК СЯЯ

ыатаралаа

ыатаралаа (Якутский → Якутский)

ыатар диэнтэн төхт
көрүҥ. Туурар күнү быһа ат үрдүгэр истэргин да, бэйэҥ баҕаҥ хоту ону-маны ыатаралаан толкуйдуур түгэниҥ арыт көстөөччүтэ суох. «Кыым»

иэтинньэҥ

иэтинньэҥ (Якутский → Якутский)

даҕ. Үчүгэйдик ыатар, үүтүн бүтүннүү биэрэр (ынах туһунан). Обладающий способностью легко и полностью выдаиваться (о корове)
Эйэҥниир сириннээх Иэтинньэҥ Эриэнчик Эмиийин тардыалаан, Эрбэхтээх сөмүйэм Элэҥнэс буолара Эриэккэс үчүгэй! Күннүк Уурастыырап

буоһурҕаа

буоһурҕаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ууланан буоһаан аанньа ыаппат, үүтү биэрбэт буол. Не давать много молока в период стельности (о корове)
Буоһурҕаан иэппэт бу ынах. ПЭК СЯЯ

сайыҥҥылыы

сайыҥҥылыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Сайыҥҥы быһыынан, сайын буоларын курдук. Как летом, по-летнему
Бэрт хойут саппаҕырбыт күн сайыҥҥылыы ылаарбыта. И. Данилов
Ынахтара сайыҥҥылыы тигинэччи ыаталлар, хата уолуо суохтар. М. Доҕордуурап

туппаҕынан

туппаҕынан (Якутский → Якутский)

сыһ. Ынаҕы ыах иннинэ ньирэйгэ эмнэрбэккэ эрэ, көннөрү илиинэн туппахтаан этэрэн (ыа). Без припуска телёнка к корове (доить)
Туппаҕынан ыата үөрэммэтэх ынах иэтэн биэрбэккэ, үүтэ тардарга барбыта. Күннүк Уурастыырап
Ынаҕы туппаҕынан ыаһын быдан барыстааҕа билиннэ. М. Доҕордуурап
[Бургунаһы] Тунах сайын устата Туппаҕынан мин ыатым. «ХС»

кучу

кучу (Якутский → Якутский)

аат., бот. Ойуур саҕатыгар, сэдэх мастаах ойуурга, куруҥҥа үүнэр элбэх сыллаах от үүнээйи. Сибэккилэрэ бытархай, хойуу, тэтэркэй өҥнөөх. Кипрей узколистный, иван-чай
Хаалбыта ынаҕы сайдаабыт Кучулаах лааҥкылаах куруҥум. Күннүк Уурастыырап
Кучу — үүттүгэннээх от дииллэрин билэрим. Ынах-сүөһү кучуга мэччийдэҕинэ, сирин тэбэн күһүн хойукка диэри сайыҥҥылыы күрүлэччи ыатар. ФВС К

сылаастыы

сылаастыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Сойуппакка эрэ, сылаас эрдэҕинэ. Не давая остыть, в тёплом виде
Буспут сылгы этэ сылаастыы да, тымныылыы да сииргэ үчүгэй. Дьиэ к. Ньирэйгэ иһэрдиллэр үүтү ынаҕы ыат, сылаастыы, хас да хос маарыла нөҥүө сиидэлэнэр. ПНС ЫСҮө
[Сирдьит] чыычаахтар саҥаларынан күнү-дьылы билгэлииргэ, тугут тириитин сылаастыы сүлэргэ эмиэ үөрэттэ. А. Алдан-Семёнов (тылб.)