ыатар 1 диэнтэн хай
аата. Утуйардыы оҥостон сыттыбыт. Урукку курдук ону-маны ыатарыы, ыаһахтаһыы суох. Э. Соколов
Якутский → Якутский
ыатарыы
ыатар
туохт., сөбүлээб.
1. Урут буолбуту, былыр үйэтинээҕини эмиэ хат сөргүтэн, көбүтэн таһаар. ☉ Ворошить, вновь поднимать, вспоминать старое, давно забытое. Ойуун баҕайы абырыыра биллибэт, бостуой үөһээҥҥини-алларааҥҥыны барытын ыатарыа. Күннүк Уурастыырап
Арай кэлин наар санаа кулута буолар, уруккуну-хойуккуну ыатарар үгэстэннэ. Е. Неймохов. Оҕонньоттор кэпсэтэ олороллор, табахтыыллар, уруккуну-хойуккуну ыатараллар. Доҕордоһуу т.
2. Туох эмэ олус ыараханы кыай, ону кыайар күүстээх буол (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Обладать достаточной силой, чтоб одолеть, осилить кого-что-л. (обычно употр. в отриц. ф.)
Лип хара (диэлиги) халҕаны сэттэ да киһи кыайан ыатарбат. Саха фольк. Булчут атахтара ыараан, туох да кыайан ыатарбат буоланнар, сиргэ үүммүт курдук буолан хааллылар. Р. Кулаковскай
Оҕонньор сундууга олус да ыарахан. Ким да ыатарбат, наартаҕа сатаан тиэллиэ суох. «Кыым»
♦ Киһи сатаан ыатарбат — киһи өйүгэр батаран кыайан эппэт, сатаан кэпсээбэт (туох эмэ олус ыараханы, дьулаан быһыыны этэргэ). ☉ Трудно найти слова, чтобы описать это (напр., о чём-л. страшном)
Ньиэмэстэр саба түһэннэр, Аҕа дойдубутугар тыын быстар куттала, киһи сатаан ыатарбат кытаанахтара үөскээбиттэрэ. «Чолбон»
Кини ийэлээх аҕата киһи сатаан ыатарбат, сокуоҥҥа баппатах буор иһээчи дьон этилэр. Н. Гоголь (тылб.)
ср. др.-тюрк. аҕыт ‘заставить подняться, поднять’
Еще переводы: