даҕ. Ыйаастыгас соҕус. ☉ Слегка раскосый
Массыынаттан ыйаастыгастыҥы харахтаах, уһун синньигэс кубаҕай сирэйдээх, …… эргэ сиэрэй бүрүүкэлээх, орто уҥуохтаах киһи тахсан, Баһыккаҕа илиитин уунна. Софр. Данилов
Чочумча ыйаастыгастыҥы тылбыы харахтарынан халлааны күндээрдэ көрүтэлээн тырымнаамахтыыр. С. Курилов (тылб.)

прил. икки аҥы барбыт, кылчаҕар, ыйаастыгас; раскосые глаза кылчаҕар (икки аҥы барбыт) харахтар.

көр одьо
[Ыт] үрэригэр куолаһа кыыкынаан иһиллэр, хараҕа ыйаастыгас одьо-дьодьо буолар. СЫаКЫ

кынтаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Уулусса икки өттүнэн мааны кыргыттар туохха да болҕойботтук кынтаҥнаһа хаамсаллар, бары ыйаастыгас хара ачыкылаахтар. Л. Попов

сүүр I диэнтэн төхт
көрүҥ. Кыысчаан ыйаастыгас хараҕын уута оһуордаах таба тыһа сыттыгар сүүрбэхэлиир. Л. Попов
Туораҥа төттөрү-таары сүүрбэхэлээтэ. А. Сыромятникова
Максим гимнастика оҥордо. Сүүрбэхэлээтэ, саҥа хаарга кылыйда, буурдаата. «ХС»

көр чоккуруос
[Андаҕар тыла:] Көрөр хараҕым чаккырыас хара таас буоллун. ПЭК ОНЛЯ II
Дьахтар ыйаастыгас чаккырыас хараҕын симириктэтэн, миигин көрөөт, мичилийэ түстэ. Н. Габышев
Кэрэххэ туттуллар сылгы кыталык элэмэс, чаккырыас харахтаах, далан араҕас эбэтэр кыыс кэрэ буолуохтааҕа. ПИС СТС

көр кынчыатаа
Иккис маачахам мөлбөйбүт толору эттээх-сииннээх, маҥан сирэйдээх, кырыктааҕынан кынчыаттаабыт кыараҕас, ыйаастыгас харахтаах Ылдьаана диэн дьахтар. И. Гоголев
Эһэ сотору-сотору туой үөһэ хантайан Чүөчээскини көрүтэлээтэ да, көрбөт быһыылаах, туой атын сир диэки кынчыаттыыр. Суорун Омоллоон
Кини сып-сытыытык көрбүт кыараҕас харахтара туспа үлэлии баран эрэр уоллаах кыыс көхсүлэрин кынчыаттыы көрдүлэр. П. Аввакумов

даҕ. Ыйаастыгастыҥы уһун синньигэс (харах быһыытын этэргэ). ☉ Продолговатый, миндалевидный, раскосый (о форме глаз)
[Дьахтар] биһиги диэки хойуу кыламаннаах тылбыгыр харахтарынан соһуйбуттуу көрдө. Н. Габышев
Кулуһун аттыгар биир атах сыгынньах кыыс чохчойон олорон, икки тылбыгыр, буспут моонньоҕон курдук, хап-хара хараҕынан уоту супту одуулуур. Күндэ

сыһ. Дьиктиргээбиттии, соһуйбуттуу (көр-иһит). ☉ Настороженно, удивлённо (смотреть)
Тугу эрэ дьиибэргээбит курдук, чөрбөччү көрбүт ыйаастыгас соҕус сырдык харахтаах. Амма Аччыгыйа
Кыра уол муодарҕаан чөрбөччү аҕатын диэки көрөн кэбиһэкэбиһэ, муннун өрө сыҥсыйар. Эрилик Эристиин
Хап-харанан минньигэстик Чөрбөччү көрө-көрө, Хайдах-хайдах кэрэкэтик Ол кыыс күлэр-үөрэр. И. Эртюков

даҕ., поэт. Сырдык-ыраас, кэрэ. ☉ Совершенно ровный, гладкий, чистый, светлый
Сир-дойду күөх тунаҕынан Сууланан ахан турар, …… Ытык алаастар кырта кырдалларынан Ыһыахтар бөҕө чугдаараллар. П. Тобуруокап
◊ Кырта маҥан – ис иһиттэн сырдыыр, сыдьаайар маҥан. ☉ Ослепительно белый, как бы светящийся изнутри, излучающий свет
[Эдэркээн дьахтар] ыйаастыгас харахтарын, хараҥаччы кыната хаастарын, тэтэркэй имнээх кырта маҥан сирэйин, имигэс хамсаныытын Тороев өйүгэр түһэрэ охсон ылла. Л. Попов
[Омукаанчык] Кылаан түүтэ кылбайар Кырта маҥан кырсатын Кыыска кэлэн бэлэхтиир. С. Дадаскинов
ср. монг. гилта ‘лоск, блеск’