Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ынчыктас

  1. ынчыктаа диэнтэн холб. туһ. Биһиги Шагуровпыт ньиэмэс плащ-палаткатын бүрүммүтүнэн сыттаҕына, кэлэн наһыылкаҕа уураары көтөҕөн ынчыктаспыттар. Т. Сметанин
    Бэрт чугас сиргэ үнүөхтэһэн, ынчыктаһан тиийэрбит ыраах. С. Маисов
  2. Тугу эмэ кыайбакка, сатаабакка, ырычаахтаһан, өр бодьуустаһан саҥа таһаара-таһаара оҥор, гын. ☉ Кряхтеть, пыхтеть от физического напряжения
    Ыйытыллааччы уол, Микиитэни кытта үлэлиир батараак Дабыыт, хам хаппыт этэрбэһин устаары оһох кэннигэр ынчыктаһа олорон, дэбигис саҥарбат. Амма Аччыгыйа
    Сылайбыт киһи быһыытынан олоппос ылан, аа-дьуо саппыкытын устан ынчыктаста. П. Аввакумов
    Дьөгүөссэ бэрт өр ынчыктаһан, хостоһон, ис сиэбиттэн имиллибит кэнбиэрдээх суругу таһааран, Михаилга ууммута. «Чолбон»

Якутский → Русский

ынчыктас=

кряхтеть над чём-л.; көтөҕөн ынчыктас= кряхтеть, поднимая что-л. тяжёлое.

Еще переводы:

тахсымахтаа

тахсымахтаа (Якутский → Якутский)

таҕыс диэнтэн тиэт
көрүҥ. Өрө хатаастан ынчыктаһан балачча тахсымахтаан иһэн, төттөрү сурулаата. Амма Аччыгыйа

ынчыктаспахтаа

ынчыктаспахтаа (Якутский → Якутский)

ынчыктас диэнтэн тиэт
көрүҥ. Оҕонньор ампаарын кэннигэр тугу эрэ гынан ынчыктаспахтаата. Амма Аччыгыйа

ичигэстэс

ичигэстэс (Якутский → Якутский)

ичигэстээ диэнтэн холб. туһ. Отонноох сири булбут дьоҥҥо тиийэн, ичигэстэһэн киирэн барда
 Муус кыаһааннары ичигэстэһэн ынчыктаста. Софр. Данилов

силлэн

силлэн (Якутский → Якутский)

силлээ диэнтэн бэй
туһ. [Чуркин] ытыһыгар силлэннэ уонна олбуор айаҕын чанчык баҕанатынан өрө хатаастан ынчыктаста. Амма Аччыгыйа

дьабдьылыһыы

дьабдьылыһыы (Якутский → Якутский)

дьабдьылыс диэнтэн хай
аата. Өлөр өлүү сарбайан эрэр илиититтэн сыыһа туттара сатыырдыы, [Соппуруон] хаҥас атаҕын дүлүҥ курдук соспутунан эмиэ дьабдьылыһыы, ынчыктаһыы саҕаланна. У. Нуолур

чардырҕаһыы

чардырҕаһыы (Якутский → Якутский)

чардырҕас I диэнтэн хай
аата. Охсуһуу-кыргыһыы уон төгүл улаатан, ыһыы-хаһыы, ынчыктаһыы-дайбаһыы, ырдьыгынаһыы, чардырҕаһыы …… сулустары, ыйдары сууллара сыста. Д. Апросимов

быгыалатыы

быгыалатыы (Якутский → Якутский)

быгыалат диэнтэн хай
аата. Ааҕыы техникатын баһылыы илик оҕо ааҕарын хонтуруолланарга бары сыратын уурар, бэл тиритэр-хорутар. Дьэ онно буолар ынчыктаһыы-кириэтэһии, эппэт кэлэҕэй курдук быгыалатыы эҥин. ЧКС ОДьКИи

ырычаахтаһыы

ырычаахтаһыы (Якутский → Якутский)

ырычаахтас диэнтэн хай
аата. Хас боппуруос аайы ырычаахтаһыы, халбарытыһыы муҥура суох. Софр. Данилов
Кэпсээн үгүс миэстэтэ ырыган ат ырычаахтаһыытын, герой ис санаатын алыс ымпыктаан ойуулааһыҥҥа бэриллэр. Н. Тобуруокап
Халыҥ хаардаах ойуур иһигэр, онно-манна хаарга батары түһэ сытар бэрэбинэлэри хаһан, хостоон тиэйэр буоллубут. Ырычаахтаһыы, ынчыктаһыы үксээтэ. «ХС»
Кэлэр сезоҥҥа былаан биллэ улаатыыһык. Эмиэ ырычаахтаһыы бөҕө буолсу. «ХС»

сүгүлээн

сүгүлээн (Якутский → Якутский)

аат. Сатарыйыы, үрэйсарай буолуу; тыас-уус, айдаан. ☉ Беспорядок, хаос; шум-гам, волнение
Аан дайдылара Атыйах курдук айманна, Ийэ сирдэрэ Иин курдук иҥнэһиннэ, Өлүү дүбдүргэнэ, Өһөгөй сүгүлээнэ Манна буолла. П. Ойуунускай
Аттар бааллан туралларыттан даҕаны, ыраахтан иһиллэр сүгүлээнтэн, айдаантан даҕаны сылыктаан, Захар дьон мустубут дьиэлэригэр көтөн түспүтэ. В. Гаврильева
Ыһыы-хаһыы, ынчыктаһыы-дайбаһыы, ытырсыы-кэбийсии сүдү сүгүлээнэ …… сулустары, ыйдары суулларан түһэрэ сыста. Д. Апросимов
ср. бур. һүгэлсөөн ‘дебош’

үллэҥнэс

үллэҥнэс (Якутский → Якутский)

I
үллэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Мунньах дьоно үллэҥнэһэ, үөмэхтэһэ, хаһыытаһа түстүлэр. И. Данилов
Итириктэр хаартылаары үллэҥнэстилэр. Амма Аччыгыйа
II
даҕ.
1. Үллэҥнээн, күөгэҥнээн хамсыыр. ☉ Колыхающийся, волнующийся
Кириилин кэбиниэтигэр табах буруота үллэҥнэс. Л. Попов
Мин ырыаларбын кураан тыала буолбакка, Өҥ сайын үллэҥнэс күөҕэ Уу сахалыы эрэ буолбакка — Уон омук тылынан көтүттэ. Н. Босиков
Бу күөгэҥнэс, үллэҥнэс кытархай сардаҥалар, тыыннаах курдук ибигирии хамсыыллар. «ХС»
2. Биир кэм хамсыы-имсии, төттөрүтаары кэлииттэн-барыыттан уларыйа турар (хол., элбэх киһи мустубута). ☉ Беспорядочно, хаотично двигающийся, колышущийся (напр., о толпе людей)
Микиитэ балаҕанын үрдүгэр ынчыктаһан таҕыста, Бэһиэлэйэптэр дьиэлэрин таһа үллэҥнэс киһи-сүөһү буолбут. Амма Аччыгыйа
Баһаарга тийбитэ, киһи-сүөһү үллэҥнэс, хардары-таары аалса, тура хаамса сылдьаллар. Болот Боотур
Биэс мүнүүтэ ситэ туола илигинэ хонтуора дьиэ иһэ тиллэ түстэ: киһи бөҕө үллэҥнэс буолла, суот тыаһа лаһырҕаабытынан барда. Р. Кулаковскай
3. көсп., кэпс. Олус элбэх, баһаам. ☉ Многочисленный, множественный
Ордьонумаан ойуун дьон хараҕын баайарын туһунан араас кэпсээн эмиэ үллэҥнэс. И. Гоголев
Харчыта диэн өлөҥ от курдук үллэҥнэс! Н. Якутскай
Били урукку былааска «үспүкүлээн» диэн үөҕүллэр дьон «кэмэрсээн» диэн кэрэхсэбиллээх ааты ыла охсон көһүлүөктэрэ үп-үллэҥнэс харчы буола түстэ. «Чолбон»