Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ырдьай

дьүһ. туохт.
1. Илин тиистэриҥ килэйэн көстөллөрүн курдук уостаргын ыртаччы тутун. Скалить зубы, скалиться
Дьэргиэйэп күлэн ырдьайбытынан киирэн, Фокиҥҥа халыҥ дьаптал харчыны туттаран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Аһыыбыттан-абабыттан ынырыктык ырдьайан ытыыр быһыылааҕым да, хараҕым уута тоҕо эрэ кэлбэтэ. С. Маисов
Көрүүй, ол бөрө тииһэ Киһи дьулайыах ырдьайар. А. Кондратьев
2. Кыратык аппайа, сэгэйэ арыллыбыт курдук көһүн. Быть раскрытым, разинутым, зиять
Күн ырдьайа киириитэ, үрэх сир анысхан тыына салгыйбытынан барда. Болот Боотур
Хандалы кылырҕаан ыыспаҕа ытыллан, Кыһыл эт ырдьайан, Өһөх хаан ыһыллан, Күннэри түҥкэтэх түрмэҕэ тиийбитэ. Таллан Бүрэ
Биллэ хараҥаран барда, арҕаа саҕахха эрэ бэрт синньигэс балаһа быһах биитин курдук кытарымтыйа ырдьайан көстөр. «ХС»
Ырдьаччы (ырдьайа) быһынна көр ырдьаччы
3
[Кууһума] хаартылаан сүүйэ-сүүйтэрэ сылдьан баран, ырдьайа быстан, хоргуйан ыспыраабынньык дьиэтин куукунатыгар киирэн чаҕар кыыска аһаан баран олорор. Эрчимэн
Киэһэтин бостуук түбүгүн бэйэбинэн амсайан ырдьайа быстан, ол эрээри бэркэ астынан төттөрү айаннаһан испитим. В. Васильев
ср. др.-тюрк. йырыш ‘обнажать, оскаливать зубы’, алт. ырчай, хак. ырсай, п.-монг. ирдьайи ‘скалить зубы’, монг. ярҕайх ‘обнажать ряд чего-л. (напр., зубы)’

Якутский → Русский

ырдьай=

образн. 1) скалить зубы, скалиться; 2) зиять (о ране). ырдьайыы и. д. от ырдьай=. ырдьас: ырдьас гын = момент.-однокр. от ырдьай = внезапно оскалить; зубы, вдруг оскалиться.


Еще переводы:

щериться

щериться (Русский → Якутский)

несов. разг. ардьай, ырдьай.

ырдьат=

ырдьат= (Якутский → Русский)

побуд. от ырдьай = показывать, оскаливать зубы; эһэ тиистэрин ырдьатта медведь оскалил зубы.

ырдьах гын

ырдьах гын (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн көстө түһүү. Аркадий тииһин килэтэн ырдьах гынна. В. Протодьяконов

ырдьас гын

ырдьас гын (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн көстө түһүү. Хаһаактар эмиэ үөннээхтик ырдьас гыннылар. И. Гоголев
Саллаат күлэн ырдьас гынна. А. Сыромятникова

ырдьат

ырдьат (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн дьаһ
туһ. Киһи …… сымыһаҕын быһа ытырбыт, тииһин ырдьаппыт. Суорун Омоллоон
Сэмэн, тииһин ырдьатан баран, туохтан эрэ күлэн саһыгыраан кэлэр. Амма Аччыгыйа
Күтүр улахан күөрт бөрө …… ардай аһыытын ырдьатан улуйда. В. Протодьяконов

ырдьас

ырдьас (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн холб. туһ. Мин бачыыҥкабын кэппитим, тоһоҕолоро ырдьаһа сылдьаллар. Дьүөгэ Ааныстыырап
Тиистэрэ ырдьаһан, хараҕын онно чөҥөрүйэн …… көрөргө ынырык этэ. И. Федосеев
Анарааҥҥылар кэнниттэн күлэн ырдьаһан хааллылар. В. Короленко (тылб.)

оскал

оскал (Русский → Якутский)

м. ырдьайыы, тиис көстүүтэ, тиис килэйиитэ; оскал зубов тиистэрин көстүүтэ.

ырдьалын

ырдьалын (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн бэй., атын
туһ. Хоруоп кэннигэр киһи дьардьамата хотууру өрө туппутунан ынырыктык ырдьаллан турар. Амма Аччыгыйа
Тиит күлүгэр Иһийэн турбут Аргылла: «Бэйи, көрүллүө!» — диир курдуга, Ымах гынан, ырдьаллан. Эллэй
Далын аанын аһан, тутаары көрбүтэ, «үтүөбүн көр» диэбиттии, атын төбөтө кыа хаан буолан ырдьаллан сытар эбит. М. Доҕордуурап

ырдьаҥнаа

ырдьаҥнаа (Якутский → Якутский)

ырдьай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ата ырдьаҥныы-ырдьаҥныы өлөн барбыт. Суорун Омоллоон
Атын оҕолору куобах гынан тутуталаары, Микиитэ хараҕын тиэрэ-маары көрө-көрө, саҥата суох ырдьыгынаан ырдьаҥныы олордо. Амма Аччыгыйа
Өскө хоту ирии барар түбэлтэтигэр сирбит сиигэ ырдьаҥнаан ууга барар куттала үөскүө. ПНИ ЭД

дьаптал

дьаптал (Якутский → Якутский)

I
1.
дьапталҕа диэн курдук. Хайа таас дьапталын Хаһаннар, түөрэннэр, Хап-хара чох быарын быһыта түстүлэр. Н. Босиков
Халлаан уонна ардах уулара хайаны өссө суурайаллар, онон таас чох дьапталларыгар салгыны киллэрэллэр. ДьДьДь
2. даҕ. суолт. Үрүт-үрдүгэр араҥалыы ууруллубут, сытар. Уложенный слоями, лежащий пластами
Дьэргиэйэп күлэн ырдьайбытынан киирэн, Фокиҥҥа халыҥ дьаптал харчыны туттаран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Кини кэпсиир Дьааҥытын сис хайаларыттан биирдэстэрин дабайан эрдэҕим, Аллараа - дьаптал хайалар, үөһээ - өссө үрдүк мөҥүөн арҕастар. С. Федотов
II
аат. Хаптаһыны тэлгэччи ууран оҥоһуллубут тэлгэх. Настил из досок
Дьаптал орон дьаралҕаннаах буолла. ПЭК ОНЛЯ III
Мин сыарҕаны, оҕону чинчийэн көрөбүн. Оҕус кирдиэхтээһиниттэн оҕо сулбуруҥнаан кэннин диэки барбыт уонна төбөтө дьаптал быыһынан түһүөхчэ буолбут. Р. Кулаковскай
Алларааттан Алдьархай бөҕө Алдьатан тахсыаҕа диэн Алта хос дьаптал мас муосталаах эбит. ТТИГ КХКК