Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эмсэҕэлээччи

эмсэҕэлээ диэнтэн х-ччы аата
Эмсэҕэлээччини ыҥыран, малларын көрдөрдүбүт. Барыта, хата, баар эбит. ЕМП БС

эмсэҕэлээ

туохт.
1. Оһолго түбэһэн туоххун эмэ өлөр, эчэт. Пострадать от травм, увечий, полученных при несчастном случае
Тыыннаах, өйдөөхсанаалаах хаалбыт дьонтон барыларыттан Иван Васильевич ордук эмсэҕэлээн сытар. Амма Аччыгыйа
[Охсуһууга] Киһитэ мин буоламмын, араа-бараа биэртэлэстим эрээри, лаппа эмсэҕэлээтим. Н. Лугинов
Тустуук бэрбээкэйинэн олус эмсэҕэлээччи. Онон [бэрбээкэйи] мэлдьи бу курдук имитэр куолу. Э. Соколов
2. Туохха эмэ оҕустаран алдьан-кээһэн, улаханнык сатарый, иэдээҥҥэ түбэс (хол., сэрииттэн, айылҕа үлүгэриттэн). Пострадать от чего-л. (напр., войн, стихийных бедствий); терпеть бедствия, лишения
Биһиги улуу дойдубут уһун, кырыктаах сэриигэ эмсэҕэлээбит дириҥ экэнэмиичэскэй баастарын оһорунар сүдү түбүккэ түспүтэ. Эрчимэн
Халаантан алта тыһыынча түөрт сүүсчэ киһи эмсэҕэлээтэ. «Саха с.». Сир хамсааһыныттан эмсэҕэлээбит Киргизия соҕуруу оройуоннарыгар олох-дьаһах, үлэ-хамнас урукку тэтимин ылынан эрэр. «Кыым»
«Сэриигэ эмсэҕэлээбитиҥ дуо? — Синицын оҥоһуу тиистэри салла көрөн ыйытар. — Сороҕор сэриитэ да суохха эмсэҕэлээччилэр». «ХС»

Якутский → Русский

эмсэҕэлээ=

пострадать от чего-л., из-за чего-л.; онтон эмсэҕэлээн ыалдьыбыт он от этого и заболел; бааһыттан эмсэҕэлээн сыппыт из-за своей раны он слёг; онтон кини эмсэҕэлиэ от этого он пострадает.


Еще переводы:

жертва

жертва (Русский → Якутский)

ж. 1. ист. (жертвоприношение) сиэртибэ, бэлэх, иччилэри күндүлээһин; принести в жертву сиэртибэ биэр, сиэртибэлээ; 2. (самопожертвование) сиэр-тибэлэнии, сиэртибэ буолуу, бэйэни сиэрти-бэлэзһин; 3. (пострадавший) сиэртибэ, эмсэҕэлээччи; жертвы агрессии агрессия аһылыга; он стал жертвой своей неосторожности кини бэйэтин сэрэҕэ суоҕун сиэртибэтэ буолла.

эмсэҕэлэт=

эмсэҕэлэт= (Якутский → Русский)

побуд. от эмсэҕэлээ =.

бастакы

бастакы (Якутский → Якутский)

  1. маҥнайгы диэн курдук. Икки сыл буолан баран бастакы кылааһы бастыҥынан бүтэрэргэ кыыс тылын биэрбит. Амма Аччыгыйа
    Ол билигин саҥа анаммыт учууталлара кыайан кэлбэккэ, үөрэнэ иликтэр. «Алтынньы бастакы күнүгэр кэлэр үһү, аны сэттэ хонук хаалла», – диэн ааҕа сылдьаллар. Суорун Омоллоон
    Атырдьах ыйын бастакы күннэригэр кулууп хара муостата оҥоһуллан, үрдэ сабыллан, даҥа ыһыллан, хоруобуйатын саайыыга киирдилэр. М. Доҕордуурап
  2. Инники сылдьар, атыттар иннилэригэр баар. Находящийся впереди других, передовой, головной
    Уйбаан оҕонньор Тогойкинныын бастакы сыарҕаҕа олороннор, үрүйэни өрө сыыйан, сис оройугар дьоннорун кытта бииргэ тахсыһан бараннар улам куоттар-куота турдулар. Амма Аччыгыйа
    Бастакы аттаахтар Лоҥкууданы өҥөс гына түспүттэригэр …… ыарҕа толоон кутаа уотунан кытыаста олороро көһүннэ. М. Доҕордуурап
    Алта уон биирис гвардейскай дивизия бастакы эшелоҥҥа кимэн киирэрэ. «ХС»
  3. Олох эрдэтээҕи, маҥнайгы. Первоначальный, самый ранний
    Архыып Абаҕыыныскай – саха сэбиэскэй суруйааччыларын бастакы көлүөнэлэрин бэрэстэбиитэлэ. Софр. Данилов
    Аан дойдуга бастакы паарынан барар массыына аатырар Темзаҕа айыллыбыта. П. Филиппов
    Дьокуускайга учууталлар идэлэрин үрдэтэр институт, оскуола туһунан саҥа сокуону олоххо киллэрии бастакы опыттарын түмэн кинигэ бэлэмниир үһү. «ХС»
  4. Хайа эмэ өттүнэн атыттартан ордук, үрдүктүк сыаналанар. Лучший среди прочих в каком-л. отношении, отличный
    Урукку сөмөлүөт түһэр сирэ бастакы кылаастаах бетон суоллаах бөдөҥ аэропорт буолбут. И. Данилов
  5. Сүрүн, тыын суолталаах (хол., дьарык). Основной, жизненно важный (напр., о занятии). Былыргы дьон бастакы үлэтэ – булт бултааһына. Саха фольк.
    Бастакы көмө – оһолго түбэспит эбэтэр эмискэ улаханнык ыалдьыбыт киһиэхэ (сүөһүгэ) оҥоһуллар маҥнайгы суһал көмө. Первая медицинская помощь
    Оһолго бастакы көмөнү оҥорууттан эмсэҕэлээччи доруобуйата улахан тутулуктаах. «ХС»
    Сэминээрдэргэ, атын араас боппуруостары сэргэ, табаһыттары ыалдьыбыт табаларга бастакы көмөнү оҥорорго үөрэтэбит. «Кыым»
пострадать

пострадать (Русский → Якутский)

сов. эмсэҕэлээ, алдьан, ньочоотур; село пострадало от пожара дэриэбинэ уоттан эмсэҕэлээтэ.

сөргүтүн

сөргүтүн (Якутский → Якутский)

сөргүт 2 диэнтэн бэй
туһ. Куонаан оҕонньор дурдатын сөргүтүннэ. Н. Заболоцкай
Комбайнёрдар …… ардахтан эмсэҕэлээбит от отууларын сөргүтүннүлэр. БТУоТ

сүрүннэнии

сүрүннэнии (Якутский → Якутский)

сүрүннэн диэнтэн хай
аата. Сорох сорохтор тойотторбут сыһыаннарын ордук сүһүрдэн биэрэллэр, онтон биир сүрүннэнии өссө ордук эмсэҕэлиир. «ХС»

хайдыган

хайдыган (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэнник хайдар, кэбирэх. Некрепкий, ломкий, хрупкий
Чараас туйахтаах сылгы туйаҕа хайдыган, эмсэҕэлиир идэлээх диэн туораталлар. АНП ССХТ

эрээдий

эрээдий (Якутский → Якутский)

туохт. Ааспат-арахпат ыарыылаах буол, улаханнык эмсэҕэлээ. Иметь хроническую болезнь, получить сильное увечье. Кырдьаҕас сылгы эрээдийэрэ элбэх буолааччы. Г. Сивцев

дёшево

дёшево (Русский → Якутский)

нареч. 1. (по низкой цене) чэпчэкитик, чэпчэки сыанаҕа; дёшево купить чэпчэкитик атыылас; 2. (легко) чэпчэкитик, кыратык; # дёшево отделаться кыратык эмсэҕэлээ, кыраннан толун.

эрээдэр

эрээдэр (Якутский → Якутский)

туохт. Ыалдьан, эмсэҕэлээн аанньа аһаабат буол. Страдать из-за какой-л. болезни, терять аппетит, заболевать
[Оҕус] туохтан холбураатаҕай күөх сайыҥҥа, ама? Эрээдэрбит дуо? А. Сыромятникова