көр айа-дьойо
«Айадьуо» аргыстаах, Энэлгэн-сыналҕан эҥээрдээх, Муҥнанар-муҥатыйар доҕордоох. Өксөкүлээх Өлөксөй

көр буйа-буйа
Буйабуйа!!! Буйака!!! Дайака!!! Буор сир уйбат буйаката буоллун!!! Этэр тылым иччитин, Энэлгэн тойук илбиһин Икки тэргэн сэгэй кулгааххынан Истэ сэргэҕэлээн тур эрэ. П. Ойуунускай

аат. Ньээҥкэ буолар киһи. ☉ Работающий няней, нянькой
Арай бу дьиэ хаҥас өттүгэр чуулаан баарыгар дьахтар төрөөрү энэлгэнэ буола сытар. Онно дьахталлар, ньээҥкэһиттэр киирэллэр-тахсаллар. Саха ост. I. Биирдэ аатыгар ийэтэ уолугар бэрэски оҥорон ыыппыт, ньээҥкэһит эмээхсининэн. Саха фольк.

эммэний диэнтэн дьаһ
туһ. Аҕыс чардын иһиттэн, Тоҕус ыйга дурдалаан, Угаарыскай күөх окко Угунньалыыр буурайга, Эримэх бэйэтин эммэнитэн Энэлгэн-сыналҕан эҥээрдээн, Түөнэ чопчу төбөбүнэн Түһэн төрөөбүтүм баар этэ. С. Зверев
Кинилэр, эн кулгааххар сипсийэн, эккин-хааҥҥын эммэнитэргэ кыһаналлар. А. Сыромятникова

аат. (үксүгэр тард. ф. тут-лар). Кыра оҕоҕо эбэтэр саҥарааччыттан лаппа балыс киһиэхэ эйэҕэстик туһаайан этэр, ыҥырар тыл. ☉ Голубчик (мой), голубушка (моя), дитятко (мое), ласковое обращение к значительно младшему по возрасту
«Айа-дьойо» аргыстаах, энэлгэн-сыналҕан эҥээрдээх, Муҥнанар-муҥатыйар доҕордоох, «Кутукаларыам» — диэн кутукунатар кубулҕаттаах дьахтар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Хайыаҥый, кутукаам, арай саһан көр. Манна [хотон диэки ыйар]. С. Ефремов

олоо-молоо көрүтэлээ — ол-бу диэки хайыспахтаа (кэтит сирэйдээх киһи туһунан этэргэ). ☉ Смотреть бессмысленно по сторонам, поворачиваясь туда-сюда (о человеке с широким лицом)
Ынчыга ыксаппытыгар Энэлгэнэ элбээбитигэр Оҕонньоро уолуйа соһуйан, Омургутуйа куттанан, Олох маһыгар олоро түһэн Олоомолоо көрүтэлээтэ. П. Ядрихинскай

санньыар II диэн курдук
Убайын туһунан санаатаҕына, Иннокентий Петрович сүрэҕин туох эрэ …… бобута тутарга дылы гынар. Этигэр-хааныгар улугурдар санньылҕан нүөлүйэн киирэр. М. Ефимов
Сирдьит уол ыллыыр биир кэм энэлгэн Сахалыы санньылҕан ырыатын, Манна да көҥүл буурҕата дэбилийэн Уларытыа хамначчыт дьылҕатын. «ХС»

сыһыан т. Кыра оҕоҕо, бэйэҕиттэн балыс уонна таптыыр дьахтарга таптаан, атаахтатан, эйэргээн ыҥырарга туттуллар тыл. ☉ Обращение старших к детям, к любимой женщине, выражающее любовное, ласковое отношение
«Тоойуом, сыччыыйыам, кэлимэ», — диэн ааттаһар ийэтэ энэлгэнин быыһыгар. Амма Аччыгыйа
[Чоргулла:] Сэгэртэйим, сыччыыйым, Күөрэгэйим! Кокууккаҕын түөскэр ыга туппутунан токуллан сытаахтаатаҕыҥ. И. Гоголев

аат. Ыалдьан эбэтэр тугу эмэ тулуйбакка ис-искиттэн дириҥник ыҥырҕаан саҥа таһаарыы. ☉ Стон, стенания
Эмп сыта саба биэрэр, Энэлгэн, ынчык иһиллэр. Күннүк Уурастыырап
Көрүдүөр тобус-толору бааһырбыт дьон. Ынчыктара, айакалааһыннара — киһи тулуйуох үлүгэрэ буолбатах. Н. Якутскай
Оһох кэнниттэн дьиэлээх эмээхсин ыар ынчыга иһиллэр. М. Доҕордуурап
ср. др.-тюрк. ынчих ‘стонущий’

даҕ. Дороххой, сүһүөхтээх, көҥдөй (оту этиллэр). ☉ Жёсткий, грубый (о траве)
Абааһы кыыһа хороҥ окко таалалыыр үһү (тааб.: баҕа). Өлөксөй уол хороҥ оту уматан табах тардан оппоҥнуур. Амма Аччыгыйа
Кыһыҥҥы бурдуктар солуомалара хороҥ, иҥэмтиэтэ кыра буолар. СИиТ
◊ Хороҥ талыы көр талыы I
Хороҥ талыыта киирэн, Дьэбдьиэ энэлгэнэ улам элбээн истэ. Болот Боотур
Ийэ талыыта Иһинэн киирдэ, Хороҥ талыыта Ходьоҥнотон барда. П. Ойуунускай
Ийэм эрэйдээх ахсынньы ый аамдаам тымныытыгар от тиэйэн, …… итии да киллэриниэх бокуой булбакка, оронугар охтон — хороҥ талыыта кургумун иһинэн кутаа уотунан куппутунан барбыт. Н. Заболоцкай
ср. чув. курак ‘трава’, гагауз. корай ‘сухой бурьян’