Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эрэй-кыһалҕа

аат. Тиийиммэт-түгэммэт буолуу, улахан кыһалҕаҕа ылларыы. ☉ Страдание, лишения, нужда, нищета
Эрэй-кыһалҕа обургу оннооҕор буолуохтары уһуктарын-биилэрин кыларытар баҕайы. Н. Лугинов
Кини [Абаҕыыныскай] төрөппүттэрэ кыра эрдэҕинэ өлөннөр тулаайах оҕо эрэйин-кыһалҕатын көрөн-билэн улааппыта. Софр. Данилов
Болот кытаанахтарга, эрэйгэ-кыһалҕаҕа бэриммэккэ эбии буһан-хатан, сирэлийэ үүнэн истэ. Н. Заболоцкай
Сир үрдүн олоҕун эрэйин-кыһалҕатын кытары эмиэ иэмэх талахтыы эрийсибитинэн барыаҥ. С. Никифоров

Еще переводы:

невзгоды

невзгоды (Русский → Якутский)

мн. (ед. невзгода ж.) эрэй, кыһалҕа; житейские невзгоды олох эрэйэ.

аһарыныы

аһарыныы (Якутский → Якутский)

аһарын диэнтэн хай
аата. Сэрии эрэйин-кыһалҕатын эрдээхтик тулуйуутугар, ахтылҕаны аһарыныытыгар норуотун баай фольклорун билиитэ көмө буолбута чахчы. «Сахаада»

көрсүлүн

көрсүлүн (Якутский → Якутский)

көрүс диэнтэн атын
туһ. Олоххо ардыгар, эрэйи-кыһалҕаны элбэхтик көрсөн эбитэ дуу, ис истэриттэн кимиэллээх, дьыбардаах тыллаах-өстөөх дьону даҕаны көрсүллээччи. А. Бродников

улаатаахтаа

улаатаахтаа (Якутский → Якутский)

улаат диэнтэн атаах.-аччат. [Миронов] бэрт кыратыттан эрэйи-кыһалҕаны эҥээринэн тыырбыта, баардаахтар сирэйдэрин-харахтарын кыҥастаһар кыһыытын-абатын билэн улаатаахтаабыта. Багдарыын Сүлбэ

эмтэс

эмтэс (Якутский → Якутский)

эмтээ диэнтэн холб. туһ. Кыайбатахха көмөлөһөр, Ыалдьыбыты эмтэһэр. С. Данилов
Этэрдээх буолан баран Эрэйи, кыһалҕаны Эттиин-хаанныын бэринэн Эмтэспэт эрэйдээхтэрбит. ЛН ЭЭХХ

муҥ-сор

муҥ-сор (Якутский → Якутский)

аат. Киһ и т уруг ун, өйү нсанаатын айгыратар улахан эрэй, кыһалҕа. ☉ Мука, безмерное страдание (моральное и физическое)
Бу кырдьаҕас көрүҥэр кинилиин муҥ-сор аргыстаспыта киһи хараҕар тутатына быраҕыллар. «ХС»

убай-быраат

убай-быраат (Якутский → Якутский)

аат. Бииргэ төрөөбүт ини-биилэр эбэтэр чугас аймахтыы уолаттар, эр дьон. ☉ Братья
Онно оһох күөдьүтэ, Үөрэ-көтө көбдьүөрэ, Убай-быраат кэриэтэ Уруйдаан көрсүөхтэрэ. С. Данилов
Эрэйбитин-кыһалҕабытын, үөрүүбүтүн-көтүүбүтүн барытын тэҥҥэ үллэстэн, убай-быраат курдук олорбуппут. Г. Колесов

актыыбынайдык

актыыбынайдык (Якутский → Якутский)

сыһ. Эрчимнээхтик, көхтөөхтүк (үлэҕэ, олоххо сыһыан туһунан). ☉ Энергично, активно
Кини [Зверев] кыра оҕо сааһыттан эрэйи-кыһалҕаны билэн, онтон сэбиэскэй былаас сылларыгар саҥа олоҕу тутууга актыыбынайдык кыттан үлэлээбит киһи. Софр. Данилов
Курааны утары охсуһууга бары ити курдук, актыыбынайдык кытыннарбыт кыайыылаах буолуо этэ. М. Доҕордуурап

баҕарыы

баҕарыы (Якутский → Якутский)

баҕар I диэнтэн хай
аата. Мифологияҕа сырдык уобарастар кыайыылара-хотуулара дьон аймах сырдыкка-үтүөҕэ баҕарыытын түмүгүн быһыытынан көстөр. Саха фольк. Некрасов төрөөбүт норуотун олоҕун, кини эрэйин-кыһалҕатын, кини сырдык баҕарыыларын, үтүө дьулуурдарын дириҥник билэрэ. Софр. Данилов. Биһиги, хомуньуустар, дьон эрэлин, баҕарыытын толоруох кэриҥнээхпит. А. Федоров

көччүр

көччүр (Якутский → Якутский)

көччүргэн диэн курдук
[Күөрэгэйдиир барахсан] Күүлэй-дьаарбаҥ хонуубар Көччүр босхо күүлэйдээн …… Кырыыппалыы туойара Кэрэкэтин эриэхсит. Н. Түгүнүүрэп
Нуучча тылын үөрэтии уонна харыстааһын иллэҥ киһи көччүр дьарыга буолбакка, олоххо туттуллар тутаах наада буолар. ЭБЭДьА
Ньукулай Дорогуунап …… муҥ сатаатар туох да эрэйэ-кыһалҕата суох, көччүр олоҕунан олорорго дьулуһара көстөр. ФЕВ УТУ