баллыгыраа диэнтэн холб. туһ. Дьон киирдилэр-таҕыстылар, суруйдулар эҥиннээтилэр, этиһэн эрэллэр диэх курдук баллыгырастылар. А. Софронов
Кыра оҕолор тугу эмэ баллыгырастылар. Амма Аччыгыйа
[Филипп:] Оҕолор, барыҥ, ийэҕитигэр көмөлөһүҥ. Манна биһиги баллыгыраһарбыт элбэх буолуо. С. Ефремов

аат., кэпс. Сынньанар, аралдьыйар соруктаах ханна эмэ хаамыы, сылдьыы. ☉ Прогулка
Бачча дэлэйтэн маппакка, Барыга бары кыттарга, — Экскурсиялаан эҥиннээн Элэҥнэтэн иһэргэ, Борохуотунан муораҕа Борогуулка оҥорорго, Риганан да Таллинынан Эрийсэргэ быһаардылар. Күннүк Уурастыырап

сыһ. Улгумнук, түргэнник уонна эрчимнээхтик (айаннаа, үлэлээ эҥиннээ). ☉ Ходко, бойко и энергично (идти, ехать, работать и т. д.)
Иннигэр Дьэкиимэп дадайан, Тойон-хаан муоһалаан испитэ. Сур ата өрүтэ хантайан Аллаахтык айаннаан биэрбитэ. Эрилик Эристиин
«Белорусь» ходуһа диэки бэрт аллаахтык айаннаан истэ. «ХС»
Кыраабылы аллаахтык тардыалыыгын. «ХС»
Туута аллаахтык халыһыйар. И. Данилов

эб. Этиллэр предмеккэ сөбүлээбэт сыһыаны, кинини сиилиир, сөбүлээбэт санааны көрдөрөр. ☉ Выражает отрицательное отношение говорящего к предмету речи, осуждение, неодобрительную оценку
Ыалым буолуохсут бэйэтэ ханна баара, кимэ биллибэт. Амма Аччыгыйа
Убайым буолуохсут титирэстээбитинэн сиргэ охтон түспүтэ. Л. Попов
Отчуттарым буолуохсуттар бары даҕаны итинник халтай тэбэ, кус оҕолуу эҥиннии сырыттахтара. Р. Кулаковскай

I
туохт. Хаарты оонньуутугар бэтиригинэн туруор. ☉ Ставить в карточной игре денежную сумму (обычно в тройном размере)
Маппый туруорар хаартытын, бэтириктээн, маастаан, холуоккалаан, бөгүүрэлэри сыгынньахтатан-таҥыннаран эҥиннээн, кубулдьутан-ибилдьитэн көрөрө да туос эмэгэт Бадаайаптар тустарыгар бу сырыыга сылаанньыйбатаҕа. Л. Попов
II
туохт., түөлбэ. Иккиэ буолан саанан тэҥҥэ ыт. ☉ Стрелять одновременно (о двух стрелках). Бэтириктээн ытыах

аат. Христианскай таҥара дьиэтин үлэһитэ (таҥара үөрэҕин тарҕатар, таҥараны итэҕэйэргэ үөрэтэр, дьону бэргэһэлиир, оҕону сүрэхтиир, мэлиибэн ыллыыр эҥин). ☉ Священник, поп
Бадаайап Маппыры аҕабыыкка сүрэхтэппит, бэйэтин аннынан суруйтарбыт. Л. Попов
Саянов сүр суостаах тойон буолан, аҕалбыт аҕабыыттарын батыһыннара сылдьан, күүһүнэн, сүрэхтэтэлээн барар. Эрилик Эристиин
Аҕабыыт уонна лөчүөк дьону таҥараҕа тиксэрэллэригэр кумааҕыны кытта кэпсэтэ туралларын сөҕө көрөрүм. «Кыым»
♦ Иирбит аҕабыыт дьыалатын курдук — туох да иилэн ылбат гына булкуллубут туох эрэ. ☉ Как дела сумасшедшего попа (о чем-л. крайне запутанном, запущенном, беспорядочном)
«Дьыалаҥ иирбит аҕабыыт дьыалатын курдук, туох даҕаны дьыалата тигиллибэт, киирэр-тахсар сурунаалгар суруллубат», — дии-дии саҥарар Сиидэрэп. Күндэ
◊ Кэриим аҕабыыта — таҥара дьиэтиттэн ыраах олорор ыаллары, нэһилиэктэри кэрийэ сылдьан оҕону сүрэхтиир, дьону бэргэһэлиир эҥинниир аҕабыыт. ☉ Странствующий священник, обходящий отдаленные стойбища, зимовья, хозяйства и проводящий венчание, крещение детей и другие обряды
Бастаан ойох ыллаҕына, таҥара дьиэтигэр киирэрим буолуо диэн наһаа дьулайа санаабыта, хата, кини дьолугар, кэриим аҕабыыта түбэһэн бэргэһэлээбитэ. М. Доҕордуурап
Айан суолун кытыытыгар олорор буоламмыт, кэриим аҕабыыттара биһиэхэ үгүстүк тохтоон ааһаллара. «ХС»

I
аат. Туох эмэ атылыы эттиктэр икки ардылара. ☉ Промежуток между однородными предметами. Кыра да быыһы-арды булуоҕа
II
сыһ. Үлэ быыһыгар таарыччы (быыска-арыкка ф-ҕа тут-лар). ☉ Между делом, мимоходом
Садырыын уутун кэспиппит, Үрдүк чиэскэ таласпакка, Үтүөнү өҥөнөн буолбакка Үлэлиир быыска-арыкка Үчүгэйи санаан аһарыахха. П. Тобуруокап
Айаҥҥа аналлаах бөскөйбүт тирии бартыбыалыгар биир соруочуканы, соттору, мыыланы, суокканы, паастаны уонна быыска-арыкка ааҕаары, В. Шукшин кэпсээннэрдээх сурунаалы угунна. П. Аввакумов
Быыска-арыкка коллегаларын кытары Саҥа дьыл бырааһынньыгар бэлэмнэнии туһунан кэпсэттилэр. Н. Лугинов
♦ Быыс-арыт бул — 1) тоҕоостоох суолу (хол., быыһанар суолу) бул. ☉ Найти удачный выход (напр., из затруднительного положения)
— Дэдээһэп оҕонньор бэйэтинэн тахсан дьаһайан ахан эрэр ээ! — Ама хайыай? Хата, таҥара көмөлөһөн, быыс-арыт булан, кыһыллар уон тыҥырахтарыттан ордон хаалаахтаата ээ. Эрилик Эристиин
Кини бастакы бандьыыттааһыҥҥа даҕаны, Бэппэлээйэпкэ даҕаны уонна кэнники даҕаны барытыгар сылдьыбыт киһи. Ол гынан баран, хайдах эрэ быыс-арыт булан, туохха да ылларбакка сылдьар. А. Бэрияк
Мин албакаат булунуом. Кини туох эмэ быыһы-арды булар ини. М. Попов; 2) тоҕоостоох түгэни бул (хол., олох иллэҥэ да суох эрээри, кылгас кэмҥэ да буоллар, кимниин эмэ кэпсэтэ, үлэлии эҥиннии түс). ☉ Улучить момент для приема кого-л., разговора с кем-л., несмотря на огромную занятость
Тыыннаах ортоххо хайдах эмэ быыс-арыт булан көрсүһэн көрүллүө. А. Сыромятникова
Икки кыра оҕо көрүүтүн-истиитин, дьиэ-уот түбүгүн, ыччат киэһээҥҥи оскуолатыгар үөрэнэрин соччо-бачча таһаҕас оҥостуммакка, киһи сөҕүөҕүн курдук быыс-арыт булан, араас общественнай үлэҕэ кыттан, улахан убаастабылы ылбыта. «ХС»
Биэс тыһыынчаттан тахса дьонтон быыс-арыт булан, биһигини, саха дьонун, кытта истиҥник кэпсэппитэ умнуллубат өйдөбүлү хаалларда. «Кыым»

1. хомуур солб. аат. Предметтэр холбуу ылыллыбыттарын түмэн көрдөрөр тыл. ☉ Указывает на совокупность предметов, явлений и полноту охвата чего-л. (всего, весь)
   Оол иһирик ойуурдарга көтөр кынаттаах араас бииһин ууһа: курупааскылар, эрдэҕэс улардар, уһуутуур улуннар, куоҕалдьыһар кубалар, куйбалдьыйар хоптолор – бары мустубуттар. Амма Аччыгыйа
   «Дорооболоруҥ, ыалдьыттар», – диэн кини барыларын кытта дорооболостор даҕаны, кыыс диэки супту хаамта. Софр. Данилов
   Барытын өйдүүбүн: Сайыны, сайылыгы, Лыахтыын сырсар сырыыны, Өҥ сайын куйааһын, Көлүйэҕэ сөтүөлүүрү. Баал Хабырыыс
2. даҕ. суолт. Бүтүннүүтүн хабар. ☉ Охватывающий всё, целиком
   Саха алмааһа Сэбиэскэй Сойуус уонна бары социалистическай дойдулар наадаларын толорор. И. Данилов
   Дьон аймах сүрэҕин төлөнө Сулустаах эн знамяҥ кылбайан, Бары сир үрдүнэн көһүннэ, Мин улуу хомуньуус баартыйам! Эллэй
3. аат суолт. Туох баара бүтүннүүтэ. ☉ То, что имеется, есть, наличное (всё)
   «Ээй, Нида, ити биһиги көрбүт кыталыктарбыт үҥкүүлэрэ дуо?» – диэн кыланным барыны умнан. «ХС»
   Массыына күүһэ барытын кыайар. П. Филиппов
   Оччотооҕуга барыбыт санаатын эргийэр киинэ – сэрии, фронт этэ. Софр. Данилов
   ♦ Бары барыта – сэнээн, атаҕастаан этии. ☉ Унижающие, оскорбляющие чье-л. достоинство слова; всякая всячина
   Бары барыта тойон-хотун буоллаҕай. Бары барыта сэттээх-сэлээннээх буолан истэҕэй. —Бары барыта нөҥүөһүлээх, түгэхтээх буолан истэҕэй. «ХС». Тэҥн. иттэ барыта
   ◊ Бары барыта – туохха, кимиэхэ эмэ сыһыаннаах бүтүннүүтэ. ☉ Все то, что касается кого-чего-л.
   Лаампа дьиримниир долгунугар күн кыһыл көмүс кыырпаҕын кутар. Бары барыта күлэр-үөрэр, күлүмнүүр. М. Доҕордуурап
   Биһиги иннибитигэр бары барыта үчүгэйдик көстөр. Т. Сметанин
   Бары барыта кыһалҕаттан, үөрүйэхтэн, өйтөн-санааттан төрүттээх. И. Данилов
   Техниканы баһылаатахха ас-үөл, таҥас-сап, барыбарыта дэлэйиэ. С. Ефремов. Бары бүттүүн – барытын хабар. ☉ Всеобщий
   Сэбиэскэй командование бары бүттүүн капитуляцияны модьуйар этиитин төлөрүппэт. А. Данилов. Барыга барытыгар (бары) – кимиэхэ, туохха эмэ сыһыаннаахха бүтүннүүтүгэр. ☉ Относящийся ко всему (сказанному)
   Барыга барытыгар дьахтар киһи намчы илиитэ биллэр: ыраас, тупсаҕай, ис киирбэх. Оһуор, куруһуба. Софр. Данилов
   Бачча дэлэйтэн маппакка, Барыга бары кыттарга, – Экскурсиялаан эҥиннээн Риганан да, Таллинынан Эргийэргэ быһаардылар. Күннүк Уурастыырап. Барыны барытын (бары) – туох баары бүтүннүүтүн. ☉ Охватывая все полностью, без остатка
   Биһиги учууталларбыт этэллэринэн, киһи билбэтэ диэн туох да суох буолуохтаах, киһи барыны барытын билиэх тустаах. Суорун Омоллоон
   Кини барыны бары кэрэхсиирэ: ааспыты, аныгыны, инники кэскили. И. Данилов. Барытын (барытынан) бары – биири да ордорбокко, ымпыгар-чымпыгар тиийэ. ☉ Всё и вся, до мелочей
   Лааһар хайыы-үйэ барытын бары бэлэмнээбит, оҥорбут, атын тутан аҕалан баайбыт, ыҥыырдаабыт этэ. Далан
   Кини Лаана сөхпүт хараҕар барытынан бары дьонтон ордук ураты киһи буолан көстүбүтэ. Н. Лугинов. Бука бары (барылара) – биир да орпокко, барылара аахтара. ☉ Все до единого
   Уу иһинээҕи оттор бука барылара муус оҕуруо кыаһааннанан талбааран тураллар эбит. П. Ойуунускай
   Уота, үөрбүт курдук, уруккутунааҕар ордук күүскэ чачыгыраан умайда, дьиэ иһинээҕи дьон бука барылара сирэйдэрэ-харахтара сүрдээхтик сэргэхсийдэ. А. Софронов

I
туохт.
1. Ханнык эмэ предмет, көстүү о. д. а. аатын эт. ☉ Говорить, произносить название, имена предметов, явлений и т. д. Ньуоҕуһут таба диэн уҥа өттүгэр көлүллэр, көнө сүрүннээх, муоһаланар табаны ааттыыллар. А. Софронов
Саха норуотун кэтит кэскилин, тэбэр сүрэҕин ииппит, хорук тымыра буолбут өрүс диэн ааттыахтарын да ааттыыллар эбит. П. Ойуунускай
2. Кимиэхэ, туохха эрэ аат биэр, ааты иҥэр (анал ааты, эбэтэр уопсай метафора курдугу). ☉ Давать имя (собственное или нарицательно-метафорическое); нарекать кого-что-л. [Күлүк:] Хантан да кээлтим-баартым биллибэккэ, күлүк курдук сырыттаҕым дии, киһи обургу сыыһан да ааттыа дуо? А
Софронов. Аҕабыыт ааттаабыт аата кумааҕыга эрэ сылдьара, кини ааттаабыт аата үс дойдуну бүрүүкүү барара, устуллубат тирии буолара, суоруллубат сыбах буолан сыстара. П. Ойуунускай
Биир саамай оччугуй кутуйах баар. Күөрэгэй кинини, олус кыратын иһин «Туораах» диэн ааттаата. Т. Сметанин
Чульманы Саха сирин саамай соҕурууҥҥу салгынын аартыгынан ааттыахтарын ааттыыллар. «ХС»
3. кэпс. Ханнык эрэ чопчу санааны үөскэт, тылы тарҕат (үксүгэр сөбүлээбэт, омнуолаах). ☉ Распространять, укреплять какое-л. мнение, слух о комчем-л. (обычно отриц., предосудительное)
Биһигини отой үлэлээбэт күүлэй дьонунан ааттыылар. С. Данилов
Быыпсай кинээс Александр ытыллыан үс хонук иннинэ «дойду түүлэһэ» диэн ааттаан баран, нэдиэлэ кэриҥэ буолан төннүбүтэ. М. Доҕордуурап
4. Ким, туох эрэ туһа диэн, анаан сорук оҥостон (кэл, бар эҥиннээ -ан сыһыарх туохт. ф-гар). ☉ Делать что-л. со специальной целью, заниматься чем-л., поставив перед собой целью достичь именно чего-л. (в ф. деепр. на -ан)
Эн биһикки кыыспытын ааттаан, ыраах улуустан ойох ыла кэлэллэрэ биллибэт. Сороххо Күтэр Уйбаан уола баҕалаах буолсу. Н. Неустроев
Дьону көмүү нөҥүө күнүгэр Каландаришвили этэрээтэ саха норуотугар ааттаан суруйбут суруга бэчээттэннэ. Амма Аччыгыйа
◊ Ааттыыр этии тыл үөр. — предмет аата эрэ ааттанар, хайааһына ситэриллэрэ наадата суох, биир эрэ тутаах чилиэннээх этии. ☉ Номинативное предложение. Ааттыыр этии төрүт түһүккэ турар биир тылынан эбэтэр субуруччу ааҕыллар интонациялаах хас да тылынан бэриллиэн сөп
□ Ааттыыр этиилэр уус-уран айымньы саҕаланыытыгар уонна драматическай айымньылар ремаркаларыгар үксүн баар буолааччылар. ЧМА СТҮөТ. Албан ааттаа — ким эмэ аатын-суолун киэҥник биллэр, сураҕырт. ☉ Прославлять, давать громкую славу, знаменитое имя
Киһини үлэ көтөҕөр, албан ааттыыр (өс хоһ.). Айыылаах киһини таҥара баара буоллар байытыа, барҕардыа, албан ааттыа, чыынныа-хаанныа суох этэ. И. Гоголев. Хос ааттаа — киһини быһыы быһан, дьүһүннээн ааты иҥэр. ☉ Давать прозвище кому-л.
Кини ньилбэгэр соттору уурунан олорон, чэйдиир үгэстээх, ол иһин сахалар кинини «Соттордоох Дудаар» диэн хос ааттаабыттар. Л. Попов
Дьонноро Уйбааны Хос ааттаан «Күүрээннээх Уйбаанчык» диэбиттэр. Эрилик Эристиин
II
туохт.
1. Иэйэн-куойан, айманан күүскэ көрдөс. ☉ Молить, умолять, заклинать (часто со слезами)
[Маайа:] Доҕоор, ааттыыбын, көрдөһөбүн, эн миигин итэҕэй, эрэн, сымыйаҕа охтума, мин туох да буруйум, айыым суох. А. Софронов
Ааттыыбын, аҕаккам оҕотоо! Өлөрүмэ, өһөрүмэ. Н. Неустроев
[Күннэй:] Тыый даа, аҕам оҕотоо... Туох буоллуҥ? Охсоору гынныҥ дуу? Ааттыыбын. Суорун Омоллоон
2. Уоскут, саатат (хол., оҕону таптаан, эйэҕэс тылынан). ☉ Успокаивать, утешать (напр., ребенка). Оҕону ытатымаҥ, ааттаан, уоскутан утутуҥ
□ Хас оҕом кыҥкыйын уйабын Ардыгар аҕалыы ааттыыбын. Р. Баҕатаайыскай
△ Санаатын табан сөбүлэһиннэр, тылгар киллэр. ☉ Делать уступчивым, покладистым, сговорчивым (своими ласками, уговорами)
Ый отут хонугун тухары салгылатыҥ: этэ-хаана ыраастаннын. Ыраастанан баран кэргэнин ааттаан ылан кэллин. Саха фольк. «Тукаам, ааттаама, араас буолан, — диэтэ кини. — Соҕуруу барыа буоллар бардыын-бардын, олох да кэлбэтин». Далан
Арай биирдэ Сүөмэ Аҕатын туут хайыһарын, Ааттыынааттаан уларсан ылла. С. Данилов

аат.
1. Айах көҥдөйө бэлэскэ киирэр сирэ, бэлэс саҕаланыыта. ☉ Вход из полости рта в глотку, зев. Тамаххын илит
□ Тамахпар кэбиспитим таарыйымына да хаалбыта. ПЭК СЯЯ
[Вирустар] үөһээҥҥи тыынар уорганы — бэлэс тамаҕын салыҥнаах бүрүөтүн, хабарҕаны, бронхалары буортулууллар. ФВН ЭХК
Эмискэччи сүрэҕэ өрө мөхсөн баран, тохтоон, эмиэ уруккутун курдук тэбэн барбыта, ол эрээри тамаҕа аһыйбыта. М. Шолохов (тылб.)
△ Айах көҥдөйүн кэлин өттө. ☉ Полость зева
Саамал кымыһынан тамаҕын анньынар. ПЭК СЯЯ
Ырбаахылара көлөһүннэриттэн илийэр, тамахтара хатар. Болот Боотур
Өҥүрүк куйааска тамаҕа хаппыт отчукка Амма уутуттан ордук астык утах баар үһүө! С. Федотов
2. Өрүс муораҕа, үрэх өрүскэ, күөлгэ киирэн холбоһор сирэ, төрдө; хомото. ☉ Устье реки, речки; губа
Оттон ол хоту тамахха — Кулаада төрдүгэр — Томороон Ньукулай дурдата дагдаллан олорор. Болот Боотур
Оол курдук, үрэх тамаҕыттан пиэрмэ сүөһүлэрэ киэһээ ыамҥа иһэллэрэ көһүннэ. Далан
[Ананий] күөл тамаҕар түһэр көҥүһү чинчийэн көрдө, мээрэйдээтэ. М. Доҕордуурап
Арай биир күн мин Бүлүү Өлүөнэҕэ түһэр тамаҕын көрөөрү барбытым. В. Иванов
3. Туох эмэ (хол., суол, күөл, алаас) саҕаланар эбэтэр атыны кытта быысаһар сирэ. ☉ Начало чего-л. (напр., дороги, озера, аласа) или межа между ними
Дьонтон дьаадьыйан, атын уулусса тамаҕар киирэн иһэн, Катя эмискэ киһиэхэ саннынан анньылла түстэ. А. Сыромятникова
Эриллэн тахсар суол тамаҕар Улуу пааматынньык туруоруллубут. И. Чаҕылҕан
Суол тамаҕын ахсын ааттаах хаһаактар харабыллыыллар үһү. П. Филиппов
Суол тамаҕар улахан хара бэкир киһи куоластыы турарын көрдүбүт. И. Егоров
♦ Тамаҕар силлээ — бэлэһигэр силлээ диэн курдук (көр бэлэс)
Дьоно тамаҕар силлээбиттэр быһыылаах. А. Софронов
Халытар Хабырыыс тамаххар силлээтэҕэ буолуо, кубулунан көр эрэ! И. Никифоров
«Эн, доҕоор, манна чугас эргин сылдьаҥҥын куобахтаан эҥиннээн көр. Хата, оҕоҕор үчүгэйдик тамаҕар силлээн ыыт», — диэтэ ийэтэ. «Чолбон». Тамах анньар — 1) утах иһэр, утаҕын ханнарар. ☉ Пить, утолять жажду (букв. толкает в зев). Муус уутунан тамах анньар
□ Саамал кымыһынан тамаҕын анньар. ПЭК ОНЛЯ; 2) ким эмэ кэтэх, кистэлэҥ санаатын билээри киитэрэйдик, угаайылаахтык кэпсэтэр, үтэн-анньан көрөр. ☉ Выпытывать чьи-л. мысли, стараться узнать мнение собеседника о чём-л. (с помощью хитрых приёмов, наводящих вопросов и т. п.). Тамах бэлиэтин биллэрэр — баҕатын, санаатын малтаччы эппэккэ, таайтаран биллэрэр (муҥха тамах бэлиэтигэр холоон этии). ☉ Дать понять о своём желании намёком, намекать (букв. даёт почувствовать свою метку у зева невода — см. тамах бэлиэ). Тылын тамаҕа — ким эмэ санаатын толору, сиһилии буолбакка, быстах-остох, таайтарыылаах соҕустук этэн, быктаран ааһыыта. ☉ Высказывание своей мысли мимоходом, между прочим, не акцентируя на ней внимания
Дьэкиимкэ буоллар Маарыйатыгар өссө Дьаакыбы сөбүлүүр курдук тылын тамаҕар этэн аһарбыта. А. Сыромятникова
Сорохтор …… абааһыны эҥин кэпсииллэрин сөбүлүүллэр. Ол быыһыгар, хаһан эрэ кыыһы таптаабыттарын эмиэ тыл тамаҕар кыбытан ааһаллар. Ф. Захаров
Маарыйа ыанньык ынаҕын улаханнык аһыйара тылын тамаҕыттан да тута биллэр. С. Маисов. Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ — быстах-остох кэпсиириттэн, таайтара соҕус этэриттэн түмүк оҥорон сыаналаатахха, сэрэйдэххэ. ☉ Судя по отдельным его словам, некоторым высказываниям
Мин кинини кимиэхэ да күнүүлээбитим суох, хата, тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, кини күнүүлүүр быһыылаах. А. Софронов
Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, эйигин букатын көһөрөн киллэрэр баҕалаах. Болот Боотур
Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, туохха эрэ дууһатын эмтэрэр быһыылаах. Н. Лугинов
◊ Тамах бэлиэ — муус аннынан балыктааһыҥҥа муҥха ийэтэ чугаһаабытын көрдөрөр ситимҥэ баайыллыбыт бэлиэ (үксүн өҥнөөх таҥас буолар). ☉ Метка (обычно из цветной ткани) у зева на крыльях невода, недалеко от матки (делается для того, чтобы, находясь на льду, знать о приближении матки невода). Тамах бэлиэҕин көрө тураар эрэ
□ Тамах бэлиэ кэлиитэ, кынакка балыктар буллугурастылар. СТКБТ
ср. др.-тюрк. тамах, тамаҕ, тюрк. тамак, дамак ‘горло, глотка’; др.-тюрк. тамҕа ‘рукав, приток реки’