многий, многочисленный || многое || много; үгүс дьон многие люди; үгүс оҕо много детей; үгүһү да оҥоруо он многое сделает; үгүс тыл сымсах, аҕыйах тыл минньигэс погов. много слов — горько, мало слов — сладко.

1. даҕ. Ахсаанынан аҕыйаҕа суох, элбэх («аҕыйах» диэҥҥэ утары суолталаах быһаарыыта суох аат). ☉ Многочисленный, имеющийся в большом количестве (неопределённое в количественном отношении имя, имеющее противоположное значение слову «мало»)
   Күкүр Уус обургу …… бүппэт үгүс олоҥхону билэр. Суорун Омоллоон
   Ити бастакы көрсүһүүбэр үгүс кэпсэтии тахсыбатаҕа. ҮҮүДь
   Урут ходуу кэмигэр ууга түспүт, атаҕар ууну баспыт да үгүс буолааччы. ПАЕ ЭАБ
2. аат суолт. Ахсаанынан аҕыйаҕа суох, элбэх ахсааннааҕа. ☉ Значительное количество, множество
   Киһи үгүһү күүтэр киһититтэн көрдөбүлэ да үрдүк буолааччы. «ХС»
   Быркылаахха быр бааччы сааһаабыппыт. Өйгө-санааҕа иҥэн хаалар түгэннэр үгүстэрэ. С. Маисов
   Кини нуучча судаарыстыбата күүһүрэригэр үгүһү оҥорбут, муударай салайааччы этэ. ЛВИ БУӨ
   ♦ Аҕыйахтан аҕыйах ордуо (охтуо, өлүө) үгүстэн үгүс (элбэхтэн элбэх) өлүө (охтуо) көр аҕыйах
   Күүстээх Куонаан балаҕан тулааһын баҕанатын туура охсон ылбыт да: «Дьэ, кэлиҥ бэттэх, үгүстэн үгүс охтуоҕа, аҕыйахтан аҕыйах охтуоҕа», — диэн буолбут. «ХС»
   ◊ Үгүс өттө — ким-туох эмэ элбэх өттө, баһыйар аҥаара. ☉ Большая часть кого-чего-л., большинство
   Силиэдэбэтэллэр доппуруостарын үгүс өттө эмиэ ити боппуруостары тула барбыта. Далан
   ср. др.-тюрк. үкүш ‘много’, өгүз ‘обилие, множество’

даҕ. Олус элбэх. ☉ Очень много
«Мин да санаабар оннук», — диэтэ Ылдьаа туох да үгүсэлбэх толкуйа суох. Н. Заболоцкай
Ити чааһыгар мин үгүс-элбэх дискуссияны да сөбүлээбэт этим. В. Гаврильева