Якутские буквы:

Якутский → Русский

үллүк

1) добавочное покрывало, накидка (поверх одеяла); 2) меховая подстилка (в санях); эһэ үллүк подстилка из медвежьей шкуры; 3) перен. покрышка; крыша, покрытие; хаар үллүк снежная крыша.

Якутский → Якутский

үллүк

аат.
1. Сытар киһи суорҕанын үрдүнэн эбии сабан биэрэр туох эмэ (хол., сон). Что-л. в качестве добавочного покрывала поверх одеяла на ком-л.
Уулаах [киһи аата] үллүк гыммыт хагдаҥ отун бурайан, туран кэллэ. Эрилик Эристиин
«Ийээ!» — уолчаан ыарахан үллүгүн тиэрэ сыҕайан, олоро биэрбитэ. В. Титов
Оҕонньор аргыый аҕай үллүгүн Хаһыйан туран олорбута. Д. Таас
2. Тугу эмэ халыҥ гына саппыт, бүрүйбүт туох эмэ (хол., хаар). Верхний наружный слой, покрывающий что-л., покров (напр., снежный)
Арыы кэтэҕиттэн өрө харбаһан тахсыбыт түптэ буруота алааһы үрдүнэн күөх үллүк буолан турар. Софр. Данилов
Сис тыаларга үллүк буолан сыппыт сыа хаар ууллан, үрүйэнэн барылаччы сүүрдүбүтэ. И. Сосин
Амма үрэҕим, кыһыҥҥы үллүгүн өрө сүргэйээри, модун күүһүн мунньунан, оҥостон аҕай сытар. В. Титов
Күһүн ыспыт үүнээйи биһиги дойдуга үчүгэй үллүгү эрэйэр. ПАЕ МСТ
3. көсп. Сыарҕаҕа тэллэх гына уурар эһэ тириитэ. Меховая (обычно из шкуры медведя) подстилка на санях
Кууһума суруксут сыарҕаҕа эһэ тириитэ үллүккэ саһыл кулгааҕынан аттарыллыбыт суорҕанынан атаҕын саптан олорбут. Н. Якутскай
Дьахтар таба тириитин, эһэ үллүгү уонна куобах уорҕата истээх суорҕаны киллэрэн …… уҥа орон атах өттүгэр тэлгии охсон кэбистэ. Болот Боотур
Иккиһэ эһэ үллүктээх, хара кырааскалаах сыарҕалаах. Д. Токоосоп


Еще переводы:

купчуу

купчуу (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Утуйар мөһөөх. Спальный мешок
Хоноһо көмөр хара эһэ үллүгүн тэлгээтэ, дьиэлээхтэр хаһан да харахтаабатах таҥастарын бөрө купчууну тэнитэ бырахта. Болот Боотур

дьэргэ

дьэргэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Чаҕылхай ойуу-бичик буолан көстөр, чаҕылхай ойуулаах-оһуордаах. Ярко-разноцветный, узорчатый
Дьэргэ алар ойуурдар Нэктэл үллүк соннорун Тэбээн, илгэн кээстилэр. П. Тобуруокап
Кэрэтиэн! Дьэргэн дьэргэ Дьирим-ирим Дьэргэҥниирэ Дьиктитиэн! А. Абаҕыыныскай. Тэҥн. дьэргэл

куукул

куукул (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Утуйар мөһөөх. Спальный мешок
Арай түүлээхтэрин, үчүгэй саҕынньахтарын, этэрбэстэрин, утуйар бөрө, кырса куукулларын, купчууларын, эһэ үллүктэрин булбатылар. Болот Боотур
Кини [бэрэссэдээтэл] курдук куукул иһигэр Киирэн хонор чиэстэнним. Дьуон Дьаҥылы
ср. русск. куколь, кукуль ‘накидка, колпак’

үлбүк

үлбүк (Якутский → Якутский)

көр үллүк
Барыга түүн көмүс үлбүгэ Түүл түһэрэн саһыарыыта, Нухарыйар дьонум үрдүгэр Нуктуур ырыа дьиэрэйиитэ — Күдэн көтүө үчүгэй Өлүөнэбэр. Таллан Бүрэ
Кини үүт тураан үлбүгүн аармыйаҕа талыллыбыт аттар күдэн буорунан өрүкүнүппүттэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)

хоҥнорута

хоҥнорута (Якутский → Якутский)

хоҥнору диэнтэн хат.-күүһүр. Хомурахха-хаарга тимирбит кунан оҕус саҕа лоһуор таастар хоҥнорута ыстанан куугунуу ойдулар. Эрилик Эристиин
Лоҥкууда кытылыгар уонунан сылларга үллүк буолан сыппыт кур лаҥханы от мунньар массыына ыстаал тимир тиистэринэн хоҥнорута тардан ылҕаан ылар. М. Доҕордуурап

бурҕаҥнаа

бурҕаҥнаа (Якутский → Якутский)

бурҕай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Будулҕан тумаҥҥа, чыгдааннаах дьыбарга Буорахпыт буруота бурҕаҥнаан оргуйар. П. Ойуунускай
Кутаа, маһа баранан, салгын хамсаатаҕына эрэ барбах кыламныы, күрэҥ күлүнэн бурҕаҥныы сытта. Софр. Данилов
Кырдьа барбыт киһи аттары баайталаан баран, бөрө үллүгү арыйа тарта, тугу эрэ саҥаран тыына бурҕаҥнаата. Н. Якутскай
Биһиги хорҕойбут ойуурбут иһигэр снаряд, миинэ, киһи өйүн-төйүн булларыа суох курдук, эстэн бурҕаҥнаан олордо. С. Никифоров

сынньыс

сынньыс (Якутский → Якутский)

сыс I диэнтэн холб. туһ. 1955 сыллаахха уон алта саастаах уол малатыылкаҕа бурдук сынньыһа сырыттаҕына, сүөһүгэ ыанньыксытынан киллэрбиттэрэ. Далан
Туох ааттаах туттар сэптэрин күл курдук үлтү сынньыһан кэбистилэр. ПЭК ОНЛЯ VI
[Абааһы уола Кулун Куллустуурдуун] Эһэ үллүгүн саҕа хара дьайдаах Эрийэ дьиэрэҥкэй батыйаларынан, Харах-сирэй харыстаспакка, Хайыта-тырыта сынньыстылар. ТТИГ КХКК

сыһаҕастаа

сыһаҕастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Туох эмэ улаханы, ыараханы соһуолаан сыҕарыт. Тащить, волочить что-л. тяжёлое
[Кулун Куллустуур] эһэ үллүгүн саҕа хара дьайдаах саабылалаах батыйатын таҥнары сыһаҕастаан …… ыадалдьыйан истэ. ПЭК ОНЛЯ III
[Бурхалей] өлбүт табалары хаар үрдүгэр сыһаҕастаата. Эрилик Эристиин
Барытын икки чымыдааны ылан хаалаабыта, онтуларын даҕаны төттөрү-таары сыһаҕастыырыгар иэдэйээри гынна. «ХС»

сэксэҥнэт

сэксэҥнэт (Якутский → Якутский)

сэксэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Миитэрэй мас ылан, чөмөхтөммүт мутугун үрэйэргэ барда. Онтуката, хата, сэксэҥнэттэҕин аайы, уота дьэ эбии күүһүрэн кытыастар. Амма Аччыгыйа
Арай сотору-сотору киниэхэ [булгунньахха] үйэлэр тухары үөлээннээх доҕор буолбут чысхааннаах тымныы тыал эрэ көҥүл силлиэрэ дьаарбайан, кини туналыйар туус маҥан үллүгүн сэксэҥнэтэ көтөр. А. Бэрияк
Үрүҥ баттаҕын күһүҥҥү тыал сэксэҥнэтэрэ, маҥан былаатынан быраһаайдаһа далбаатанар курдук көстөрө. «ХС»

барылаччы

барылаччы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Биир күдьүс тохтоло суох улаханнык, тыастаахтык. С непрерывным рокотом, громко издавая непрерывный шум
Сис тыаларга үллүк буолан сыппыт сыа хаар ууллан, үрүйэнэн барылаччы сүүрдүбүтэ. И. Сосин. Ханаал устун уу омуннаахтык барылаччы сүүрэ турара. «Саха с.»
2. Айаҕыҥ муҥунан, улаханнык (ытаа, хаһыытаа). Во весь голос (кричать), навзрыд (плакать)
Саҥастара куударалаах баттахтаах, барылаччы ытыыр уол оҕону төрөтөр. Болот Боотур
3. көсп. Дэлэйдик, өлгөмнүк. Вдоволь, в изобилии, достаточно
Улаан биэбит улуу хаһатын Хаартылыы ууран, Ахтаах арыыны барылаччы тардан, Анды кус сымыытын Баһыгыраччы ууран …… Кэнчээри ыччаттарбыт Кэскиллэрин уруйдуоҕуҥ! Саха нар. ыр. I
Ис сүрэҕиттэн кыһаллан үлэлээбит киһи үүтү баҕас барылаччы ыан ылыах курдук эбит. «ЭК»