Якутские буквы:

Якутский → Русский

үлүгүнэйии

и. д. от үлүгүнэй = бред.

үлүгүнэй=

бредить, говорить (во сне); түүнү быһа үлүгүнэйэн таҕыста он всю ночь бредил.

Якутский → Якутский

үлүгүнэйии

үлүгүнэй диэнтэн хай
аата. Балыыһаҕа түүн арыый үлэхамнас үмүрүйдэ. Балыыһа иһэ чуумпурда. Дэҥҥэ онно-манна үлүгүнэйии, ынчык иһиллэр. Н. Лугинов

үлүгүнэй

туохт. Утуйа эбэтэр күүскэ ыалдьа сытан ис хоһооно суох мээнэ саҥар. Говорить бессвязно во сне, сквозь сон или бредить
Утуйа сытар саллааттар ортолоругар …… эдэр оҕо нуучча үлүгүнэйэн, киһи өйдөөбөт гына хамаанда биэрэрдии саҥарар. Эрилик Эристиин
Бараак иһигэр ким эрэ түһээн үлүгүнэйэр, ким эрэ хабырынан кычырҕатар, арыт ынчык иһиллэр. Н. Якутскай
Сыарҕа үрдүнэн биэтэҥнии иһэр гына тиириллибит бириһиэҥҥэ уһугулаабыт Киргиэлэй ынчыктыы, үлүгүнэйэ иһэр. Амма Аччыгыйа
Ол сытан ийэбит, өйдөнөн кэллэҕинэ, бопторо-бопторо сөтөллө сатыыр, бэрт эрэйинэн тыынар, үлүгүнэйэр. Күрүлгэн
Туох да иһиллибэт, өйдөммөт гына саҥар. Говорить тихо, невнятно, бормотать
Арамаан киэр хайыһан олорон килбиктик үлүгүнэйдэ. Амма Аччыгыйа
Хатыҥыр уол тугу эрэ толкуйдуурдуу төбөтүн умса туттан, биир сири тобулу көрөн олорон үлүгүнэйдэ. Болот Боотур
Уол тугу эрэ үлүгүнэйэр, кыыһы сосуһан көрөр. В. Яковлев


Еще переводы:

лёпет

лёпет (Русский → Якутский)

м. 1, ботугунайыы, былдьыгырыы; детский лёпет оҕо былдьыгырыыта; 2. (невразумительная речь) үлүгүнэйии, баллыгы-рыы; жалкий лёпет олус хобдох үлүгүнэйии (кэнэн эбэтэр кыаҕа суох этии).

бред

бред (Русский → Якутский)

м. 1. үлүгүнэйии, түлэкэдийии, түлэй-балай тыллаһыы; больной в бреду ыарыһах түлэй-балай тыллаһар; 2. разг. (бессмыслица) таак лахсыыр, хойгур тойук.

сонный

сонный (Русский → Якутский)

прил. 1. утуйуу; түһээһин; в сонном состоянии утуйуу туругар; сонный бред түһээн үлүгүнэйии; 2. (спящий) утуйбут, утуйа сытар; 3. (сонливый, заспанный) уутун хамма-тах, утуктаабыт; у него сонный вид уутун хам-матах дьүһүннээх; 4. перен. (вялый, медлительный) утуктаабыт курдук, утуйа сылдьар курдук; # сонные артерии анат. өҥүс тымырдар (өҥүс баһынан төбөҕө баран эргийэн кэлэр артерия).

пролепетать

пролепетать (Русский → Якутский)

сов. что и без доп. үлүгүнэй, ботугураа.

бредить

бредить (Русский → Якутский)

несов. 1. үлүгүнэй, түлэкэдий, тү-лэй-балай тыллас; он бредит в беспамятстве өйүн сүтэрэн түлэй-балай тыллаһар; 2: кем--чем иир; бредить музыкой музыканан иир.

куччугунат

куччугунат (Якутский → Якутский)

туохт. Утуйа сытан муннугун тыаһат. Слегка храпеть, сопеть носом во время сна
Волга эбэ эмпэрэ биэрэгин үрдүнээҕи түҥ тыа иһэ, сүүһүнэн киһи утуйан куччугунатарын, сорох үлүгүнэйэрин иһиллээбиттии, ылы-чып иһийдэ. А. Данилов

уһуутаталаа

уһуутаталаа (Якутский → Якутский)

уһуутаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Боробуос үрүҥ паарынан уһуутаталаан, чускуйан-часкыйан кэлэн, баксаал иннигэр тохтоото. Н. Якутскай
Илья мээнэ үлүгүнэйэр, субу-субу уһуутаталыыр этэ. А. Фёдоров
Айняри олус долгуйан, суругу хос-хос аахта, хаста да тыастаахтык өрө тыынан уһуутаталаан ылла. «Чолбон»

дьайҕарыы

дьайҕарыы (Якутский → Якутский)

дьайҕар диэнтэн хай
аата. Күн киэһэтийэн дьайҕарыыта суолга торҕоннообут үөр бөрөлөр сулукучуйан киирдилэр. В. Протодьяконов
Уум быыһынан үлүгүнэйэ сытан, Үөл-дьүөл үрүҥ түүн дьайҕарыыта, Ити мин кими көрөн аһардым? - Астыбыт халлаанныы сырдаатым. М. Тимофеев
Өрүкүйбүт буор сиккиэр тыалга оҕустаран дьайҕарыыта көрбүтэ: тротуар устун буор анныттан Аннушка, үүт-үкчү халлаан сырдыыта туох барыта сыыйа-баайа көстөн кэлэрин курдук, тахсан кэллэ. «ХС»

мэй-тэй

мэй-тэй (Якутский → Якутский)

мэй-тэй буол (бар) — тугу да сатаан өйдөөн-дьүүллээн быһаарбат буол (хол., ыалдьан эбэтэр куһаҕан сурахтан). Впадать в прострацию, в состояние полного безразличия ко всему происходящему (из-за болезни или плохой вести)
Хайдах эрэ эмискэ баҕайы сүрэҕэ көбөн, мэй-тэй барбытыттан соһуйан, чочумча таалан олорбохтоото. Н. Лугинов
Уһуутуу-уһуутуу тугу гыныан, ханна барыан билбэккэ мэй-тэй буолан олордо. А. Сыромятникова
Тиит аҕатын хоһугар киирбитэ, оҕонньор кырдьык мэй-тэй баран үлүгүнэйэ сытар эбит. «ХС»

баллыгыраа

баллыгыраа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Уоһуҥ иһигэр ботугураан саҥара сырыт. Бормотать про себя
Бары омук тылын билэр Баллыгыраан оҕонньор баар үһү (тааб.: ой дуораана). Онтон, тордуохтаабыт отун үрдүгэр олорон эрэн, табахтыы-табахтыы икки киһи курдук, бэйэтин кытта кэпсэтэн баллыгыраан барда. Суорун Омоллоон
Солуута суоҕу элбэхтик саҥар. Болтать языком, пустословить
Кини чугаһаан иһэн, уоһун иһигэр баллыгыраан үөхсэ-үөхсэ, тэлиэсбылаас дайбаабыт Антипины көрбүтэ. Софр. Данилов
Оҕонньор эмээхсинин тардыалыы-тардыалыы тохтоло суох саҥаран баллыгыраата. Болот Боотур
2. Ыалдьан түлэкэдийэн туох да сибээһэ суох, киһи өйдөөбөт гына саҥар, үлүгүнэй. Будучи в забытьи говорить несвязно, бредить
[Мэхээчээн] аанньа аһаабат, куһаҕаннык утуйар, түүнү быһа баллыгыраан тахсар, дьүдьэйэн хараҕа биилэнэн барда. В. Протодьяконов
Кыым [киһи аата] түлэй-балай буолар. Тугу эрэ улаханнык сахалыы баллыгырыыр, эмиэ да нууччалыы үөхсэн ылаттыыр. С. Никифоров
Петяны аһата түһээри, хаста да уһугуннара сатаата да, уол тугу эрэ баллыгырыыр буолан баран, уһуктубат. Л. Толстой (тылб.)