см. үнүр .

сыһ. Үнүр буолбуттан ыла билиҥҥэ диэри, үнүргү кэнниттэн. ☉ С недавних пор, с того времени
Үстүүн, эһэҥ туһунан Үнүргүттэн кэпсиигин — Бардам-дохсун майгытын, Баттыгаһын, балыырын. Күннүк Уурастыырап
Үнүргүттэн эҥин сиэдэрэй аты миинэ-миинэ бэрт мааны баҕайы киһи киирэр-тахсар этэ. Н. Түгүнүүрэп
Үнүргүттэн дьоно көһөрүөх буолан кэпсэтиһэн көрө-көрө, уһатан-кэҥэтэн испиттэрэ. «ХС»

саһар диэнтэн төхт. көрүҥ. Күһүн саҕаланан, ходуһа ото онон-манан саһарталаабыт
□ Үнүр сыбаабытым саһарталаан хаалбыт. Н. Заболоцкай

туохт. Куруорга эмтэнэ, сынньана бар. ☉ Отправляться на лечение, на курорт
Олус доруобай Эльвира уоппускатыгар куруортуур. Р. Баҕатаайыскай
Үнүр остолобуойга сылдьан, Степа эппитэ: «Алтынньыга, сынньана, куруортуоҕум». Н. Абыйчанин

туохт. Куордаан ыарый, куор ыарыынан ыарый. ☉ Болеть корью
Үнүр куордаан эмкэ киирбит Үстээх кыыһа мааматын, Уун-утары сүүрэн тиийэн, Омунугар кууһа түстэ. Күннүк Уурастыырап
Кыһын икки аҕаһым куордаан, хонугунан быысаһан өлбүттэрэ. В. Иванов

туохт. Тарбааһыннаахтык күлүү гын, элэктээ. ☉ Насмехаться, злословить, язвить
— Оннук этэ дуу? Эн, табаҕы тарпат киһи, өлбөтүҥ буолуо: Эчи, хаарыаны! — Чэ, үгэргээмэ-хоһорҕоомо. Н. Лугинов
Үнүр от хомууругар бэлэмнэрин билэ-көрө тиийбиппэр, дириэктэр үгэргээн-хоһорҕоон көрсүбүтэ. «ХС»

аат. Хонтуруолу ыытааччы, толорооччу; бэрэбиэркэлээччи. ☉ Контролёр
Үнүр норуот хонтуруолдьуттара кэлэн, бэркэ чүүччэйбиттэрэ, интэринээт оҕолорун аһылыгын хоро сии олороҕут диэн сор хааммытын сордообуттара. А. Данилов
Өрөспүүбүлүкэҕэ сүүрбэ тыһыынчаттан тахса норуот хонтуруолдьуттара бааллар. Бу — улахан күүс. «Кыым»

I
көр дьаҥсал
Эмискэ мин санаабар Дьапталҕа буор түгэҕиттэн Дьаҥсыар саҥа дуораһыйар: «Тыыннаах киһиэ, оргууй үктэн, Эн дьон куурбут дьардьаматын Үлтү тэпсэн хаамаҕын». И. Гоголев
Өрөһөлөнөн түһэҥҥин Үнүр уордаах да этиҥ, Абараммын ол иһин Дьаҥсыар тылы эппитим. С. Руфов
II
ньаныар

сыһ. Туох да кэтэмэҕэйдээһинэ суох сорунуулаахтык, адьас, букатын. ☉ Без колебаний, решительно, категорически, наотрез
Үнүр Ааныс сиилэс кирилиэһин абырахтыы түһэн кулу, абыраа диэбитин, кыккыраччы батан кэбиспиттээх. Н. Заболоцкай. Нина туох кэпсэтиһии буолбутун кыккыраччы мэлдьэстэ. С. Окоемов. Хараҥа эбээннэр сорохторо бандьыыттаан өлүөхтэрин Өксөкүлээх Өлөксөй өрүһүйбүтэ
Оннооҕор мин, саа тутан, бандьыыттыах буолбут киһи, кини өйдөтөн, кыккыраччы аккаастаммытым. «ХС»

дьүһ. туохт. Атаххын токутан, төҥкөйөн баран инниҥ диэки үөмэр курдук сыҕарый (хол., эһэ). ☉ Идти, ходить на полусогнутых ногах (лапах), пригнувшись, согнувшись, как бы крадучись (напр., о медведе)
Киниттэн чугас били үнүр дьиибэргии көрбүт икки кэлин атаҕар тура сылдьар, сирэйэ сыгынньах, түүтэ суох кыыллара туох эрэ уһун синньигэс «мутугу» тутан баран, ньөөкөрүйэн, сыарҕа күлүгүнэн хоройон кини диэки иһэр эбит. Р. Кулаковскай