нареч. дьукку, кыккыраччы; наотрез отказаться кыккыраччы аккаастан.

нареч. I. (набело) ып-ыраастык, ырааһыгар таһааран; переписать начисто ырааһыгар таһааран уһул; 2. разг. (совсем) кылбаччы, ныккыраччы; отказаться начисто кыккыраччы аккаастан.

туохт., кэпс. Туохтан эмэттэн аккаастан, буолунума. ☉ Отказаться от чего-л., выразить свое несогласие
Дьэ, онон, хайдах батыммыта буолары толкуйдаан, өйүгэр аттара санаан, оҕонньор саҥата суох чиҥии-чиҥии олорбохтоото. Н. Заболоцкай
Кыһалҕа ойуун ол тылы суруйартан кыккыраччы батынна. И. Гоголев

кут I диэнтэн холб. туһ. Ас-үөл кыккыраччы быстан, кырбас эт, мэһэмээн арыы уонна бурдук туһугар көмүһү ньуосканан кутуһан ылсалларбэрсэллэр үһү. И. Никифоров
Эн — Көҥүл дьол, эйэ туһугар Күүскүн-уоххун холбоон Күндү норуотуҥ Көмүс куйаҕын кутуһаргынан Киэн туттаҕын! С. Васильев

туохт., эргэр. Кэргэн кэпсэт. ☉ Свататься
Бу кыыһы Сэйимчээн түгэҕинээҕи Балыгычаан диэн үрэх баһыттан кэлэн биир баай уола, бэрт бүрэ дьүһүннээх, аҥалатыҥы киһи сыыттаһан кэпсэппитин кыккыраччы аккаастаан кэбиһэр. Н. Заболоцкай
[Полутыкин] күбүөрүнэ бары баай кыргыттарыгар сыыттаһа сылдьыбыт. И. Тургенев (тылб.)

сыһ. Атыыр курдук. ☉ Как жеребец, подобно жеребцу
Дагдыылап, хаһааҕа хаайбыт атыырдыы, тыаһа өрө тилигирии түстэ. М. Доҕордуурап
Бу дьахтар уу баһан иһэрин көрдөр эрэ аҕабыыт атыырдыы кистии түһэрэ үһү. Саха ост. II
♦ Атыырдыы аккаастаа — кыккыраччы аккаастаа, ханан да дьиэк биэрбэт гына аккаастаа. ☉ Отказаться категорически и окончательно
Мин буоллаҕына атыырдыы аккаастаан кэбистим. Софр. Данилов
Атыыһыттар ааҕыннара [таһаҕас ыытаары] үүйэ туппуттарын атыырдыы аккаастаабыт. Болот Боотур

сыһ., кэпс. Кытаанахтык, кыккыраччы (хол., аккаастаа). ☉ Твёрдо, наотрез (напр., отказаться)
«Дьэ, табаарыс Даллаҥныырап, б у с ы р ы ыга баҕас тугунан да көмөлөһөр кыаҕа суох олоробун», — диэн райсовет исполкомун бэ рэссэдээтэлэ муустуу батан кэби һээри сорунна. В. Ойуурускай
«Эбээ, хан на бардыҥ, кэл, манна олор!» …… Онуоха эбэм: «Эчи, суох, тоойуом, …… сөбүн ыксаан иһэбин», — диэн муустуу аккаастаан кэбистэ. «ХС»

туохт. Туохтан эмэ кэмсин, туох эмэ иһин саат, кыбыһын. ☉ Совеститься, стыдиться
[Сүөкүлэ:] Миигин дьиэ үлэһитэ оҥостубуккуттан тоҕо суобаһырҕаабаккын? И. Гоголев
Тус бэйэтин интэриэһэ кыбыллыбатаҕа буоллар, бу да сырыыга, суобаһырҕаан туттуммакка, сүрэ бэрт эҥин диэн кэрэйбэккэ, кыккыраччы аккаастаан кэбиһиэх этэ. Софр. Данилов
Түөрт ыйы мэлдьи эһиги бэлэмҥитигэр үлэтэ суох сөбүн таах сырыттым. Саатабын, суобаһыргыыбын. Болот Боотур

ыйаа диэнтэн холб. туһ. Илбис ииримтийэр хонуутугар Эйигин кытта элбэхтик Хааннаах саламаны ыйастым. И. Гоголев
Сиэмэни ыһыыга кээмэйдээн, Ыйаһан, түҥэттэн ыллылар. Эрилик Эристиин
Ас-үөл кыккыраччы быстан, кырбас эт, мэһэмээн арыы уонна бурдук туһугар көмүһү солуотунньугунан ыйаспакка, быһа холоон, ньуосканан кутуһан ылсалларбэрсэллэр үһү. И. Никифоров

аат. Этиини, көрдөһүүнү ылыммат буолуу, утарыы. ☉ Отрицательный ответ на просьбу, предложение; отказ
Аймах дьоммуттан аккаас, Аҕалаах ийэбэр абакка! Улуну [киһи аата] доҕорбунуун Холбостоҕум буоллун! С. Зверев
Араастаан ааттыы, албынныы, куттуу, дьарыйа сатаан кэбиспиттэрэ да, киһилэрэ — аттыы аккаас. «ХС»
[Эмкэ] ыытыахтаах ыйдара субу тиийэн кэллэ. Ону кытта тэбис-тэҥҥэ тилэх үктэһэн тиийэн кэллэ — аккаас, кыккыраччы аккаас. С. Федотов. [Ордосов:] Биһиги [«Сайдыы» колхоһу кытта] холбоһо сатаабыппыт биэс сыл буолла да, анарааҥҥылар атыыр аккаас дииллэр. А. Федоров